Hú hồn chưa! Ai ngờ từ tận thế kỷ thứ 5, người Ấn Độ đã flex được cột sắt khổng lồ, để ngoài trời mưa nắng suốt 1.600 năm mà vẫn sáng loáng không hề rỉ sét
Nằm ngay trong khu phức hợp Qutb Minar được UNESCO công nhận là di sản thế giới, cây cột có tên gọi Iron Pillar (Trụ Sắt) đứng sừng sững như main character vậy. Trong khi ngôi đền này mới được xây vào đầu thế kỷ 13 thì cột sắt đã có từ thế kỷ thứ 5 rồi nhen – già hơn hẳn!
Nặng tới 6 tấn, cao 7,2m, cây cột này đã đứng đó suốt 1.600 năm mà vẫn nguyên xi như mới mua về, chẳng sợ gì thời tiết cực đoan hay ô nhiễm gia tăng ở New Delhi, Ấn Độ Độ bền "khủng long" này khiến các tín đồ đến hành lễ tại thánh đường Quwwat-ul-Islam đều phải trầm trồ thán phục.
Bình thường thì sắt và kim loại gặp không khí hoặc hơi ẩm là rỉ liền mà. Tháp Eiffel còn phải phủ lớp sơn đặc biệt để bảo vệ cơ đấy. Còn cây cột này thì trơn trơn không sơn gì mà vẫn chill phết Các nhà khoa học Ấn Độ đã cày cuốc tìm hiểu từ năm 1912 nhưng mãi tới gần cả thế kỷ sau mới có lời giải!
Phải đến năm 2003, các chuyên gia tại Viện Công nghệ Ấn Độ (IIT) ở Kanpur mới công bố đã "phá án" được bí ẩn này. Kết quả sau đó được đăng trên tạp chí Current Science luôn.
Hoá ra cây cột được làm từ sắt rèn với hàm lượng phốt pho cao (khoảng 1%), không có lưu huỳnh hay magie như sắt hiện đại. Các thợ thủ công ngày xưa còn xài kỹ thuật hàn rèn – nung nóng rồi rèn sắt thành hình, giữ nguyên lượng phốt pho cao. Phương pháp này giờ không ai dùng nữa đâu!
Nhà luyện kim R. Balasubramaniam - tác giả báo cáo - cho biết công thức này tạo nên một cây cột "bất tử". Một lớp mỏng được tạo từ hợp chất sắt, oxy và hydro cũng được phát hiện trên bề mặt cột. Lớp này hình thành nhờ phốt pho cao đóng vai trò xúc tác, giúp cột siêu bền vững.
Ông Balasubramaniam cũng phải gật gù khen ngợi độ "xịn xò" của thợ thủ công cổ đại, khẳng định cây cột chính là "bằng chứng sống" cho khả năng luyện kim đỉnh cao của người Ấn Độ thời xưa
Nhưng đó chưa phải tất cả! Cây cột này còn bền "vô địch thiên hạ" nữa chứ. Sử sách ghi lại có viên đạn đại bác bắn trúng vào thế kỷ 18 mà cũng không làm nó xước một tí nào luôn
Với thành tích khủng như vậy, cây cột hiện được chọn làm biểu tượng của các tổ chức khoa học như Phòng Thí nghiệm Luyện kim Quốc gia và Viện Kim loại Ấn Độ đó nha.
Không chỉ có ý nghĩa về công nghệ, cây cột sắt còn mang theo cả tá bí ẩn về tôn giáo và lịch sử. Tài liệu được truyền tay cho thấy cột có từ thời đế chế Gupta, có lẽ dưới triều của Chandragupta II (còn gọi là Vikramaditya) vào khoảng thế kỷ 4-5.
Theo truyền thuyết, cây cột được dựng tại Đền Varah thuộc Udayagiri Caves, gần Vidisha ở Madhya Pradesh. Nó giống như đài kỷ niệm chiến thắng dành riêng cho thần Vishnu – vị thần trong Hindu giáo. Người ta tin rằng từng có bức tượng Garuda (con đại bàng thần thoại của thần Vishnu) trên đỉnh cột dù giờ đã mất dạng rồi Tuy nhiên, cũng có giả thuyết khác cho rằng cột liên quan đến thiên văn hoặc những triều đại khác trong lịch sử Ấn Độ.
Dù xuất thân ra sao thì người Ấn Độ bây giờ vẫn coi trọng ý nghĩa văn hóa và cố gắng bảo tồn cây cột hết mình. Có một truyền thuyết được nhiều người tin là nếu tựa lưng vào cột rồi vòng tay ra sau ôm trọn nó thì điều ước sẽ thành hiện thực
Chính vì thế mà đây là hoạt động được các tín đồ yêu thích lắm!Tuy nhiên, để bảo vệ cây cột, Cơ quan Khảo cổ Ấn Độ (ASI) đã dựng hàng rào xung quanh để hạn chế người ta động vào. Việc bảo tồn cột được chú trọng siêu cẩn thận, đặc biệt khi những di sản xung quanh đã bị phá huỷ rồi phải tái thiết trong nhiều năm qua rồi.
Nguồn: kenh14.vn