EchLovely9308
New member
Theo ghi chép từ Ấn Độ, Vijaya Vithala được xây dựng vào thế kỷ XV, trên bờ sông Tungabhadra.
Nghe hơi "hoang đường" nhưng mà thật đấy! Những cột đá ở đền Vijaya Vithala tại Hampi, miền Nam Ấn Độ được tạc từ đá tảng nguyên khối, bên trong đặc không rỗng, nhưng lại có thể phát ra âm thanh như bản nhạc khi được gõ vào. Suốt 500 năm trôi qua, các cột đá này vẫn là bí ẩn "hack não" giới khoa học chưa giải được luôn!
**Kiến trúc xịn xò từ thế kỷ XV**
Theo các ghi chép lịch sử, Vijaya Vithala được xây vào thế kỷ XV trên bờ sông Tungabhadra. Thời đó, Hampi chính là kinh đô của Vương quốc Vijayanagara. Các ông vua Vijayanagara siêu cuồng đạo Hindu và mê nghệ thuật "không lối thoát". Họ chịu chơi cực kỳ, không tiếc tiền của để xây dựng Vijaya Vithala với khuôn viên rộng mênh mông, tường bao quanh cao vút và đền thờ đẹp lung linh
Đền Vijaya Vithala thờ Thần Vishnu, thiết kế theo hình dạng chiếc xe ngựa rất độc đáo. Ngày nay tuy chỉ còn là tàn tích nhưng vẫn giữ được vibe lộng lẫy ngày xưa.
Bước qua cổng vào là tòa tháp đồ sộ nằm ở phía Đông cùng sân trước rộng rãi, có đặt cỗ xe bằng đá siêu xịn. "Cỗ xe" này được tạc từ đá tảng, to đùng được 2 con voi kéo, chạm khắc chi tiết cực kỳ tinh xảo, từ trục đến phanh bánh xe đều tỉ mỉ hết nấc!
Trung tâm của Vijaya Vithala là Đại lễ đường Mahamandapa. Nhìn bên ngoài, Mahamandapa trông như được đục từ một khối đá tảng khổng lồ, nhưng thực tế nó do nhiều khối đá ghép lại một cách khéo léo.
Bốn bề Mahamandapa đều để ngỏ; phía Đông, Nam và Bắc vẫn nguyên vẹn kiến trúc cũ, còn phía Tây thì bị sập rồi, có thể do bị đốt phá khi Hampi thất thủ ngày xưa.
Hồi Vijayanagara còn huy hoàng, Mahamandapa chính là sân khấu đỉnh nhất vương quốc, nơi các vũ công tài năng dâng lên thần linh và vua quan những màn trình diễn "đỉnh của chóp"
**Cột đá làm nhạc cụ – sao mà vi diệu thế!**
Vẫn chưa ai lý giải được tại sao cột đá đền Vijaya Vithala "biết hát". Ảnh: Alamy
Nhạc cụ cổ truyền của Ấn Độ gồm đàn dây và bộ gõ. Manjunath, hướng dẫn viên tại đây, kể lại: "Hãy tưởng tượng bạn đang đứng trước Đại lễ đường Mahamandapa vào thời Vương quốc Vijayanagara thịnh vượng, trong một buổi nhã nhạc cung đình. Các vũ công múa hát say mê theo giai điệu tuyệt đẹp phát ra từ tay các nhạc công với nhạc hơi, dây và bộ gõ giữa khung cảnh tráng lệ".
"Nhưng mà plot twist nè, các nhạc công chẳng cầm nhạc cụ gì cả! Tất cả những gì họ làm chỉ là gõ lên các cây cột đá thôi", Manjunath vừa nói vừa chỉ vào các cột chống đỡ Đại lễ đường. Mind-blowing luôn!
Mahamandapa có tổng cộng 56 cây cột và chúng được gọi chung là cột sa-re-ga-ma, nghĩa là cột âm nhạc. Nhạc cổ truyền Ấn Độ gồm 4 thang âm sa-re-ga-ma, tương ứng với đồ-rê-mi-pha mà chúng ta biết.
"Ngày xưa, các nhạc công dùng thanh gỗ đàn hương hoặc chính bàn tay gõ lên thân cột. Chỉ thế thôi mà tạo ra được âm thanh từ trong trẻo như tiếng chuông đến rộn ràng như tiếng trống đấy", Manjunath tự hào khoe
**Bí ẩn 500 năm vẫn chưa giải được**
Một góc Đại lễ đường Mahamandapa với các khóm cột phát ra thang âm đồ-rê-mi-pha. Ảnh: Malavika Bhattacharya, Bbc.com
Cột đá Đại lễ đường Mahamandapa được thiết kế theo dạng khóm cột. Mỗi khóm có 1 cột trung tâm to, vững chãi và nhiều cột nhỏ xung quanh. Nếu bỏ qua nét chạm khắc tinh xảo, chúng cũng không khác gì các cột đá thông thường, đều có hình tròn, vuông, lục giác hoặc bát giác, được mài nhẵn nhụi.
Nếu không biết trước rằng chúng có thể "hát" được, chắc chẳng ai nghĩ đến chuyện thử gõ vào luôn!
Ban đầu, các nhà nghiên cứu nghĩ rằng bên trong các cột này rỗng nên mới phát ra nhạc được. Nhưng sau khi xẻ thử một vài cây để "khám phá" thì phát hiện chúng là cột đặc nguyên khối. Trời ơi!
"Theo tôi, thang âm sa-re-ga-ma được hình thành từ... chất liệu đá", Giáo sư Sharada Srinivasan đưa ra giả thuyết. Hầu hết các cột của Mahamandapa đều được đục từ đá granite tảng lớn.
"Vì đá granite được mang từ các mỏ đá địa phương khác nhau, nên chất đá cũng có phần khác nhau. Cộng với kích thước cột dày, mỏng, hình dạng tròn, vuông... và vị trí đặt, chúng phát ra thang âm khác nhau", vị Giáo sư lý giải.
Nếu suy đoán của Giáo sư Srinivasan đúng thì có nghĩa là ngay từ đầu, các cây cột này đã được thiết kế với mục đích làm nhạc cụ từ ban đầu rồi! Sau khi quan sát kỹ, giáo sư phát hiện có một cây cột được chạm hình vũ công cầm chũm chọe và thang âm mà nó phát ra cũng cao ngang chũm chọe. Tuy nhiên, các cây cột khác và hình chạm khắc trên chúng thì lại không đại diện cho thang âm tương ứng
Còn nếu giả thuyết này sai thì có nghĩa là các cây cột ban đầu chỉ là cột bình thường. Việc chúng phát ra âm thanh tương ứng thang âm sa-re-ga-ma chỉ là trùng hợp ngẫu nhiên. Các nhạc công Vijayanagara cũng chỉ vô tình phát hiện ra rồi tận dụng làm nhạc cụ thôi.
Suốt nhiều thập kỷ, vì tò mò mà các nhà nghiên cứu từ khắp thế giới đã đến Vijaya Vithala, thử gõ vào các khóm cột và tìm cách giải mã bí ẩn này.
Nguồn: soha.vn