Mun2k91660
New member
Công thức khởi nghiệp thành công mà Shark Tank cổ vũ suốt 10 năm qua đang dần tan vỡ rồi các bạn ơi!
Sự bùng nổ của show truyền hình thực tế Shark Tank đã tạo nên một công thức kinh doanh khởi nghiệp kiểu Mỹ trong hơn một thập kỷ: tìm một sản phẩm xịn xò, nhận deal hời từ nhà đầu tư, rồi scale up nhanh bằng cách sản xuất giá rẻ ở nước ngoài, chủ yếu là Trung Quốc.
Công thức này được build dựa trên lợi thế chi phí của toàn cầu hóa, từng tạo ra những success story đình đám. Nhưng giờ đây, dưới áp lực của thuế quan cực cao và căng thẳng thương mại Mỹ-Trung, "Nền kinh tế Shark Tank" này đang phải đối mặt với một cuộc khủng hoảng toàn diện.
Chi phí 140 USD nhưng bán 399 USD - nghe mà mê!
Trong nhiều năm, lời khuyên của các "Cá Mập" như Kevin O'Leary luôn là ưu tiên sản xuất ở châu Á. Case study rõ nhất là câu chuyện của Plufl, startup chuyên bán chiếc giường đặc biệt siêu kỳ lạ.
Ba năm trước, hai bạn sinh viên trẻ Noah Silverman và Yuki Kinoshita mang đến trường quay "Shark Tank" một ý tưởng wild: chiếc "giường chó cho con người", một cái ổ nệm hình bánh donut mềm mại, giúp người dùng cuộn tròn như thú cưng luôn!
Sản phẩm Plufl của họ từng viral khắp TikTok, khiến Mark Cuban cười té ghế khi chui thử vào chiếc giường ấy, và cùng Lori Greiner rót 200,000 USD đầu tư.
Thực ra, điều khiến các Shark rút ví không chỉ là ý tưởng mà còn là mô hình lợi nhuận quá lý tưởng: chi phí sản xuất tại Trung Quốc chỉ 140 USD cho một sản phẩm bán lẻ 399 USD, giúp công ty đạt 1 triệu USD doanh thu nhanh như chớp.
Thành công đến nhanh thật sự! Chỉ trong năm 2023, Plufl đạt doanh thu 1 triệu USD và chuẩn bị mở rộng lên 8 triệu USD bán lẻ.
Bí kíp mang đậm phong cách "Shark Tank" này đã được show truyền hình khởi nghiệp ăn khách này cổ vũ suốt hơn mười năm qua. Các startup lên trình bày ý tưởng, thiết kế ở Mỹ, sản xuất tại Trung Quốc với chi phí chỉ bằng 1/3 giá bán rồi maximize lợi nhuận thoải mái.
Nhưng rồi những gì từng là công thức vàng của "Shark Tank" bắt đầu sụp đổ từng chút một. Khi chính quyền Mỹ siết chặt chính sách thương mại và áp thuế cao lên hàng hóa Trung Quốc, chi phí của Plufl tăng vọt, chuỗi cung ứng tê liệt, kế hoạch mở rộng đứng hình.
"Chúng tôi đã kỳ vọng đây là năm của bán lẻ," đồng sáng lập Kinoshita nói, "nhưng thuế quan khiến mọi thứ đảo lộn. Khi sản xuất ở nước ngoài, bạn không bao giờ kiểm soát được chi phí."
Hiện tượng Plufl chỉ là một mảnh nhỏ trong bức tranh lớn hơn: một "Shark Tank economy", nền kinh tế khởi nghiệp dựa vào sản xuất rẻ ở nước ngoài, đang lung lay dưới sức ép của xung đột thương mại.
Chi phí nhập khẩu tăng cao làm xói mòn nghiêm trọng biên lợi nhuận, buộc các doanh nhân phải chọn giữa tăng giá bán và mất khách hàng, hoặc giảm lợi nhuận và làm chậm tăng trưởng. Khó xử vãi nồi!
Đầu tư bị đóng băng, startup khóc ròng
Trong hơn một thập kỷ, Trung Quốc là nơi biến các ý tưởng trong phòng khách Mỹ thành sản phẩm bày trên kệ Walmart, nhờ chi phí lao động thấp, hạ tầng mạnh và chuỗi cung ứng hoàn chỉnh. Từ áo len Tipsy Elves đến vòi tắm Rinseroo, hầu hết sản phẩm thành công trên "Shark Tank" đều được khuyến khích "đưa sang châu Á".
Shark Kevin O'Leary, "Mr. Wonderful" của chương trình, từng nói thẳng với một doanh nhân muốn giữ sản xuất tại Bắc Carolina rằng: "Một nhà máy ở châu Á có thể làm với giá 150 USD thay vì 250 USD. Đó mới là cách để anh tồn tại."
Message về việc lợi nhuận nằm ở động thái thuê sản xuất tại nơi rẻ nhất đã ăn sâu vào DNA của "Shark Tank".
Thế nhưng, chính sách "America First" của Mỹ đã đảo ngược triết lý đó hoàn toàn. Hàng loạt sản phẩm tiêu dùng nhập khẩu từ Trung Quốc, Mexico phải chịu thuế bổ sung, khiến những doanh nghiệp nhỏ từng dựa vào chuỗi cung ứng toàn cầu lâm vào khủng hoảng.
Nhà sáng lập Aaron Krause của Scrub Daddy, một trong những deal thành công nhất lịch sử chương trình, thừa nhận ông đã rơi vào "chế độ khủng hoảng" khi thuế quan có hiệu lực. Dù đã đa dạng hóa sản xuất sang Mexico, chi phí vẫn tăng mạnh.
"Nhiều công ty sẽ phải cầu viện nhà đầu tư nếu muốn sản xuất tại Mỹ," ông nói, "nhưng vấn đề là nước Mỹ giờ không còn đủ hạ tầng và kỹ năng cho sản xuất hàng tiêu dùng nữa."
Khi chuỗi cung ứng trở nên bất định, các Shark (những nhà đầu tư ngồi ghế nóng) bỗng chiếm ưu thế.
Trong bối cảnh chi phí sản xuất tăng cao, các startup phụ thuộc vào nhập khẩu đang phải struggle với tình trạng bất ổn vĩ mô và nguy cơ bị định giá thấp hơn. Điều này khiến các nhà đầu tư trở nên thận trọng hơn, dẫn đến tình trạng "đóng băng đầu tư" đối với các công ty có mô hình kinh doanh dễ bị tổn thương bởi các chính sách thuế quan thay đổi.
Trước khi rời chương trình sau mùa 16, Shark Mark Cuban cũng đã phải thừa nhận: "Trừ khi doanh nghiệp chứng minh được khả năng sản xuất trong nước hoặc giữ được biên lợi nhuận, bằng không thì triển vọng sẽ không tươi sáng."
Shark Robert Herjavec thì thẳng thắn hơn: "Doanh nhân giờ không biết ngày mai ra sao, và điều đó khiến họ giảm kỳ vọng. Nghĩa là chúng tôi có thể chốt được những deal tốt hơn." (Oops, sorry founders! )
Tương lai sẽ như nào đây?
"Shark Tank" được thiết kế rất khắc nghiệt: các thí sinh có hai phút để trình bày ý tưởng trước khi đối mặt với hàng loạt câu hỏi hóc búa từ hội đồng các nhà đầu tư, tất cả đều dành cho hàng triệu khán giả truyền hình. Nếu may mắn nhận được lời mời gọi, hoặc nhiều lời mời gọi cạnh tranh, các doanh nhân chỉ có vài giây để quyết định nên làm gì.
Lần này, "Shark Tank" mùa 17 lên sóng trong bối cảnh còn khắc nghiệt hơn với bất ổn kinh tế và tâm lý tiêu dùng sa sút. Các startup giờ phải tính cả yếu tố thuế, logistics và biến động địa chính trị trong bài toán định giá.
Những mô hình dựa vào "viral marketing" như TikTok cũng không còn chắc chắn khi các quy định mới và thay đổi thuật toán khiến độ lan tỏa giảm rõ rệt. Không ít startup từng thắng lớn trên mạng xã hội nay chật vật duy trì doanh số.
Tuy nhiên, trong đám mây xám vẫn có điểm sáng nha!
Ngay tập mở màn mùa 17, diễn viên hài Pete Davidson xuất hiện với thương hiệu tất DoubleSoul, sản xuất tại Thổ Nhĩ Kỳ, nơi thuế chỉ khoảng 15%, thấp hơn nhiều so với Trung Quốc.
Với sản phẩm rẻ, dễ sản xuất, luôn có nhu cầu và có hậu thuẫn người nổi tiếng, Davidson nhanh chóng nhận được 500,000 USD từ Kendra Scott.
"Shark Tank" vẫn có chỗ cho ý tưởng tốt, nhưng là những ý tưởng gắn với chuỗi cung ứng thông minh và linh hoạt.
Hai thập kỷ trước, "Shark Tank" định hình hình ảnh một nước Mỹ khởi nghiệp toàn cầu hóa, nơi một ý tưởng tốt có thể bay thẳng đến nhà máy Trung Quốc và trở về dưới dạng triệu đô doanh thu.
Giờ đây, chính mô hình đó đang bị thử thách nặng nề. Chuỗi cung ứng không còn là câu chuyện hậu trường mà trở thành chiến lược sống còn. Trong kỷ nguyên thuế quan và bất ổn thương mại, các doanh nhân không chỉ phải thuyết phục "shark" bằng sáng tạo, mà còn phải chứng minh họ hiểu sâu về logistics, địa chính trị và giá trị thực của sản xuất.
Ở thời điểm này, có lẽ "giấc mơ Mỹ" kiểu Shark Tank vẫn còn, nhưng nó đắt đỏ, mong manh và phức tạp hơn bao giờ hết. Startup thời nay khó vãi!
*Nguồn: BI, Fortune
Nguồn: kenh14.vn
Sự bùng nổ của show truyền hình thực tế Shark Tank đã tạo nên một công thức kinh doanh khởi nghiệp kiểu Mỹ trong hơn một thập kỷ: tìm một sản phẩm xịn xò, nhận deal hời từ nhà đầu tư, rồi scale up nhanh bằng cách sản xuất giá rẻ ở nước ngoài, chủ yếu là Trung Quốc.
Công thức này được build dựa trên lợi thế chi phí của toàn cầu hóa, từng tạo ra những success story đình đám. Nhưng giờ đây, dưới áp lực của thuế quan cực cao và căng thẳng thương mại Mỹ-Trung, "Nền kinh tế Shark Tank" này đang phải đối mặt với một cuộc khủng hoảng toàn diện.
Chi phí 140 USD nhưng bán 399 USD - nghe mà mê!
Trong nhiều năm, lời khuyên của các "Cá Mập" như Kevin O'Leary luôn là ưu tiên sản xuất ở châu Á. Case study rõ nhất là câu chuyện của Plufl, startup chuyên bán chiếc giường đặc biệt siêu kỳ lạ.
Ba năm trước, hai bạn sinh viên trẻ Noah Silverman và Yuki Kinoshita mang đến trường quay "Shark Tank" một ý tưởng wild: chiếc "giường chó cho con người", một cái ổ nệm hình bánh donut mềm mại, giúp người dùng cuộn tròn như thú cưng luôn!
Sản phẩm Plufl của họ từng viral khắp TikTok, khiến Mark Cuban cười té ghế khi chui thử vào chiếc giường ấy, và cùng Lori Greiner rót 200,000 USD đầu tư.
Thực ra, điều khiến các Shark rút ví không chỉ là ý tưởng mà còn là mô hình lợi nhuận quá lý tưởng: chi phí sản xuất tại Trung Quốc chỉ 140 USD cho một sản phẩm bán lẻ 399 USD, giúp công ty đạt 1 triệu USD doanh thu nhanh như chớp.
Thành công đến nhanh thật sự! Chỉ trong năm 2023, Plufl đạt doanh thu 1 triệu USD và chuẩn bị mở rộng lên 8 triệu USD bán lẻ.
Bí kíp mang đậm phong cách "Shark Tank" này đã được show truyền hình khởi nghiệp ăn khách này cổ vũ suốt hơn mười năm qua. Các startup lên trình bày ý tưởng, thiết kế ở Mỹ, sản xuất tại Trung Quốc với chi phí chỉ bằng 1/3 giá bán rồi maximize lợi nhuận thoải mái.
Nhưng rồi những gì từng là công thức vàng của "Shark Tank" bắt đầu sụp đổ từng chút một. Khi chính quyền Mỹ siết chặt chính sách thương mại và áp thuế cao lên hàng hóa Trung Quốc, chi phí của Plufl tăng vọt, chuỗi cung ứng tê liệt, kế hoạch mở rộng đứng hình.
"Chúng tôi đã kỳ vọng đây là năm của bán lẻ," đồng sáng lập Kinoshita nói, "nhưng thuế quan khiến mọi thứ đảo lộn. Khi sản xuất ở nước ngoài, bạn không bao giờ kiểm soát được chi phí."
Hiện tượng Plufl chỉ là một mảnh nhỏ trong bức tranh lớn hơn: một "Shark Tank economy", nền kinh tế khởi nghiệp dựa vào sản xuất rẻ ở nước ngoài, đang lung lay dưới sức ép của xung đột thương mại.
Chi phí nhập khẩu tăng cao làm xói mòn nghiêm trọng biên lợi nhuận, buộc các doanh nhân phải chọn giữa tăng giá bán và mất khách hàng, hoặc giảm lợi nhuận và làm chậm tăng trưởng. Khó xử vãi nồi!
Đầu tư bị đóng băng, startup khóc ròng
Trong hơn một thập kỷ, Trung Quốc là nơi biến các ý tưởng trong phòng khách Mỹ thành sản phẩm bày trên kệ Walmart, nhờ chi phí lao động thấp, hạ tầng mạnh và chuỗi cung ứng hoàn chỉnh. Từ áo len Tipsy Elves đến vòi tắm Rinseroo, hầu hết sản phẩm thành công trên "Shark Tank" đều được khuyến khích "đưa sang châu Á".
Shark Kevin O'Leary, "Mr. Wonderful" của chương trình, từng nói thẳng với một doanh nhân muốn giữ sản xuất tại Bắc Carolina rằng: "Một nhà máy ở châu Á có thể làm với giá 150 USD thay vì 250 USD. Đó mới là cách để anh tồn tại."
Message về việc lợi nhuận nằm ở động thái thuê sản xuất tại nơi rẻ nhất đã ăn sâu vào DNA của "Shark Tank".
Thế nhưng, chính sách "America First" của Mỹ đã đảo ngược triết lý đó hoàn toàn. Hàng loạt sản phẩm tiêu dùng nhập khẩu từ Trung Quốc, Mexico phải chịu thuế bổ sung, khiến những doanh nghiệp nhỏ từng dựa vào chuỗi cung ứng toàn cầu lâm vào khủng hoảng.
Nhà sáng lập Aaron Krause của Scrub Daddy, một trong những deal thành công nhất lịch sử chương trình, thừa nhận ông đã rơi vào "chế độ khủng hoảng" khi thuế quan có hiệu lực. Dù đã đa dạng hóa sản xuất sang Mexico, chi phí vẫn tăng mạnh.
"Nhiều công ty sẽ phải cầu viện nhà đầu tư nếu muốn sản xuất tại Mỹ," ông nói, "nhưng vấn đề là nước Mỹ giờ không còn đủ hạ tầng và kỹ năng cho sản xuất hàng tiêu dùng nữa."
Khi chuỗi cung ứng trở nên bất định, các Shark (những nhà đầu tư ngồi ghế nóng) bỗng chiếm ưu thế.
Trong bối cảnh chi phí sản xuất tăng cao, các startup phụ thuộc vào nhập khẩu đang phải struggle với tình trạng bất ổn vĩ mô và nguy cơ bị định giá thấp hơn. Điều này khiến các nhà đầu tư trở nên thận trọng hơn, dẫn đến tình trạng "đóng băng đầu tư" đối với các công ty có mô hình kinh doanh dễ bị tổn thương bởi các chính sách thuế quan thay đổi.
Trước khi rời chương trình sau mùa 16, Shark Mark Cuban cũng đã phải thừa nhận: "Trừ khi doanh nghiệp chứng minh được khả năng sản xuất trong nước hoặc giữ được biên lợi nhuận, bằng không thì triển vọng sẽ không tươi sáng."
Shark Robert Herjavec thì thẳng thắn hơn: "Doanh nhân giờ không biết ngày mai ra sao, và điều đó khiến họ giảm kỳ vọng. Nghĩa là chúng tôi có thể chốt được những deal tốt hơn." (Oops, sorry founders! )
Tương lai sẽ như nào đây?
"Shark Tank" được thiết kế rất khắc nghiệt: các thí sinh có hai phút để trình bày ý tưởng trước khi đối mặt với hàng loạt câu hỏi hóc búa từ hội đồng các nhà đầu tư, tất cả đều dành cho hàng triệu khán giả truyền hình. Nếu may mắn nhận được lời mời gọi, hoặc nhiều lời mời gọi cạnh tranh, các doanh nhân chỉ có vài giây để quyết định nên làm gì.
Lần này, "Shark Tank" mùa 17 lên sóng trong bối cảnh còn khắc nghiệt hơn với bất ổn kinh tế và tâm lý tiêu dùng sa sút. Các startup giờ phải tính cả yếu tố thuế, logistics và biến động địa chính trị trong bài toán định giá.
Những mô hình dựa vào "viral marketing" như TikTok cũng không còn chắc chắn khi các quy định mới và thay đổi thuật toán khiến độ lan tỏa giảm rõ rệt. Không ít startup từng thắng lớn trên mạng xã hội nay chật vật duy trì doanh số.
Tuy nhiên, trong đám mây xám vẫn có điểm sáng nha!
Ngay tập mở màn mùa 17, diễn viên hài Pete Davidson xuất hiện với thương hiệu tất DoubleSoul, sản xuất tại Thổ Nhĩ Kỳ, nơi thuế chỉ khoảng 15%, thấp hơn nhiều so với Trung Quốc.Với sản phẩm rẻ, dễ sản xuất, luôn có nhu cầu và có hậu thuẫn người nổi tiếng, Davidson nhanh chóng nhận được 500,000 USD từ Kendra Scott.
"Shark Tank" vẫn có chỗ cho ý tưởng tốt, nhưng là những ý tưởng gắn với chuỗi cung ứng thông minh và linh hoạt.
Hai thập kỷ trước, "Shark Tank" định hình hình ảnh một nước Mỹ khởi nghiệp toàn cầu hóa, nơi một ý tưởng tốt có thể bay thẳng đến nhà máy Trung Quốc và trở về dưới dạng triệu đô doanh thu.
Giờ đây, chính mô hình đó đang bị thử thách nặng nề. Chuỗi cung ứng không còn là câu chuyện hậu trường mà trở thành chiến lược sống còn. Trong kỷ nguyên thuế quan và bất ổn thương mại, các doanh nhân không chỉ phải thuyết phục "shark" bằng sáng tạo, mà còn phải chứng minh họ hiểu sâu về logistics, địa chính trị và giá trị thực của sản xuất.
Ở thời điểm này, có lẽ "giấc mơ Mỹ" kiểu Shark Tank vẫn còn, nhưng nó đắt đỏ, mong manh và phức tạp hơn bao giờ hết. Startup thời nay khó vãi!
*Nguồn: BI, Fortune
Nguồn: kenh14.vn