Nhiều bố mẹ cứ tưởng con nghe lời là "flex" lắm, nhưng đôi khi đó lại là dấu hiệu con đang âm thầm đè nén bản ngã của mình đấy!
Tiểu Vũ (Trung Quốc) giờ đã lên cấp 2 rồi. Bình thường học cực đỉnh, cứ top 10 liên tục. Nhưng mà drama ở chỗ: cứ đến kỳ thi quan trọng là cô bé lại "fail" không phanh! Điểm số lên xuống như rollercoaster, có hôm tụt khỏi top 100 cả trường luôn á!
Ba mẹ Tiểu Vũ đều là giáo viên, lo sốt vó sợ con không thi được lên cấp 3. Họ đã thử đủ cách "fix" tâm lý cho con, từ A đến Z luôn á!
Rồi có một người bạn làm tư vấn tâm lý bảo: đây có thể là kiểu tâm lý "hung hăng thụ động" (passive-aggressive) đấy! Nghĩa là cô bé cố tình thi trượt để... chống đối bố mẹ! Người này khuyên ba mẹ Tiểu Vũ nên thả lỏng một chút, đừng "theo" con quá sát nữa.
Sau khi cân nhắc kỹ lưỡng, ba mẹ Tiểu Vũ quyết định "buông tay" thử xem sao. Và kết quả... out trời luôn! Không còn bị quản chặt nữa, thành tích của Tiểu Vũ improve thấy rõ. Cô bé đạt điểm xịn sò trong kỳ thi chuyển cấp và đỗ thẳng vào trường cấp 3 trọng điểm của thành phố!
Nhắc đến Tiểu Vũ, tôi lại nhớ đến một nhân vật trong bộ phim từng xem. Trong phim, nữ sinh này nhìn thì ngoan lắm, học giỏi, top 5 cứng. Thế mà đến kỳ thi đại học lại thi không ổn, trượt khỏi trường mà mẹ muốn cho con vào.
Mấy năm sau, trong lần cãi nhau với mẹ, nữ sinh cuối cùng đã tự spoil lý do thi trượt. Hoá ra để vào được trường mình thích, cô đã... cố tình làm sai một câu để không phải vào trường mẹ chọn! Cô không muốn làm luật sư và đã cố thoát khỏi sự kiểm soát của mẹ bằng cách "intentionally fail" đấy!
Tưởng tượng bất kỳ bố mẹ nào nghe được sự thật này cũng phải "sốc tận óc" hết. Nhưng câu hỏi là: tại sao con lại chống đối bố mẹ bằng cách tự "sabotage" tương lai của chính mình? Đây là điều các bậc phụ huynh nên suy ngẫm đấy!
Rõ ràng có khả năng đạt điểm cao, vậy tại sao các em lại chọn cách thi trượt? Có lẽ chúng ta có thể tìm câu trả lời từ nữ sinh trong phim kia và Tiểu Vũ ngoài đời thực.
Lấy nữ sinh trong phim làm example: trước mặt mẹ và bạn bè, cô luôn giữ hình ảnh con ngoan, nhưng trong thâm tâm lại đầy sự nổi loạn và phản kháng. Mẹ cô luôn đặt chuẩn mực cao ngất, và chỉ có vị trí số 1 mới là "worthy" thôi. Dù điểm số cứ top đầu mãi thì vẫn không được khen, thay vào đó là câu: "Sao con không làm tốt hơn nữa?"
Ngay cả những việc nhỏ như gọi đồ ăn và chọn quần áo, trong mắt người mẹ, nữ sinh cũng không làm được! Gọi đồ ăn thì mẹ tự ý gọi món mình thích chứ chẳng hỏi ý kiến con. Mua quần áo cũng vậy, bất kể con thích hay không. Người mẹ còn quyết định luôn những thứ quan trọng hơn như học ngành gì, trường nào, có nên thi công chức không, thi vào đâu...
Nhưng khi biết sự thật từ con gái, người mẹ đã breakdown và bật khóc, cảm thấy sự tận tụy của mình như một trò đùa vậy. Cô con gái "perfect" mà bà nghĩ rất giỏi, hiểu chuyện hóa ra lại biết "nói dối"!
Phải nói thật là phương pháp giáo dục của người mẹ trong phim có vấn đề real! Bà sắp xếp quá nhiều, luôn giám sát và can thiệp vào mọi lựa chọn của con, khiến con không thể làm gì khác ngoài cố tình làm bài thi không tốt để phản đối.
Điều này cũng đúng với Tiểu Vũ ở đầu bài. Lý do cô bé luôn thi trượt trong các kỳ thi lớn là do không hài lòng với cách giáo dục của ba mẹ. Nhưng vì là con, cô không thể thay đổi được ba mẹ. Kết quả là cô quyết định "phản đối âm thầm" bằng cách làm bài thi không tốt, xem ba mẹ có làm gì được mình không!
Cố tình làm sai, cố ý thi trượt, trẻ đạt được một loại cảm giác "thỏa mãn" khi bị phê bình vì lỗi này. Đây chính là biểu hiện của "tâm lý hung hăng thụ động" chuẩn chỉnh. Loại tâm lý này xuất hiện khi trẻ muốn trút bỏ sự bất mãn theo hướng tiêu cực, giấu giếm để "attack" người hoặc vật khiến mình không vui.
Tâm lý này thực ra không healthy chút nào! Nghĩa là trẻ không thể express sự không hài lòng theo cách phù hợp và có lợi hơn, ngược lại chúng sẽ áp dụng kiểu trút giận mà chỉ mình chúng biết, khiến mọi việc càng mất balance. Nếu không được điều chỉnh kịp thời, tâm lý này có thể phát triển thành tâm lý nhân cách khá xấu trong tương lai không xa!
Phương pháp giáo dục và quan điểm nuôi con của ba mẹ quyết định sự trưởng thành của con cái. Thường thì ba mẹ của những đứa trẻ có hành vi và tâm lý hung hăng thụ động sẽ có 3 điểm chung sau:
1. Kỳ vọng quá mức vào con cái
Hầu hết ba mẹ đều có kỳ vọng với con mình. Họ cảm thấy con mình thông minh, có năng lực, ưu tú, yêu cầu con làm gì cũng phải giỏi hơn người khác. Ở một số ba mẹ, những kỳ vọng này ở level rất cao, tạo áp lực khủng cho trẻ!
Ba mẹ có kỳ vọng với con là chuyện bình thường, kỳ vọng trong phạm vi hợp lý chính là động lực cho sự phát triển. Nhưng nếu ba mẹ không hiểu con mà chỉ đặt kỳ vọng cao một cách mù quáng, vượt quá sức chịu đựng của trẻ thì sẽ có tác động tiêu cực nghiêm trọng!
2. Mong muốn kiểm soát con cái quá mạnh
Giống như người mẹ trong phim, vì sợ con gặp khó khăn nên bà muốn sắp xếp mọi thứ cho con càng nhiều càng tốt. Tuy nhiên, việc trẻ ngày càng lớn, có những sở thích, lý tưởng và kế hoạch riêng lại bị bỏ quên mất rồi!
Ba mẹ kiểm soát và can thiệp vào mọi việc, từ ăn uống trang phục đến học hành công việc bất chấp việc con đã lớn - điều này sẽ đẩy nhanh suy nghĩ trốn chạy hoặc nổi loạn của con đấy!
3. Con cái không được bày tỏ sự bất mãn với ba mẹ
"Mẹ đã lo cho con mọi thứ rồi, con còn điều gì không hài lòng nữa?" - Đây là suy nghĩ của ba mẹ, nhưng với trẻ em, chính kiểu sắp xếp này khiến chúng thấy ngột ngạt, thậm chí hụt hơi. Nhiều ba mẹ tự hào về sự nghe lời của con, cho rằng con nghe lời là ưu điểm, nhưng thực ra những đứa trẻ quá nghe lời đều có bản ngã bị đè nén trong lòng!
Sự kết hợp của 3 điểm chung trên có thể khiến trẻ cảm thấy ngột ngạt và oán hận sâu sắc với ba mẹ, từ đó dẫn đến hành vi hung hăng thụ động. Vậy nên, để thoát khỏi hành vi cố tình "thi rớt" của trẻ, ba mẹ cần có những thay đổi nhé!
1. Hãy buông bỏ một cách thích hợp
Ba mẹ có thể đặt ra một mốc cơ bản cho con, sau đó để con tự lên kế hoạch cho cuộc sống và học tập. Trẻ cần không gian để lớn lên! Không có đường vòng trong cuộc sống, bất kể trẻ đi như thế nào, cuối cùng cũng sẽ trưởng thành thôi.
2. Tạo bầu không khí giao tiếp tốt trong gia đình
Nếu con nói chuyện với ba mẹ về điều gì đó mà chỉ toàn bị thuyết giảng, mắng mỏ thì dần dần, con sẽ mất hẳn động lực muốn tâm sự với ba mẹ luôn!
Ba mẹ nên chú ý đến bầu không khí giao tiếp trong nhà và đảm bảo rằng con có thể trực tiếp express cảm xúc và sự không hài lòng khi ở nhà. Nếu trong lòng con có điều bất mãn mà gia đình cấm cửa thể hiện thì con sẽ thể hiện theo kiểu "hung hăng thụ động" thôi!
Tóm lại, cách để con không cố tình "thi trượt", ba mẹ phải hiểu con, nghe theo và respect ý kiến của con, để con tự quyết định và tự chịu trách nhiệm. Đồng thời, ba mẹ cũng nên cho phép con có những ý tưởng và quan điểm khác biệt, cho con được sở hữu những bí mật nhỏ riêng tư và trao cho con quyền tự chủ đầy đủ nhé!
Nguồn: Sohu
Nguồn: kenh14.vn