Năm 2019, Mỹ "chơi lớn" đưa Huawei vào blacklist, ai cũng nghĩ gã khổng lồ công nghệ Trung Quốc sắp "toang" rồi. Thế mà chưa đầy 5 năm sau, Huawei không chỉ sống sót mà còn comeback mạnh mẽ, trở thành "át chủ bài" của Bắc Kinh trong cuộc chiến chip bán dẫn - thứ sẽ quyết định vận mệnh kinh tế thế giới mấy chục năm tới nha!
## Từ "bờ vực sụp đổ" đến "ông trùm" ngành chip nội địa
Theo Bloomberg, vai trò của Huawei trong làng chip Trung Quốc đỉnh hơn mọi người tưởng nhiều lắm. Không chỉ là "con cưng" của các hãng sản xuất và thiết kế chip hàng đầu xứ Trung, Huawei còn liên tục "đỡ đầu" cho các công ty nhỏ hơn về cả kỹ thuật lẫn tiền bạc trong những mảng chiến lược của chuỗi cung ứng chip. Nhưng Huawei làm "lén lút" không muốn để lộ ra vì sợ Mỹ biết lại "ra đòn" tiếp đó.
Chưa hết, Bloomberg còn tiết lộ có một quỹ đầu tư của chính quyền Thâm Quyến đang "chống lưng" cho Huawei xây dựng hệ sinh thái tự sản xuất chip nội địa. Team này gồm toàn cao thủ: chuyên gia quang học, dev thiết bị chip và nhà sản xuất hóa chất - đủ cả "bộ sưu tập" luôn á!
Kendra Schaefer từ công ty tư vấn Trivium China ở Bắc Kinh nhận xét: "Huawei giờ là trung tâm của mọi thứ. Cái cách Mỹ cấm vận đã khiến chính phủ Trung Quốc và ngành bán dẫn liên kết với nhau chặt chẽ theo kiểu chưa từng thấy".
Tuy nhiên, Huawei "phủi tay" phủ nhận chuyện được chính phủ support phát triển công nghệ bán dẫn nhé. "Đây hoàn toàn là suy đoán và phỏng đoán dựa trên thông tin trên mạng" - công ty khẳng định.
## "Thiên nga đen" và tầm nhìn xa của ông trùm Nhậm Chính Phi
Được thành lập từ năm 1987, Huawei lần đầu nổi tiếng trong mảng thiết bị liên lạc rồi mới "chuyển hướng" sang smartphone. Và người sáng lập Nhậm Chính Phi đã có "phần mềm dự báo thời tiết" từ nhiều năm trước khi cơn bão ập đến.
Huawei từ lâu đã nuôi cả một đàn thiên nga đen trong khuôn viên chính như một lời nhắc nhở rằng họ phải luôn cảnh giác và sẵn sàng cho những khủng hoảng bất ngờ. "Thiên nga đen" là thuật ngữ chỉ những sự kiện hiếm, không ai ngờ tới và gây hậu quả cực lớn đó mọi người.
Hơn 10 năm trước, khi mọi thứ đang "phát như diều gặp gió", ông Nhậm đã bảo đội kỹ sư rằng việc tiếp tục đầu tư nghiên cứu chip là cách duy nhất để tránh bị "chết". Ông nói: "Chúng ta không thể để người khác siết cổ mình và bị hủy hoại chỉ vì một sản phẩm đó" - nghe mà thấy tâm đắc quá!
## Chiến lược "cày cuốc" kinh hoàng: 10.000 dev không ngủ nghỉ
Sau khi bị Mỹ cho vào blacklist năm 2019, ông Nhậm Chính Phi đã bật mode "tổng lực" cho công ty: 10.000 lập trình viên được sắp xếp làm việc phân ca 24/7 với mục tiêu thiết kế lại bảng mạch và phần mềm để chúng chạy được mà không cần công nghệ Mỹ.
Vào những lúc peak nhất, một số nhân viên đã không ra khỏi khuôn viên công ty ở Thâm Quyến trong nhiều ngày trời, chỉ ăn mì tôm và ngủ luôn trên ghế. Nghe mà thương quá đi mất á!
Nhưng màn all-in này đã giúp công ty sống sót. Một trong những sản phẩm "flex" nhất của Trung Quốc chính là chiếc Mate 60 Pro của Huawei. Điều làm chiếc điện thoại này "xịn xò" là do nó chứa một tỷ lệ lớn các linh kiện tiên tiến made in China, đặc biệt là con chip xử lý 7nm của SMIC (Tập đoàn Quốc tế Sản xuất Chất bán dẫn Thượng Hải).
Ở Trung Quốc, chiếc điện thoại này được coi như một "chiến thắng vĩ đại", còn ở Mỹ thì nó làm dấy lên cuộc tranh luận sôi nổi về việc liệu các nỗ lực làm chậm công nghệ Trung Quốc có thất bại hay không. Washington lo lắng là chip tiên tiến trên Mate 60 Pro cũng có thể được dùng cho mục đích quân sự, như drone điều khiển bằng AI hoặc siêu máy tính để giải mã và giám sát. Ơ hay ơ đấy!
## SiCarrier - "đồng minh bí mật" của Huawei
Trong hành trình phát triển của Huawei, có nhiều công ty đã "bắt tay" hợp tác ở nhiều mảng khác nhau, trong đó phải kể đến SiCarrier - công ty được thành lập năm 2021.
SiCarrier đã hình thành mối quan hệ "cộng sinh" siêu chặt với Huawei. Công ty này chủ yếu làm việc với bộ phận nghiên cứu nội bộ của gã khổng lồ Huawei - được gọi là Phòng thí nghiệm 2012. Ông Nhậm đặt tên nó theo bộ phim về ngày tận thế của Roland Emmerich. Trong phim, chỉ có Trung Quốc thành công trong việc đóng những con tàu khổng lồ để vượt qua thảm họa thiên nhiên toàn cầu - drama thật!
SiCarrier hoạt động ở nhiều địa điểm xung quanh Thâm Quyến. Công ty có văn phòng trong một khu công nghiệp liên kết với Viện Hàn lâm Khoa học Trung Quốc và một cơ sở khác ở ngoại ô phía đông Thâm Quyến.
Cơ sở này sản xuất các bộ phận cho thiết bị sản xuất chip, bao gồm thiết bị nguồn sáng điều khiển bằng laser, van điều khiển áp suất và máy bơm. Theo Bloomberg, mối quan hệ SiCarrier không chỉ quan trọng với Huawei trong vai trò nhà sản xuất mà còn là cầu nối giữa Huawei và phần còn lại của chuỗi cung ứng.
Ví dụ nè, đây là cổ đông lớn nhất của nhà sản xuất máy quang học Zetop Technologies. Công nghệ máy quang học là trọng tâm của việc sản xuất vi mạch, được chế tạo thông qua nhiều lớp bóng bán dẫn liên kết với một tấm wafer silicon. Yếu tố then chốt là quá trình in thạch bản (lithography) - ánh sáng được chiếu qua bản thiết kế để in mẫu lên chip.
Cổ đông lớn thứ hai của Zetop là Viện Quang học, Cơ học và Vật lý Changchun - một chi nhánh của Viện Hàn lâm Khoa học Trung Quốc, tự hào về việc phát triển công nghệ quang học đỉnh nhất Trung Quốc cho máy in thạch bản.
## Cuộc đua công nghệ in thạch bản: Ai về nhất?
Kỹ thuật in thạch bản đặc biệt quan trọng vì công ty ASML của Hà Lan đang "ăn chắc" thị trường thiết bị in thạch bản cực tím (EUV) - cần thiết để tạo ra những con chip xịn nhất - và chưa bao giờ bán những máy móc đó cho Trung Quốc. Với lệnh trừng phạt của Mỹ, ASML cũng sẽ ngừng bán cho khách hàng Trung Quốc hầu hết các thiết bị tia cực tím DUV - những loại máy sản xuất chip kém phức tạp hơn một chút.
Mặc dù sẽ phải "cày" lâu dài để bắt kịp hoàn toàn - các thiết bị in này khiến phương Tây phải mất hàng chục năm và hàng trăm triệu USD để phát triển - nhưng việc bán được Mate 60 Pro cho thấy nỗ lực tập trung vào Huawei đang có kết quả "ổn áp".
Huawei chưa bao giờ tiết lộ chi tiết kỹ thuật, nhưng một phân tích của TechInsights cho thấy nó được trang bị con chip 7nm tiên tiến của SMIC. Điều đó có nghĩa Trung Quốc chỉ chậm hơn công nghệ đỉnh nhất hiện nay khoảng 5 năm thôi. Trong khi đó, các biện pháp kiểm soát xuất khẩu do chính quyền Biden áp đặt vào năm 2022 có mục tiêu giữ chân Trung Quốc chậm hơn ít nhất 8 năm - vậy là gap đang bị thu hẹp đấy nha!
## Kết: "Văn hóa chiến lang" giúp Huawei bất bại
Sau biết bao chông gai, "văn hóa chiến lang" của Huawei đã giúp tập đoàn này tiếp tục "chiến" trên battlefield công nghệ. Trong bối cảnh Trung Quốc hướng tới mục tiêu độc lập trong toàn bộ chuỗi cung ứng chip, những thành quả của nước này sẽ tiếp tục là điều khiến Mỹ và phương Tây phải "đau đầu" thật sự.
Nguồn: soha.vn