Đồ ăn Hà Nội ngon là vậy đấy, nhưng mà người Hà Nội còn cầu kỳ hơn bạn nghĩ nữa cơ – từng chi tiết đều phải tinh tế, màu sắc phải đẹp mắt, mùi hương phải thơm phức, nên mâm cỗ Tết càng không thể làm bừa được rồi
Mình nhớ có lần có bạn hỏi: "Dịp Tết người ta hay làm gì nhất?", mình trả lời luôn không suy nghĩ: chuẩn bị mâm cỗ Tết ý!
Ăn thì ngày nào cũng ăn thôi, nhưng mà đồ ăn ngày Tết nó khác hẳn nha – thiêng liêng và ý nghĩa gấp nhiều lần, nhất là với những người con đất Hà thành này. Nơi đây hội tụ bao nhiêu tinh hoa văn hóa dân tộc, của cả miền Bắc lẫn riêng Hà Nội.
Vốn dĩ ẩm thực Hà Nội đã tinh tế và đa dạng rồi, người Hà Nội lại còn trau chuốt kỹ lưỡng từng món, coi trọng cả "sắc" lẫn "hương" nữa chứ, nên mâm cỗ Tết đương nhiên không thể qua loa được. Vậy nên đừng ngạc nhiên khi quy trình làm các món lại cầu kỳ như vậy nhé!
Mình từng nghe người ta bảo, trong số các vùng miền Bắc thì mâm cỗ của người Hà Nội đa dạng nhất món ăn luôn. Không biết đúng không nữa, nhưng một điều chắc chắn là số bát đĩa trên mâm... nhiều vô đối á! Mâm cỗ Tết Hà Nội phải đầy màu sắc, phải nhiều món, từ món xào, món luộc đến món canh gì gì đó...
Theo truyền thống nấu cỗ Tết miền Bắc, mâm cỗ thường có 4 bát 4 đĩa, tượng trưng cho tứ trụ, bốn mùa, bốn phương... Nhà nào khá giả hơn thì làm 6 bát 6 đĩa, thậm chí 8 bát 8 đĩa nữa cơ!
Đặc biệt, các món ăn còn phản ánh đúng khí hậu miền Bắc lúc này: mùa đông lạnh căm căm nên cần những món giàu năng lượng. Tuy mỗi nhà mỗi năm có thể chọn món khác nhau một chút, nhưng có những món bắt buộc phải có!
Đã là Tết cổ truyền thì không thể thiếu bánh chưng bánh tét rồi! Ở Hà Nội và miền Bắc thì đương nhiên là bánh chưng. Thiếu gì cũng được, nhưng thiếu bánh chưng thì không được nhé!
Có câu thơ xưa đã viết:
"Thịt mỡ, dưa hành, câu đối đỏ
Nêu cao, tràng pháo, bánh chưng xanh"
Đó là những thứ không thể thiếu trong Tết xưa, gửi gắm ước mong một năm đủ đầy, hạnh phúc, ấm no. Cùng với các món thịt, bánh chưng, dưa hành vẫn được lưu truyền mãi. Gen Z bây giờ tuy không còn được trải nghiệm câu đối đỏ, nêu cao, tràng pháo nữa, nhưng chỉ qua những món ăn này thôi cũng đủ cảm nhận hết cái vị Tết rồi đó
Bánh chưng với gạo nếp, đỗ xanh, thịt lợn trong truyền thuyết Bánh Chưng Bánh Dày của Lang Liêu được xem là biểu tượng của Đất – nơi chúng ta sinh sống. Qua thời gian và bàn tay khéo léo của con người, nó đã trở thành món quà vô giá.
Đã có bánh chưng thì đừng quên dưa hành nha! Ngày Tết ăn bánh chưng với các món thịt nhiều dễ ngán lắm, nên phải có dưa hành muối chua chua để giải ngán. Hành muối không chỉ chống ngán mà còn kích thích vị giác, làm tăng hương vị của các món khác luôn!
Có lẽ chỉ sau bánh chưng thì gà luộc là món không thể thiếu trong mâm cỗ Tết. Người xưa tin rằng dâng cúng món này sẽ mang lại khởi đầu thuận lợi, may mắn, đủ đầy cho cả năm.
Gà luộc phải có da vàng ươm, chặt thành miếng đều tay, xếp lên đĩa thật đẹp mắt. Sau đó rắc lên trên những sợi lá chanh thái chỉ mỏng tận mỏng. Đặc biệt, đi kèm với thịt gà luộc thì không thể thiếu đĩa muối tiêu chanh – đó mới đủ hương vị đặc trưng của món này!
Người Hà Nội thường hay dùng giò lụa, giò thủ hoặc chả quế.
Ngày thường thì có thể dễ tính hơn một tí, nhưng giò chả cho mâm cỗ Tết thì phải lựa chọn siêu kỹ. Miếng giò chả ngon là phải trông gọn gàng, màu sắc tươi tắn, đậm mùi thịt, cầm chắc tay và dễ cắt. Rồi tùy vào sự sáng tạo của người làm, giò chả sẽ được cắt thành các miếng đều nhau, bày lên đĩa thật đẹp mắt.
Nếu bảo mình kể tên những món ăn chế biến cầu kỳ nhất, mình chắc chắn sẽ đưa nem rán lên top 1 luôn. Thật đó nha! Giò chả thì mua về cắt ra là xong, còn nem rán phức tạp lắm cơ. Nhưng mà đã nói rồi, người Hà Nội tỉ mỉ và trau chuốt, và món nem rán này thể hiện điều đó rất rõ!
Chuẩn bị nguyên liệu đã mất công rồi, chế biến còn kỳ công hơn nữa. Đầu tiên phải băm nhỏ thịt, thái nhỏ hành tây, cà rốt, nấm hương, mộc nhĩ, sau đó ngâm miến. Rồi giá đỗ, hành hoa cũng phải rửa sạch, thái nhỏ. Tất cả nguyên liệu đó cho vào một chiếc bát lớn, đập trứng vào, nêm nếm gia vị cho vừa vặn rồi trộn đều lên.
Phần nhân nem sau khi chuẩn bị xong sẽ được gói vào bánh đa tráng mỏng. Cuộn nem phải đều tay, khi rán mới chín ngon, đĩa nem mới đẹp. Ăn nem rán còn phải pha nước chấm riêng nữa chứ, không quá mặn, không quá ngọt cũng không được quá chua. Tất cả hương vị mặn, ngọt, chua, cay đều phải hòa quyện mới chuẩn!
Các món xào thập cẩm, nộm và hạnh nhân là một trong những đĩa quan trọng trên mâm cỗ Tết truyền thống Hà Nội xưa. Tuy làm món này cũng phức tạp không kém nem rán vì phải chuẩn bị nhiều nguyên liệu lắm, nhưng lại không thể thiếu vì nó không chỉ mang lại màu sắc đa dạng cho mâm cỗ mà còn tượng trưng cho tài lộc, ấm no, hạnh phúc.
Có vẻ mọi người hay thích các món này hơn cả vì ăn nhiều cũng không ngấy. Những món này chính là "đại diện" cho rau củ trên mâm cỗ, giúp bữa cơm hài hòa, có thịt có rau đầy đủ đấy!
Nguồn: kenh14.vn