Teenb76ed428
New member
Ơ kìa, các bạn biết không? Ở Sơn La có một nơi mà việc bỏ nhau là "mission impossible" luôn đó!
Vợ bỏ chồng? Chuẩn bị 3 con trâu để bồi thường liền nha! Còn chồng bỏ vợ thì phải đền "tuổi thanh xuân" cho vợ bằng 3 lạng bạc trắng luôn á.
Mà ngoại tình thì càng không dám nghĩ tới. Anh chồng đi "qua đường" bị bắt được phải đeo hai thanh gỗ vào cổ, đi parade khắp bản hô to: "Tôi ngoại tình"
Drama thật sự!Còn chị vợ đi ngoại tình thì sao? Anh em bên vợ phải mua rượu cần, lợn bản, gà bản làm mâm cơm sang xin lỗi nhà chồng thay cho cô ấy luôn nè!
Phạt "chiến" luôn cho tội ngoại tình
Người La Ha (xã Nậm Ét, huyện Quỳnh Nhai, Sơn La) có quan niệm cực kỳ nghiêm túc: vợ chồng phải chung thủy, tuyệt đối không "vợ nọ, con kia". Cũng cấm luôn anh em ruột, họ hàng lấy nhau nha!
Ông Quàng Văn Đoàn (bản Huổi Pao) chia sẻ, người La Ha không có chuyện đánh ghen như ngoài đồng bằng đâu. Nhưng cách xử phạt lại... hardcore vô cùng!
Anh chồng đi ngoại tình bị bắt phải tự vào rừng, chặt một khúc gỗ cây vương, đẽo thành hai miếng nhỏ rồi đeo vòng qua cổ. Sau đó phải đi bộ khắp các bản, dùng thanh gỗ gõ mạnh vào hai miếng gỗ vương, miệng hô to: "Tôi ngoại tình. Tôi ngoại tình".
"Bao giờ đi hết đường mới được vợ cho phép về nhà nói chuyện", ông Đoàn kể. Nghe mà thấy sợ luôn ý Chưa hết đâu, sau đó người chồng phải mang một con lợn khoảng 30kg sang làm cơm xin lỗi cả họ nhà vợ nữa.
Một lần bị phạt kiểu này thì "khiếp vía cả đời" luôn á!
Còn chị vợ đi ngoại tình thì sao? Người La Ha lại có cách xử rất đặc biệt. Trong tục cưới hỏi, anh em họ nhà vợ bao giờ cũng được ăn phần hơn, được xếp vào một mâm gọi là "lũng ta".
Khi bị bắt ngoại tình, vợ không được phép xin lỗi chồng. Theo tục, "lũng ta" phải sắm rượu cần, lợn bản, gà bản, làm mâm cơm xin lỗi nhà chồng thay cho cháu gái.
Ông Quàng Văn Phạo giải thích: "Tục bắt 'lũng ta' phải đi xin lỗi cho cháu gái bởi vì, trước được ăn phần hơn. Ăn rồi mà không biết dạy con cháu, để nó đi ngoại tình thì đi mà xin"
Tùy mức độ vi phạm mà mâm cơm to hay nhỏ. Nhẹ thì vài ché rượu cần, đôi gà, một con lợn. Nặng thì 4-5 ché rượu cần, đôi con lợn, dăm con gà!
Ngoại tình đã thế, nhắc đến chuyện bỏ nhau thì người La Ha coi như "nỗi sợ hãi" luôn. Vì ai bỏ ai cũng đều bị phạt cực nặng!
Vợ bỏ chồng trước? Gia đình nhà chồng sẽ sang tận nhà vợ phạt vạ 3 con trâu. Thời gian công sức người con trai đi ở rể được tính bằng giá trị của 3 con trâu đó. Nhà nào có trâu thì phải trả bằng trâu, không có thì trả bằng tiền (ngày xưa là bạc trắng).
Ngược lại, chồng bỏ vợ thì gia đình vợ sang phạt vạ 3 lạng đồng bạc.
Ông Phạo còn lấy ra một đồng bạc Pháp cất giữ mấy chục năm cho xem. "Mỗi đồng bạc này mà đem ra cửa hàng vàng họ trả một triệu đồng đấy. Ở bản này còn ít nhà giữ được đồng bạc này lắm", một phụ nữ trong gia đình ông Phạo cho hay.
Vợ chồng bỏ nhau thì theo tục con trai theo bố, con gái theo mẹ. Sau khi "đường ai nấy đi", hai người vẫn được phép thăm bố mẹ. Tuy nhiên, ngày bố mẹ mất thì người La Ha kiêng kỵ việc con rể, con dâu cũ đến viếng.
Trưởng bản Huổi Pao Quàng Văn Pánh cười: "Ở đây họ không dám bỏ nhau đâu, bỏ có mà mất cả vợ lẫn trâu à!"
Hai năm "cấm vận" cực gắt
Bản Huổi Pao của người La Ha nằm tít trên đỉnh núi cao, nơi tận cùng của xã Nậm Ét. Sương mù giăng phủ quanh năm luôn á.
Từ trung tâm huyện, muốn vào Nậm Ét rồi lên Huổi Pao thì phải đi thuyền máy. Trời mưa, nước lòng hồ Thủy điện Sơn La hung dữ lắm. Chiếc thuyền nhỏ chòng chành, nhiều phen như muốn lật nghiêng nha!
Trưởng bản Pánh dẫn đi một vòng quanh bản, rồi rẽ vào nhà ông Quàng Văn Phạo. Ông Phạo vừa bước sang tuổi 72, thân hình gầy gò, khắc khổ. Vợ ông đang bệnh nặng, cả nhà đang quây quần chờ thầy mo đến cúng.
Nhấp chén nước ngâm rễ cây rừng, hỏi chuyện ông cưới vợ ngày xưa thì ông lắc đầu: "Không đơn giản đâu, không đơn giản đâu".
Cũng như nhiều thanh niên La Ha khác, ông Phạo phải đi ở rể khi lấy vợ. Ông lấy vợ ở xã Nậm Giôn (huyện Mường La). Gần chục năm trời đằng đẵng, ông nai lưng làm việc, báo đáp công ơn bố mẹ vợ.
"Nó bắt ở bao nhiêu thì phải mình phải ở bấy nhiêu thôi, người ít thì vài ba năm, người nào lâu thì hơn chục năm. Muốn về nhà mình thì phải xin phép, nó không cho là không được về. Không được làm trái ý bố mẹ vợ. Anh nào không chịu được cũng phải xin đấy", ông Phạo gật gù.
Làm một bi thuốc lào, ông Phạo kể tiếp, cái đặc biệt nhất trong phong tục ở rể của người La Ha là: trong vòng 2 năm đầu, vợ chồng không được "gần gũi" nhau
What?! Đã là vợ chồng mà không được ở gần nhau ư? Đúng vậy! Nhà vợ bố trí cho con rể một góc riêng, cấm được mon men đến chỗ vợ luôn nè.
"Có đôi nào chưa đủ hai năm mà có bầu không?", hỏi thử.
Ông Phạo dừng lại giữa chừng: "Ồ ồ, không có đâu. Nó phạt chết đấy". Mấy phụ nữ người La Ha đang quanh quẩn bếp lửa nghe vậy cười phá lên
"Tại sao đã là vợ chồng lại không được ngủ chung?", hỏi tiếp.
Ông Phạo cười: "Nó sợ mình lừa con gái nó chứ sao, hết hai năm thử thách nó mới cho vợ chồng ngủ với nhau".
Vậy là phải qua "2 năm thử thách" thì mới được happy ending Sau thời gian đó, nhà trai được phép mang trâu bò lợn gà sang chính thức cưới vợ cho con trai. Người con gái chính thức được lên "tằng cẩu" (dấu hiệu "tôi đã có chồng").
Hai vợ chồng mới được "gần gũi" và sinh con tại nhà vợ. "Chuyện bình thường thôi, có người ở rể lấy vợ rồi đẻ con. Con trai gần đến tuổi cưới vợ, bố mẹ mới được phép đưa con về nhà nhìn mặt ông bà nội đấy".
Trường hợp người con trai nếu mồ côi, không còn anh em họ hàng thì có thể sống tại nhà vợ đến hết đời luôn nha!
Bí thư Đảng ủy xã Nậm Ét Lường Văn Hướng cho biết, La Ha là dân tộc có số lượng người ít nhất ở xã cũng như cả tỉnh Sơn La.
Người La Ha trước đây có tục ngủ thăm, tuy nhiên xảy ra nhiều hệ lụy nên chính quyền xã đã vận động bỏ rồi.
"Người La Ha ở Nậm Ét giờ đã biết ra ngoài làm ăn, những hủ tục xưa dần dần được xóa bỏ. Gia đình nào cố tình cưới tảo hôn cho con, xã sẽ không cấp giấy đăng kí kết hôn, không cấp đất sản xuất", ông Hướng cho biết thêm.
Nguồn: soha.vn