TepNana541
New member
Các nhà khoa học Việt Nam vừa "mở khóa" một skill xịn xò từ một loài cỏ vô cùng quen thuộc mà ai cũng thấy ven sông – đó chính là cỏ Sậy đó các bạn ơi!
Năm 2019, team nghiên cứu từ Trường Đại học Nông Lâm TP.HCM đã thả một research "bom tấn" cho thấy cỏ Sậy (Phragmites australis) có thể "càn quét" các chất gây ô nhiễm trong nước mặt một cách cực kỳ hiệu quả. Nghe xong mà muốn hét lên "plot twist" luôn á! Từ nay có thể tái sử dụng nguồn nước để tưới cho nông nghiệp được rồi nè
Tình hình là sao?
Theo team nghiên cứu, việc công nghiệp hóa và đô thị hóa "phát triển như vũ bão" ở Bình Dương (cũ) đã khiến lượng nước thải xả ra môi trường tăng vọt lên trông thấy. Nhiều nguồn nước mặt nhận "combo" nước thải sinh hoạt + công nghiệp + nước mưa chứa đầy chất bẩn, khiến hàm lượng nitơ và phốt pho vượt quá ngưỡng cho phép. Đây chính là "thủ phạm" gây hiện tượng phú dưỡng nguồn nước, làm chất lượng môi trường thủy sinh "đi xuống" trầm trọng
"Vũ khí bí mật" của các nhà khoa học
Để giải quyết vấn đề này một cách bền vững, team đã áp dụng công nghệ đất ngập nước kiến tạo (constructed wetland) – tức là mô phỏng lại hệ sinh thái tự nhiên luôn. Trong hệ thống này, nước ô nhiễm sẽ được dẫn qua các lớp vật liệu lọc gồm đá và cát, kết hợp với sự phát triển của cỏ Sậy để hấp thụ và chuyển hóa các chất ô nhiễm. Nghe fancy ghê chứ
Thí nghiệm diễn ra ra sao?
Nguồn nước được lấy từ Suối Cát – nơi nhận nước thải từ khu dân cư và cụm công nghiệp gần đó. Trước khi xử lý, nước ở đây "fail" nhiều chỉ tiêu chất lượng để phục vụ tưới tiêu nông nghiệp rồi.
Các nhà khoa học đã build mô hình xử lý với hai mức lưu lượng nước khác nhau để đánh giá hiệu quả của cỏ Sậy. Kết quả? Ở mức tải trọng thấp hơn, hiệu quả xử lý đạt đỉnh luôn!
Con số "chấn động"
Hệ thống sử dụng cỏ Sậy đã loại bỏ được khoảng 74% tổng nitơ Kjeldahl (TKN) và hơn 68% amoni (N-NH4+) – hai dạng hợp chất nitơ phổ biến trong nước ô nhiễm. Nhưng đỉnh cao nhất phải kể đến: hiệu quả xử lý tổng phốt pho đạt tới hơn 95% luôn á! Trong khi đó, hàm lượng phốt phát hòa tan giảm hơn 54%. Nghe con số mà muốn "wow" liên tục
Sau khi xử lý, nồng độ nhiều chất ô nhiễm đã giảm xuống mức rất thấp. Hàm lượng phốt phát đạt yêu cầu theo quy chuẩn chất lượng nước phục vụ tưới tiêu, còn nồng độ nitrat cũng "chạm đích" giới hạn cho phép rồi.
Bí mật đằng sau sức mạnh của cỏ Sậy
Theo team nghiên cứu, khả năng làm sạch nước của cỏ Sậy không chỉ đến từ việc cây hấp thụ trực tiếp các chất dinh dưỡng để sinh trưởng đâu nha. Hệ rễ phát triển mạnh mẽ của loài cây này còn tạo ra một "khu phố ổn áp" cho các vi sinh vật có lợi phát triển. Chính các "bạn" vi sinh vật này tham gia vào quá trình chuyển hóa và phân hủy các hợp chất nitơ, góp phần nâng cao hiệu quả xử lý nước. Teamwork makes the dream work mà!
Ngoài ra, các lớp vật liệu lọc như đá và cát trong hệ thống đất ngập nước cũng "góp công" không nhỏ đâu. Chúng giúp giữ lại một phần các hợp chất phốt pho thông qua cơ chế hấp phụ và kết tủa, từ đó làm giảm lượng chất dinh dưỡng trong nước đầu ra.
Tại sao cỏ Sậy lại là lựa chọn "chuẩn chỉnh"?
Một điểm đáng chú ý là cỏ Sậy là loài cây bản địa phân bố rộng ở Việt Nam, có khả năng sinh trưởng mạnh, chịu ngập tốt và ít phải chăm sóc. So với các công nghệ xử lý nước thải truyền thống "ăn" nhiều năng lượng và chi phí vận hành cao ngất, mô hình đất ngập nước sử dụng cỏ Sậy có ưu thế "bá đạo": chi phí thấp, thân thiện môi trường và dễ áp dụng ở quy mô cộng đồng hoặc vùng nông thôn. Perfect choice luôn!
Tương lai phía trước
Kết quả nghiên cứu cho thấy việc tận dụng các hệ sinh thái nhân tạo kết hợp thực vật thủy sinh hoàn toàn có thể trở thành giải pháp xử lý nước ô nhiễm hiệu quả. Trong bối cảnh nguồn nước ngày càng chịu áp lực từ phát triển kinh tế và biến đổi khí hậu, những "nhà máy lọc nước tự nhiên" như cỏ Sậy có thể đóng vai trò quan trọng trong việc bảo vệ môi trường, tái sử dụng tài nguyên nước và hướng tới phát triển bền vững.
Nguồn: soha.vn