TepGirl9243
New member
Từ một cô bé mê mẩn các cuộc thi Tin học không chuyên, đến trưởng nhóm AI tại công ty công nghệ quốc tế, chị Nguyễn Khánh Linh (sinh năm 1991) đã làm nên lịch sử khi trở thành nữ chuyên gia công nghệ đầu tiên của Việt Nam trong mạng lưới Google Developer Expert (GDE) của Google
Chị Khánh Linh đã có buổi trò chuyện cực kỳ thú vị với PV Tiền Phong về hành trình "cháy" hết mình với công nghệ và khát vọng xây dựng cộng đồng phụ nữ tech tại Việt Nam.
Bí kíp "nhảy số" siêu tốc khi gặp khó khăn
Chào chị Khánh Linh! Cảm giác thế nào khi trở thành nữ chuyên gia công nghệ đầu tiên của Google?
Em vui lắm luôn và cảm thấy được "nạp năng lượng" cực mạnh khi được Google công nhận. Thật ra em không quá bất ngờ đâu, bởi em luôn tin vào tương lai của công nghệ và tin vào chính bản thân mình rằng chỉ cần mỗi ngày sẵn sàng học hỏi và cày cuốc không ngừng là được
Từ bao giờ chị biết mình muốn trở thành kỹ sư công nghệ?
Từ bé, em đã cực kỳ mê những bộ phim khoa học viễn tưởng và tin tức về công nghệ. Hồi đó em chỉ nghĩ máy tính là một "đồ chơi" siêu thú vị để khám phá, nghịch ngợm và... chơi game thôi Cho đến khi đọc được những câu chuyện về cách công nghệ có thể làm được nhiều điều vượt xa tưởng tượng của con người, hay những chương trình AI bắt đầu tương tác thông minh hơn.
Lần đầu tiên em lập trình là hồi lớp 8, khoảng năm 2004-2005. Qua từng dòng code, từng lần thử nghiệm nhỏ, em dần nhận ra sức mạnh của công nghệ trong việc giải quyết những bài toán hay ho, và quan trọng hơn, nó kích thích cái tính tò mò vô tận của em.
Mỗi lần gặp thuật toán hay vấn đề khó, em thích thú như đang chơi game giải đố vậy. Tính đến giờ, không kể những lần tự mày mò từ nhỏ mà chỉ tính từ lần đầu thực tập, em đã có hơn 14 năm kinh nghiệm với những năm đầu làm lập trình, rồi sau đó chuyển hướng sang học máy và trí tuệ nhân tạo.
Theo chị, điều gì tạo nên một kỹ sư AI giỏi? Kỹ thuật vững, sáng tạo, hay còn gì nữa mà ít ai nhắc tới?
Em nghĩ ngoài những thứ bài bản như kỹ thuật vững, kiến thức tốt và sự nhanh nhạy, đôi khi còn phải có chút... "nổi loạn" và hơi "mải chơi" nữa, bởi em là người ít để ý tới những thứ không hứng thú
Hồi cấp 3 em học không giỏi đâu, cả 3 năm toàn học sinh tiên tiến vì em dốc hết thời gian vào việc đi thi các cuộc thi Tin học không chuyên ở trong nước và khu vực, tới mức bố mẹ phải nhắc "con ơi, con không học các môn trên trường thì sao đỗ tốt nghiệp đây"
Em cũng từng tự làm website rồi đem bán nữa. Đặc biệt, mỗi lần chạy chương trình mà không báo lỗi thì em vui như Tết, vui hơn được điểm 9, 10 ở trường gấp nhiều lần. Nhưng cũng vì thế, em luôn cảm thấy đầu óc "nhảy số" nhanh hơn khi bị dồn vào thế khó, ví dụ còn ít thời gian, hay làm điều gì đó mà với các bạn cùng lứa là "mission impossible".
Có lúc nào chị bị chính AI "dạy lại" những giả định ban đầu của mình không? Kể một lần như vậy đi chị!
Trước đây em từng nghĩ máy móc chỉ hiểu và học đúng những gì con người cho vào, rằng kiến thức của chúng phụ thuộc hoàn toàn vào dữ liệu input mà mình đưa. Nhưng khi bước vào "kỷ nguyên AI Agent", cùng với những bước tiến trong mô hình tự học, tự thiết kế cách tiếp cận và thậm chí tự lựa chọn công cụ hỗ trợ, em đã phải suy nghĩ lại từ đầu.
AI Agent đã thể hiện khả năng "tự thích nghi" nhất định, dù vẫn nằm trong khuôn khổ mà con người đặt ra. Câu chuyện này cũng cho thấy chúng ta đang tiến gần đến khái niệm AGI (Artificial General Intelligence) - một viễn cảnh không còn chỉ là lý thuyết mà đang dần thành hiện thực rồi.
Qua những trải nghiệm đó, em hiểu rằng ranh giới giữa khả năng học của máy và khả năng hướng dẫn của con người đã trở nên mờ nhòa hơn nhiều. Điều này buộc em và cả cộng đồng nghiên cứu AI phải liên tục review lại các giả định cũ, update kiến thức và tinh chỉnh cả cách tiếp cận về kỹ thuật lẫn đạo đức để không bị "out of date" trước những tiến bộ của thời đại.
Vậy phải làm gì khi AI đang phát triển "như gió"? ️
Với lịch trình dày đặc thế, chị làm sao để "nuôi" những phần khác trong con người mình - như nghệ thuật, mối quan hệ, tâm hồn...?
Câu hỏi hay quá đi! Vì em cũng hay bị bố mẹ và chồng than "sao cứ ngồi máy code suốt thế" hoặc hễ đi cà phê là nhăm nhăm đọc sách, đọc các bài báo khoa học Có những giai đoạn làm việc 16-17 tiếng/ngày và sức khỏe giảm sút đột ngột, em cũng khá lo.
May mắn là em xuất thân từ gia đình giàu truyền thống nghệ thuật nên việc "nuôi dưỡng tâm hồn" là điều quen thuộc rồi. Bản thân em cũng luôn sắp xếp thời gian để duy trì những hoạt động không liên quan trực tiếp đến công nghệ nhưng lại giúp đầu óc relax và khơi nguồn cảm hứng.
Ngoài ra, việc đọc sách - bao gồm cả sách nghệ thuật, các bài báo khoa học, tài liệu mới về AI - cũng giúp em tiếp cận nhiều góc nhìn khác nhau. Học hỏi cách tư duy, ngôn từ, lối biểu đạt của những nhà văn, họa sĩ hay nhà nghiên cứu giúp mở mang trí tưởng tượng và làm phong phú thêm thế giới quan của mình.
AI tạo sinh đang phát triển siêu nhanh, có điều gì khiến chị lo không? Và đâu là ranh giới giữa sáng tạo và trách nhiệm khi xây dựng công nghệ?
Thành thật mà nói, em không thể phủ nhận rằng tốc độ phát triển "bùng nổ" của AI tạo sinh đôi khi khiến em tự hỏi liệu chúng ta đã chuẩn bị đủ về kỹ thuật, đạo đức và pháp lý hay chưa.
AI về bản chất vẫn chỉ là cỗ máy, chúng học dựa trên dữ liệu quá khứ và có người thậm chí còn nói AI tạo sinh chỉ là một "cỗ máy dự đoán từ tiếp theo" nên khó tránh được tình trạng "hoang tưởng" (hallucination), trả lời sai, hoặc sử dụng dữ liệu chưa chắc đã được xin phép hợp lệ. Đó chính là những vấn đề lớn em nghĩ cần được quan tâm sớm và bài bản, vì nếu công nghệ chạy nhanh hơn khuôn khổ trách nhiệm và quy chuẩn thì hậu quả sẽ khôn lường
Với em, ranh giới giữa sáng tạo và trách nhiệm nằm ở chỗ chúng ta tận dụng AI để phát huy khả năng tự động hóa và khai mở ý tưởng, nhưng vẫn cần nghiêm túc xem xét đạo đức và tính minh bạch trong quá trình phát triển.
Việc đào tạo AI cẩn thận, tôn trọng quyền sở hữu trí tuệ của người khác, và luôn có "con người trong vòng lặp" (human in the loop) để kiểm soát những tình huống nhạy cảm chính là cách để giữ vững ranh giới đó.
Nếu được quyền đầu tư vào một hướng nghiên cứu AI phục vụ cộng đồng, chị sẽ chọn gì? Tại sao điều đó quan trọng?
Em chắc chắn sẽ đầu tư vào hướng nghiên cứu AI Alignment (Căn chỉnh AI) và phát triển AI có trách nhiệm, bởi việc cải thiện cả Outer Alignment - Căn chỉnh ngoài (đảm bảo mục tiêu AI thực sự phù hợp với giá trị con người) lẫn Inner Alignment - Căn chỉnh bên trong (đảm bảo AI không "lách luật" hay tối ưu hóa mục tiêu sai cách) là nền tảng để AI phục vụ lợi ích chung một cách an toàn.
Chị có bao giờ nghĩ đến việc xây dựng một cộng đồng hoặc chương trình dành riêng cho phụ nữ yêu công nghệ ở Việt Nam không?
Nếu có thể tự tay xây dựng một cộng đồng mới tại Việt Nam, em muốn nó không chỉ dừng lại ở việc chia sẻ kiến thức hay kỹ năng lập trình. Thay vào đó, em muốn tập trung nhiều hơn vào khía cạnh phát triển con người một cách toàn diện, bao gồm cả kỹ năng mềm, sức khỏe tinh thần và hỗ trợ cá nhân hóa cho từng thành viên.
Và em tin rằng, khi chúng ta trao cơ hội, kiến thức và cả sự hỗ trợ tinh thần, phụ nữ Việt Nam có thể tự tin tỏa sáng, đóng góp tích cực vào sự phát triển chung của ngành công nghệ
Nguồn: kenh14.vn