Viên Ngọc Hồng, cựu sinh viên trường Đại học Ngoại thương, là người dân tộc Nùng, sinh ra và lớn lên ở huyện Bình Gia, tỉnh Lạng Sơn vùng núi Đông Bắc. Dịp Tết Nguyên đán 2021, mình muốn chia sẻ về phong tục đón Tết siêu đặc biệt của người dân tộc Nùng nơi quê hương mình nè!
Dân tộc Nùng ở Lạng Sơn chiếm tỷ lệ đông nhất trong cơ cấu các dân tộc của tỉnh luôn á. Riêng người Nùng lại được chia thành nhiều nhóm với tên gọi liên quan đến địa danh hoặc trang phục: Nùng Cháo, Nùng An, Nùng Phàn Slình, Nùng Cúm cọt, Nùng Inh, Nùng Hua lài...
Mình là người Nùng Phàn Slình, trang phục của bọn mình thường có áo chàm đơm cúc bạc, khăn mỏ quạ, đai thắt rất dài... trông chill lắm nha
Tết bắt đầu từ bữa cơm giải xui chiều 30
Tết của người Nùng Phàn Slình chính thức bắt đầu bằng bữa cơm giải xui vào chiều 30. Món ăn chính trong bữa này là thịt vịt đó! Vì người Nùng coi vịt là loài động vật giải xui tốt nhất.
Đúng giao thừa, nhà nào cũng thắp hương và mở toang cửa để lộc vào nhà. Trên bàn thờ tổ tiên gồm có bánh chưng, gà thiến luộc kỹ, bánh kẹo, thịt lợn, đĩa ngũ quả, 2 cây vạn niên. Hương còn được thắp cạnh bếp, ngoài cửa nữa. Đặc biệt, người Nùng thắp hương không khấn, hương trên bàn thờ không được tắt mà phải thắp liên tục. Và điều cấm kỵ nhất là đêm 30 và đêm mùng 1 Tết tuyệt đối không được đốt lửa ngoài đường nha!
"Chợ tình đầu Xuân" - nơi tình yêu nảy nở
Mùa xuân có nhiều lễ hội mang đậm bản sắc dân tộc, gia đình mình thường đi du xuân đầu năm để tìm hiểu thêm về truyền thống, phong tục tập quán của các dân tộc trên địa bàn. Các lễ hội tại đây thường bắt đầu từ mùng 2 Tết đến qua rằm tháng Giêng.
Quê hương mình có ngày hội đặc sắc nhất đó là "Chợ tình đầu Xuân" trong "biển người" màu áo chàm xanh, đen. Ở đó, họ tìm kiếm nhau ở lùm cây, góc phố, thường có những đôi, những tốp bắt quen, gặp gỡ thăm hỏi sau bao ngày xa cách. Họ cất tiếng sli râm ran vang vọng luôn!
Hát Sli của dân tộc Nùng đã có từ rất lâu rồi. Các tốp thanh niên nam-nữ hát đối đáp, giao duyên với nhau tại các lễ hội, chợ hội, ngày cưới và ngày về nhà mới... Hát sli thể hiện tài hoa đối đáp bằng ngôn ngữ dân ca. Từ lâu, người Nùng đã duy trì loại hình hát sli trong các sự kiện biểu diễn; hát sli để bày tỏ tình cảm. Sau các cuộc hát sli tại lễ hội, nhiều đôi nam nữ đã couple và thành vợ chồng đó nha
Những món ăn Tết siêu đặc biệt
Nhìn chung, quan niệm Tết của người dân tộc Nùng khá giống người Kinh. Ngoài bánh chưng được coi là lễ vật không thể thiếu để tiếp khách, còn có bánh cao (còn gọi là bánh khảo). Đa phần các nhà tự làm lấy, qua đó người khách có thể đánh giá được tài nghệ của gia chủ luôn. Ngoài ra còn có bánh tro, được làm cầu kỳ, trong suốt như mật ong, khi ăn chấm với mật (mật được đun từ đường phên) - ngon phết đó!
Những gia đình khá giả nhất định không thiếu được món khẩu sly (bánh bỏng), chè lam, các loại mứt và bánh rán. Phung xoòng (lạp xường) là món ăn có thể để dành ra Giêng. Món này không giống lạp xường của người Kinh làm đâu nha. Phung xoòng có thể to bằng cổ tay, hương vị rất hấp dẫn vì có thêm vị của gừng núi - đỉnh của chóp luôn!
Nhưng món ăn mình thích nhất là món "Khâu nhục" do ba mình làm, đây là món ăn mà khi nhắc đến Lạng Sơn thì gắn liền với 2 chữ đặc sản rồi!
Nguồn: svvn.tienphong.vn