ThíchThìNhích
New member
Những thói quen tưởng như vô hại nhưng lại đang âm thầm "hủy hoại" buồng trứng mỗi ngày. Chị em có đang mắc phải không nhể?
Cú sốc tuổi 20: Buồng trứng "chị già" hơn cả bà nội
Ở tuổi đôi mươi lứa đẹp nhất, Tiểu Nguyệt (Giang Tô, Trung Quốc) chưa bao giờ nghĩ mình lại phải đối mặt với chuyện suy buồng trứng sớm hay nguy cơ khó có con.
Mọi thứ bắt đầu từ những dấu hiệu tưởng chừng "bình thường lắm". Kinh nguyệt của bạn ấy ngày một thưa thớt hơn. Tháng này đến muộn, tháng kia... biến mất luôn. Lúc đầu, Tiểu Nguyệt nghĩ do học hành căng thẳng, cày cuốc thức khuya nên cũng không để tâm lắm.
Nhưng thời gian trôi, tình hình không những chẳng khá hơn mà còn "xịn" hơn. Ngoài chuyện mất kinh kéo dài, cô bạn còn mất ngủ triền miên, dễ nổi điên, người mệt như "cục gạch" và đôi khi cảm giác bừng bừng nóng kiểu khó hiểu.
Khi mất kinh gần cả năm trời, Tiểu Nguyệt mới hoảng và quyết tâm đến Bệnh viện Y học Cổ truyền tỉnh Giang Tô (Trung Quốc) check sức khỏe. Kết quả ra khiến cô... đứng hình. Chỉ số AMH - thứ phản ánh "tài sản" buồng trứng còn lại - chỉ còn 0,04 ng/mL. Trong khi đó, hormone FSH bay lên 52 IU/L, cao vượt mặt rất nhiều so với level bình thường của các chị em trẻ.
Sau khi xem kết quả xét nghiệm, bác sĩ Xu Wenwen - Phó Trưởng khoa Phụ khoa của bệnh viện - cho biết chức năng buồng trứng của cô đã suy giảm nghiêm trọng. Nói ngắn gọn là suy buồng trứng sớm. Những chỉ số này thường chỉ xuất hiện ở phụ nữ bước vào giai đoạn tiền mãn kinh trở đi, thậm chí tương đương tình trạng lão hóa buồng trứng của người độ 50-60 tuổi luôn!
Nghe bác sĩ giải thích rằng nếu không kịp thời can thiệp và điều chỉnh lối sống, khả năng mang thai tự nhiên gần như bằng không khiến Tiểu Nguyệt bật khóc ngay tại phòng khám.
Plot twist: Tất cả do những thói quen "đời thường" nhất
Điều khiến các bác sĩ tiếc nuối là nguyên nhân không phải từ bệnh hiếm gặp gì cả. Khi "soi" bệnh sử, họ phát hiện cô duy trì hàng loạt thói quen xấu trong nhiều năm - những việc mà rất nhiều chị em gen Z hiện nay vẫn đang làm mỗi ngày nè!
Qua trường hợp của Tiểu Nguyệt, bác sĩ Xu đưa ra cảnh báo về 6 thói quen khiến buồng trứng lão hóa siêu nhanh, các chị em cần tránh xa ASAP:
1. Thức kê đêm như nghề chính
Đây là thói quen xấu nhưng kéo dài và nghiêm trọng nhất của Tiểu Nguyệt. Cô cho biết khoảng 5 năm trở lại đây, mình không bao giờ ngủ trước 1 giờ sáng. Từ khi lên đại học, cô thường cày đến 2-3 giờ sáng để học hoặc đơn giản là lướt mạng xã hội, cày phim. Những đêm thức trắng rồi ngủ bù cũng chẳng hiếm.
Theo bác sĩ Xu Wenwen, buồng trứng là cơ quan cực kỳ nhạy cảm với đồng hồ sinh học của cơ thể. Việc ngủ muộn kéo dài làm rối loạn quá trình tiết hormone, ảnh hưởng đến sự phát triển và trưởng thành của nang trứng. Khi tình trạng này kéo dài nhiều năm, "kho dự trữ" buồng trứng có thể cạn kiệt nhanh hơn bình thường, kéo theo nguy cơ rối loạn kinh nguyệt và suy buồng trứng sớm.
2. Stress theo kiểu "auto pilot"
Tiểu Nguyệt cho biết cô thường xuyên sống trong trạng thái áp lực vì học tập và lo tương lai. Nhiều đêm đi học, đi làm thêm về dù rất mệt nhưng vẫn không thể ngủ ngon.
Bác sĩ Xu Wenwen giải thích rằng căng thẳng kéo dài khiến cơ thể liên tục sản xuất hormone cortisol. Khi cortisol "bay cao" trong thời gian dài, hoạt động của vùng dưới đồi và tuyến yên có thể bị ảnh hưởng. Đây là hai "ông trùm" điều khiển hoạt động của buồng trứng. Hậu quả là chu kỳ kinh nguyệt loạn xị ngậu, quá trình rụng trứng bị rối và chức năng buồng trứng suy giảm theo thời gian.
3. Ăn kiêng kiểu "tra tấn bản thân"
Đây là thói xấu không chỉ riêng Tiểu Nguyệt mà rất nhiều chị em gen Z đang mắc phải. Vì muốn giảm cân, Tiểu Nguyệt thường xuyên skip bữa sáng, cắt tinh bột và ăn cực ít trong thời gian dài. Thậm chí, cô duy trì chế độ ăn kiêng gián đoạn toxic trong những thời điểm cần giảm cân nhanh - cả ngày chỉ ăn một bữa nghèo dinh dưỡng.
Trong khi đó, buồng trứng cần nguồn năng lượng và dưỡng chất ổn định để hoạt động bình thường. Bác sĩ Xu cảnh báo, khi cơ thể thiếu protein, chất béo lành mạnh, vitamin và khoáng chất trong thời gian dài, quá trình sản xuất estrogen sẽ bị ảnh hưởng. Điều này không chỉ làm giảm chất lượng trứng mà còn khiến buồng trứng lão hóa nhanh hơn.
4. Lười vận động level "cục đá" ️
Ngoài thời gian học và công việc làm thêm thu ngân tại cửa hàng tiện lợi 3 tiếng mỗi tối, Tiểu Nguyệt hầu như không tham gia hoạt động thể chất nào đáng kể. Phần lớn thời gian trong ngày cô ngồi trước máy tính hoặc cày điện thoại.
Bác sĩ Xu Wenwen cho biết lối sống "lười vận động pro max" không chỉ tăng nguy cơ béo phì và rối loạn chuyển hóa mà còn ảnh hưởng đến tuần hoàn máu. Khi lưu lượng máu đến các cơ quan sinh sản giảm, buồng trứng cũng bị ảnh hưởng về chức năng. Đây là một trong những nguyên nhân góp phần tăng nguy cơ suy giảm dự trữ buồng trứng ở phụ nữ trẻ.
5. Mê đồ ngọt và junk food
Tiểu Nguyệt có thói quen uống trà sữa, nước ngọt và thường xuyên dùng đồ ăn nhanh thay bữa chính trong thời gian dài. Không chỉ vì yêu thích, mà còn vì nơi cô làm thêm ngay cạnh trường có rất nhiều deal ngon cho nhân viên.
Cô bạn sinh viên không hề biết rằng chế độ ăn quá nhiều đường và thực phẩm siêu chế biến có thể gây viêm mạn tính trong cơ thể, thúc đẩy rối loạn chuyển hóa và ảnh hưởng đến cân bằng hormone. Về lâu dài, những yếu tố này có thể tác động tiêu cực đến sức khỏe buồng trứng và khả năng sinh sản.
6. Hít khói thuốc thụ động
Dù không trực tiếp hút thuốc, Tiểu Nguyệt thường xuyên tiếp xúc với môi trường có khói thuốc và cô lại xem nhẹ chuyện này.
Theo bác sĩ Xu Wenwen, khói thuốc lá chứa hàng nghìn hóa chất độc hại. Nhiều chất trong đó có thể làm tổn thương tế bào trứng, đẩy nhanh quá trình chết của nang noãn và làm giảm dự trữ buồng trứng. Các nghiên cứu cũng cho thấy phụ nữ hút thuốc hoặc hít khói thuốc thụ động trong thời gian dài có nguy cơ mãn kinh sớm cao hơn.
Dấu hiệu suy buồng trứng sớm cần cảnh giác ngay
Suy buồng trứng là tình trạng chức năng của buồng trứng ngừng hoạt động và ngừng sản xuất trứng. Chức năng buồng trứng của phụ nữ bình thường sẽ bắt đầu suy giảm khi khoảng 45-50 tuổi, tức là khi mãn kinh. Còn nếu các chức năng của buồng trứng suy giảm hoặc ngừng hoạt động trước 40 tuổi thì được gọi là suy buồng trứng sớm.
Bác sĩ Xu cảnh báo, nhiều người cho rằng suy buồng trứng sớm chỉ ảnh hưởng đến việc sinh con. Thực tế, hậu quả của tình trạng này có thể tác động tới toàn bộ cơ thể. Khi estrogen suy giảm, chị em có nguy cơ đối mặt với loãng xương sớm, bệnh tim mạch, rối loạn chuyển hóa, lão hóa da nhanh hơn và chất lượng cuộc sống giảm sút.
Đặc biệt, khả năng mang thai tự nhiên cũng có thể bị ảnh hưởng nghiêm trọng. May mắn là tình trạng này có thể được cải thiện nếu phát hiện và can thiệp sớm. Vì vậy, đừng bao giờ chủ quan với các dấu hiệu suy buồng trứng sớm dưới đây nhé:
• Kinh nguyệt bất thường: Chu kỳ thưa dần (trên 90 ngày), quá ngắn (dưới 21 ngày) hoặc mất kinh trên 3 tháng.
• Lượng kinh sụt giảm: Lượng máu kinh ít đi đột ngột, dấu hiệu cho thấy các nang trứng đang "cạn kho".
• Tâm lý bất ổn: Thường xuyên lo âu, dễ cáu gắt hoặc trầm cảm (dễ bị nhầm với áp lực học tập).
• Triệu chứng nội tiết: Mất ngủ, hay quên, bốc hỏa và đổ mồ hôi trộm về đêm do thiếu hụt estrogen.
• Biến đổi chuyển hóa: Tăng cân nhanh bất thường, cơ thể mệt mỏi và có dấu hiệu kháng insulin.
Nguồn và ảnh: QQ, Women's Health, EDH
Nguồn: kenh14.vn