Không sở hữu nội dung, không bán hàng trực tiếp, nhưng Cloudflare lại nắm giữ "chìa khóa cổng" của hàng triệu website, khiến một sự cố kỹ thuật của họ cũng đủ sức làm tê liệt từ Spotify đến ChatGPT
Tối 18/11 vừa rồi theo giờ Việt Nam, cộng đồng mạng toàn cầu đã có một phen náo loạn khi hàng loạt app/web "cơm bữa" như Canva, Spotify, X (Twitter) hay ChatGPT - công cụ làm việc đắc lực - bỗng dưng bay màu không vào được Nhiều người vội vàng check lại modem wifi hay đổ lỗi cho đường truyền cáp quang, nhưng thực tế thủ phạm lại là cái tên ít ai để ý: Cloudflare.
Sự cố này đã được xác nhận là do lỗi hệ thống mạng toàn cầu của Cloudflare, ảnh hưởng đến khoảng 20% website trên toàn thế giới. Vậy rốt cuộc Cloudflare là ai mà lại có quyền năng "ngắt cầu dao" của cả một góc Internet rộng lớn như vậy? Để hiểu chuyện này, mình không cần bằng kỹ sư công nghệ đâu, chỉ cần tưởng tượng Internet giống như một chuỗi siêu thị khổng lồ là được.
Người "bảo vệ" kiêm "thư ký" mẫn cán của Internet
Nếu coi mỗi website (như ChatGPT hay web bán hàng của Amazon) là một "cửa hàng" chứa đầy hàng hóa, thì máy chủ gốc (server) chính là cái kho chứa hàng nằm ở trụ sở chính. Vấn đề là, nếu bạn ở Việt Nam mà muốn vào "kho" của Amazon tận bên Mỹ để xem hàng thì đường đi xa xỉu, tốn thời gian và đôi khi còn bị tắc đường nữa chứ
Đây là lúc Cloudflare xuất hiện như một vị cứu tinh
Họ đóng vai trò như một chuỗi các "cửa hàng tiện lợi" chi nhánh rải rác khắp nơi trên thế giới (được gọi là mạng phân phối nội dung - CDN). Thay vì bắt bạn chạy sang tận Mỹ để xem một tấm ảnh hay đọc một bài báo, Cloudflare sẽ "photo" sẵn nội dung đó và để ở một máy chủ ngay tại Việt Nam hoặc Singapore. Khi bạn gõ địa chỉ web, Cloudflare sẽ đưa ngay bản copy đó cho bạn. Nhờ vậy, web tải nhanh như chớp 
, mượt mà và "kho tổng" bên Mỹ cũng đỡ bị quá tải vì hàng triệu người ùa vào cùng lúc.
Nhưng Cloudflare không chỉ làm nhiệm vụ giao hàng nhanh đâu nhé. Vai trò quan trọng thứ hai của họ là làm "bảo vệ" (DDoS protection). Trong thế giới mạng luôn có những kẻ xấu muốn phá hoại các cửa hàng bằng cách thuê hàng triệu "zombie" (máy tính bị nhiễm virus) ùa vào cửa hàng cùng lúc để gây ách tắc, khiến khách thật không vào mua được. Cloudflare đứng chắn ngay cửa, soi CMND/CCCD từng người ️ Ai là khách thật thì mời vào, ai là "zombie" phá hoại thì bị chặn lại ngay từ vòng gửi xe.
Chính nhờ sự tiện lợi "combo 2 trong 1" này - vừa giúp web chạy nhanh như gió, vừa bảo kê khỏi giang hồ mạng - mà Cloudflare được tin dùng bởi hơn 25 triệu website trên toàn cầu, bao gồm cả những gã khổng lồ công nghệ lẫn các cơ quan chính phủ.
Khi "người gác cổng" lăn ra ốm
Quay trở lại sự cố tối 18/11, vấn đề nằm ở chỗ Cloudflare hoạt động như một lớp kính chắn giữa người dùng và website. Khi hệ thống này gặp trục trặc, nó giống như việc người bảo vệ cầm chìa khóa cửa bỗng dưng... ngủ gật hoặc làm gãy chìa trong ổ khóa vậy
Lúc này, dù bên trong "cửa hàng" (máy chủ của Spotify, OpenAI) vẫn hoạt động bình thường, nhân viên vẫn làm việc, hàng hóa vẫn đầy đủ, nhưng khách hàng (người dùng Internet) lại không cách nào bước qua cánh cửa để vào trong. Bức tường lửa vốn dùng để chặn kẻ xấu giờ vô tình chặn luôn cả người tốt Đó là lý do tại sao khi Cloudflare gặp sự cố, màn hình của bạn thường hiện ra thông báo lỗi 502 hoặc 503, tức là "không kết nối được với máy chủ", dù thực tế máy chủ gốc chẳng bị gì cả.
Điều đáng nói là sự phụ thuộc của Internet vào các dịch vụ trung gian như Cloudflare đang ngày càng lớn. Theo thống kê, nền tảng này đang "chống lưng" cho gần 20% tổng số website toàn cầu. Sự tập trung quyền lực này tạo ra một điểm yếu chí mạng: "Single Point of Failure" (Điểm chết duy nhất). Thay vì tấn công từng trang web riêng lẻ rất khó khăn, hacker hoặc đơn giản là một lỗi kỹ thuật tại Cloudflare có thể khiến hàng loạt dịch vụ sụp đổ theo hiệu ứng domino
Cái giá của sự tiện lợi
Sự cố đã được Cloudflare khắc phục dần sau khoảng hơn một giờ đồng hồ, và Internet đã quay trở lại nhịp điệu vốn có. Tuy nhiên, đây là lời nhắc nhở đắt giá về cấu trúc của thế giới mạng hiện đại. Chúng ta đang giao phó sự ổn định của luồng thông tin toàn cầu vào tay một vài "người khổng lồ" trung gian.
Nguồn: genk.vn