Trong suốt thời kỳ Chiến tranh Lạnh (nghe xịn xò chưa), hàng trăm quốc gia trên thế giới cứ nghĩ là mình đang bảo mật thông tin siêu an toàn bằng những máy mã hóa đỉnh cao từ công ty Thụy Sĩ Crypto AG. Từ Iran, Libya, Argentina, Syria đến nhiều nước khác đều tin tưởng tuyệt đối vào những "cỗ máy vàng" này để gửi các thông điệp ngoại giao, quân sự và tình báo siêu mật.
Plot twist đỉnh cao: Hóa ra công ty Thụy Sĩ "trung lập" này lại nằm dưới sự kiểm soát bí mật của CIA (Mỹ) và BND (Tây Đức) từ đầu! Nghĩa là suốt mấy chục năm trời, Mỹ cứ thế ngồi đọc tin nhắn mật của cả trăm quốc gia như đọc báo buổi sáng vậy.
Theo cuộc điều tra chung của The Washington Post, đài SRF (Thụy Sĩ) và đài ZDF (Đức) công bố năm 2020, đây là một trong những chiến dịch tình báo khủng nhất và kéo dài nhất lịch sử, có tên gọi là Operation Rubicon. Nhưng mà timing lộ bí mật này hơi "xui" vì trùng đúng ngày WHO đặt tên cho COVID-19, nên nhanh chóng bị lu mờ luôn.
Vô tình làm lộ bí mật - Drama bắt đầu từ đây
Ngày 14/4/1986, Tổng thống Mỹ Ronald Reagan lên TV phát biểu sau vụ đánh bom hộp đêm La Belle ở Tây Berlin (hơn 200 người bị thương, 3 người mất mạng). Ông Reagan tự tin khẳng định Libya đứng sau vụ này và còn kể chi tiết luôn nội dung các bức điện từ Tripoli gửi tới Đông Berlin.
Nhiều người Mỹ tỏ ra nghi ngờ bằng chứng, nhưng ở Trung Đông thì câu hỏi lại khác: "Ơ kìa, sao Mỹ đọc được tin nhắn đã mã hóa của Libya vậy ta?"
Iran lúc này bắt đầu hoang mang vì họ cũng đang xài máy mã hóa của Crypto AG. Nếu Mỹ đọc được tin của Libya thì... ơ hay, tin của Iran cũng bị đọc à?
Năm 1992, Iran bắt giữ Buehler (nhân viên cao cấp của Crypto AG) khi ông sang Tehran công tác. Suốt 9 tháng trời bị thẩm vấn, Iran cứ hỏi đi hỏi lại về mối liên hệ giữa Crypto AG với CIA và BND, về các "cửa hậu" trong máy mã hóa. Buehler thề không biết gì hết, vì ông thật sự không biết công ty mình làm việc có bí mật gì đằng sau.
Sau khi Crypto AG bỏ ra 1 triệu USD để chuộc ông về, Buehler mới bắt đầu nghi ngờ: "Hình như những người thẩm vấn biết về công ty mình nhiều hơn cả mình?" Chính nghi ngờ này đã dẫn đến hàng loạt cuộc điều tra báo chí sau đó.
Thỏa thuận bí mật từ những năm 1950
Theo tài liệu được công bố, chuyện này bắt nguồn từ năm 1951. Boris Hagelin - ông chủ Crypto AG - gặp William Friedman (được coi là "cha đẻ" của ngành mật mã hiện đại của Mỹ). Hai người đạt được deal không chính thức như sau:
Hagelin vẫn bán máy mã hóa cho mọi nước, nhưng chỉ bán mẫu xịn nhất cho Mỹ và đồng minh. Các nước khác? Nhận mẫu "xịn giả" có khả năng bảo mật yếu hơn để Mỹ dễ bẻ khóa. Đổi lại, Hagelin được Mỹ bù tiền bí mật để đền bù doanh thu.
Đến giữa thập niên 1960, khi công nghệ điện tử lên ngôi, CIA và NSA muốn chơi lớn hơn. Thay vì bán máy cũ, họ quyết định bán máy mới nhất cho cả đối thủ luôn!
Mánh khóe ở đâu? Máy trông bên ngoài giống hệt nhau, nhưng bên trong thì khác! Phiên bản cho các nước "không thân" được thiết kế để tạo ra chuỗi mã hóa có tính ngẫu nhiên thấp hơn nhiều so với quảng cáo. Thế là CIA và NSA giải mã ngon ơ mà bên dùng chẳng hay biết gì.
Mục tiêu của Operation Rubicon - Level độc tài kinh doanh
Sau khi Boris Hagelin nghỉ hưu và con trai ông mất năm 1970, Crypto AG được chuyển cho một công ty ở Liechtenstein. Nghe thì sang, nhưng thật ra công ty này chỉ là bình phong do CIA và BND điều khiển thôi!
Từ đó, Crypto AG không còn là đối tác bí mật nữa mà trở thành công ty do chính CIA-BND làm chủ luôn. Ước tính hơn 100 quốc gia đã xài máy của Crypto AG trong nhiều thập kỷ. Có thời điểm, Mỹ giải mã được tới 80-90% tin nhắn mật của Iran!
Điều này giúp Washington có lợi thế khủng trong nhiều sự kiện quốc tế: khủng hoảng con tin Iran, xung đột Falklands, và nhiều biến động chính trị ở Mỹ Latinh thời Chiến tranh Lạnh.
Năm 2020, cuộc điều tra của The Washington Post, SRF và ZDF dựa trên hồ sơ dài 280 trang đã vẽ ra toàn bộ bức tranh của Operation Rubicon. Nhưng đúng ngày công bố, WHO chính thức đặt tên cho COVID-19. Chỉ vài tuần sau, cả thế giới quay sang lo chống dịch, khiến một trong những vụ bê bối tình báo khủng nhất thế kỷ XX nhanh chóng chìm vào quên lãng, mặc dù tranh luận về quy mô và tác động của nó vẫn tiếp tục đến tận bây giờ.
Nguồn: kenh14.vn
Plot twist đỉnh cao: Hóa ra công ty Thụy Sĩ "trung lập" này lại nằm dưới sự kiểm soát bí mật của CIA (Mỹ) và BND (Tây Đức) từ đầu! Nghĩa là suốt mấy chục năm trời, Mỹ cứ thế ngồi đọc tin nhắn mật của cả trăm quốc gia như đọc báo buổi sáng vậy.
Theo cuộc điều tra chung của The Washington Post, đài SRF (Thụy Sĩ) và đài ZDF (Đức) công bố năm 2020, đây là một trong những chiến dịch tình báo khủng nhất và kéo dài nhất lịch sử, có tên gọi là Operation Rubicon. Nhưng mà timing lộ bí mật này hơi "xui" vì trùng đúng ngày WHO đặt tên cho COVID-19, nên nhanh chóng bị lu mờ luôn.
Vô tình làm lộ bí mật - Drama bắt đầu từ đây
Ngày 14/4/1986, Tổng thống Mỹ Ronald Reagan lên TV phát biểu sau vụ đánh bom hộp đêm La Belle ở Tây Berlin (hơn 200 người bị thương, 3 người mất mạng). Ông Reagan tự tin khẳng định Libya đứng sau vụ này và còn kể chi tiết luôn nội dung các bức điện từ Tripoli gửi tới Đông Berlin.
Nhiều người Mỹ tỏ ra nghi ngờ bằng chứng, nhưng ở Trung Đông thì câu hỏi lại khác: "Ơ kìa, sao Mỹ đọc được tin nhắn đã mã hóa của Libya vậy ta?"
Iran lúc này bắt đầu hoang mang vì họ cũng đang xài máy mã hóa của Crypto AG. Nếu Mỹ đọc được tin của Libya thì... ơ hay, tin của Iran cũng bị đọc à?
Năm 1992, Iran bắt giữ Buehler (nhân viên cao cấp của Crypto AG) khi ông sang Tehran công tác. Suốt 9 tháng trời bị thẩm vấn, Iran cứ hỏi đi hỏi lại về mối liên hệ giữa Crypto AG với CIA và BND, về các "cửa hậu" trong máy mã hóa. Buehler thề không biết gì hết, vì ông thật sự không biết công ty mình làm việc có bí mật gì đằng sau.
Sau khi Crypto AG bỏ ra 1 triệu USD để chuộc ông về, Buehler mới bắt đầu nghi ngờ: "Hình như những người thẩm vấn biết về công ty mình nhiều hơn cả mình?" Chính nghi ngờ này đã dẫn đến hàng loạt cuộc điều tra báo chí sau đó.
Thỏa thuận bí mật từ những năm 1950
Theo tài liệu được công bố, chuyện này bắt nguồn từ năm 1951. Boris Hagelin - ông chủ Crypto AG - gặp William Friedman (được coi là "cha đẻ" của ngành mật mã hiện đại của Mỹ). Hai người đạt được deal không chính thức như sau:
Hagelin vẫn bán máy mã hóa cho mọi nước, nhưng chỉ bán mẫu xịn nhất cho Mỹ và đồng minh. Các nước khác? Nhận mẫu "xịn giả" có khả năng bảo mật yếu hơn để Mỹ dễ bẻ khóa. Đổi lại, Hagelin được Mỹ bù tiền bí mật để đền bù doanh thu.
Đến giữa thập niên 1960, khi công nghệ điện tử lên ngôi, CIA và NSA muốn chơi lớn hơn. Thay vì bán máy cũ, họ quyết định bán máy mới nhất cho cả đối thủ luôn!
Mánh khóe ở đâu? Máy trông bên ngoài giống hệt nhau, nhưng bên trong thì khác! Phiên bản cho các nước "không thân" được thiết kế để tạo ra chuỗi mã hóa có tính ngẫu nhiên thấp hơn nhiều so với quảng cáo. Thế là CIA và NSA giải mã ngon ơ mà bên dùng chẳng hay biết gì.
Mục tiêu của Operation Rubicon - Level độc tài kinh doanh
Sau khi Boris Hagelin nghỉ hưu và con trai ông mất năm 1970, Crypto AG được chuyển cho một công ty ở Liechtenstein. Nghe thì sang, nhưng thật ra công ty này chỉ là bình phong do CIA và BND điều khiển thôi!
Từ đó, Crypto AG không còn là đối tác bí mật nữa mà trở thành công ty do chính CIA-BND làm chủ luôn. Ước tính hơn 100 quốc gia đã xài máy của Crypto AG trong nhiều thập kỷ. Có thời điểm, Mỹ giải mã được tới 80-90% tin nhắn mật của Iran!
Điều này giúp Washington có lợi thế khủng trong nhiều sự kiện quốc tế: khủng hoảng con tin Iran, xung đột Falklands, và nhiều biến động chính trị ở Mỹ Latinh thời Chiến tranh Lạnh.
Năm 2020, cuộc điều tra của The Washington Post, SRF và ZDF dựa trên hồ sơ dài 280 trang đã vẽ ra toàn bộ bức tranh của Operation Rubicon. Nhưng đúng ngày công bố, WHO chính thức đặt tên cho COVID-19. Chỉ vài tuần sau, cả thế giới quay sang lo chống dịch, khiến một trong những vụ bê bối tình báo khủng nhất thế kỷ XX nhanh chóng chìm vào quên lãng, mặc dù tranh luận về quy mô và tác động của nó vẫn tiếp tục đến tận bây giờ.
Nguồn: kenh14.vn