Ngay trước khi qua đời, Mao Trạch Đông nhắc về Điền Gia Anh - thư ký trung thành 18 năm của ông - với giọng đầy day dứt: "Thực ra, Điền Gia Anh cũng không có vấn đề gì". Vậy mà bi kịch đã xảy ra rồi
"Chỉ mong không tội" - câu nói định mệnh
Năm 1946, con trai lãnh tụ Trung Quốc Mao Trạch Đông là Mao Ngạn Anh du học từ Liên Xô về. Vì ở nước ngoài lâu quá nên tiếng Trung còn tệ hơn cả mình học ngoại ngữ Mao Trạch Đông muốn tìm thầy dạy sử và văn cho con.
Lúc này ông liền nhớ đến Điền Gia Anh - chàng trai viết bài cực đỉnh trên tờ Giải phóng nhật báo tại Diên An.
Điền Gia Anh (1922 - 1966), tên thật là Tăng Chính Xương, quê ở Tứ Xuyên, Trung Quốc. Anh trở thành thư ký chính trị cho Mao Trạch Đông suốt 18 năm từ 1948 đến 1966 - đồng thời cũng là thư ký duy nhất tự sát bên trong Trung Nam Hải.
Đến năm 1948, nhờ Trần Bá Đạt và Hồ Kiều Mộc (những nhân vật chủ chốt của Đại cách mạng văn hóa 1966 - 1976) giới thiệu, Điền Gia Anh chính thức làm thư ký riêng cho Mao Trạch Đông. Lúc đó anh mới 26 tuổi thôi nha!
Theo tác phẩm Nam thư ký trong bức tường đỏ (tạm dịch) của nhà xuất bản Quan Đông, trong buổi làm việc đầu tiên, Mao hỏi: "Đồng chí có suy nghĩ gì khi đến chỗ tôi làm việc?". Điền trả lời cực khôn: "Không dám cầu công, chỉ mong không tội".
Câu trả lời này được cho là đã làm boss không vui lắm
Trong văn phòng của Mao, Điền là người lo từ A đến Z. Anh không chỉ quản tài khoản, con dấu, thư từ mà còn giúp Mao xây cả thư viện sách riêng luôn.
Đặc biệt, những ngày đầu nhận việc, Mao liên tục cho Điền những task khó nhằn để test.
Kiểu như yêu cầu Điền soạn điện báo ngay tức khắc theo chỉ thị và nộp tại chỗ, hoặc bảo đi khảo sát địa phương mà không ra đề cụ thể. Điền hỏi thì Mao nói "Đồng chí cứ đi khắp nơi xem xét từ thành thị, hàng hóa, công xưởng, dân tình rồi về báo cáo". Vậy mà anh cũng làm được hết
Tài năng bị đố kỵ - drama bắt đầu
Điền Gia Anh vốn là người trí thức thẳng thắn, cương trực và rất có chính kiến. Mọi công việc anh làm đều được Mao Trạch Đông khen ngợi hết lời.
Những năm sau, nhờ thành tích xịn xò và được boss tin tưởng, Điền Gia Anh thăng tiến nhanh vèo vèo.
Ngoài thư ký cho Mao Trạch Đông, Điền còn kiêm luôn Trưởng ban thư ký Văn phòng Trung ương, Phó chủ nhiệm Văn phòng Trung ương, Phó ban Nghiên cứu chính trị Trung ương.
Chính điều này đã khiến Trần Bá Đạt - Trưởng ban Nghiên cứu chính trị trung ương và cũng là người của nhóm Giang Thanh - Lâm Bưu - ghen tị ghê gớm
Những người làm chung kể lại rằng, Trần hay bỏ bê việc, thấy vậy Điền đứng ra làm thay. Vì thế Trần Bá Đạt cho rằng Điền độc đoán, khó quản, đã vượt mặt, tiếm quyền nên thù ghét anh ấy ra mặt.
Đặc biệt đến năm 1966, khi Cách mạng văn hóa bắt đầu, Trần Bá Đạt câu kết với Giang Thanh quy chụp Điền Gia Anh là "phần tử phản đảng"
Tháng 5/1966, trên tường phòng Cơ yếu và phòng Thư ký dán đầy biểu ngữ và báo chữ lớn đấu tố Điền Gia Anh, cáo buộc anh bảo thủ, phản đối cải cách, phản đối tiến bộ, không tôn trọng lãnh tụ, thuộc phe của Bành Đức Hoài, Trương Văn Thiên - những tướng lĩnh bị cho là bất đồng với Mao.
Cái chết gây tranh cãi đến tận bây giờ
Đến giờ vẫn còn hai thuyết về cái chết của Điền Gia Anh: tự sát hay bị giết?
Trung tuần tháng 5/1966, Bộ chính trị đảng cộng sản Trung Quốc họp để kiểm điểm một số người như Bành Chân, La Thụy Khanh... và cả Điền Gia Anh.
Sau cuộc họp, Điền Gia Anh bị đình chỉ công tác, phải tự kiểm điểm và bàn giao toàn bộ tài liệu, giấy tờ cho Thích Bản Vũ - người dưới quyền mới được thăng chức - phụ trách.
Sau đó, trong cuộc họp khác tại Văn phòng Trung ương, Điền lại bị nhóm Giang Thanh cáo buộc tội danh "cắt xén trước tác của Mao Trạch Đông".
Ngày 22/5, nhóm Vương Tử Văn - Bộ trưởng Bộ Tổ chức đến nhà thông báo Điền bị đình chỉ mọi chức vụ, tự làm kiểm điểm và bị đuổi ra khỏi Trung Nam Hải.
Tối hôm đó, dù rất muộn nhưng ông vẫn lặng lẽ sắp xếp giấy tờ tài liệu để chuẩn bị bàn giao, trong lòng vô cùng uất ức
Ông nói với vợ - bà Đổng Biên: "Chuyện của tôi là do nhóm Giang Thanh, Trần Bá Đạt hãm hại. Thường nghe ác giả ác báo, thiện giả thiện chi...".
Đúng lúc đó, điện thoại kêu rình rình. Điền Gia Anh nhấc máy, đầu dây bên kia là giọng ngạo mạn của Thích Bản Vũ đòi ông phải bàn giao công việc ngay tức khắc. Điền giận quá, quẳng điện thoại xuống đất không trả lời luôn
Đến sáng ngày 23/5/1966, tin Điền Gia Anh đã tự sát trong Trung Nam Hải được báo đến Mao Trạch Đông và Thủ tướng Chu Ân Lai.
Theo lời kể của bà Đổng Biên, khoảng 3 giờ chiều hôm đó bà nhận được thông báo. Đúng lúc bà chuẩn bị về nhà sớm hơn thường lệ thì điện thoại văn phòng reo. Đầu dây bên kia là Vương Tử Văn, yêu cầu bà đến ngay phòng khách lầu Tây ở Trung Nam Hải.
Bà lo có chuyện chẳng lành đến với chồng nên vội vã đi xe đến Trung Nam Hải. Đón bà ở lầu Tây là Vương Tử Văn. Vương trực tiếp thông báo cho bà tin sét đánh: Điền Gia Anh sợ tội tự sát.
Nhóm người của Vương sau đó nhân lúc đưa bà đi nhận thi thể Điền còn cố dò la xem trước khi chết, Điền có tiết lộ bí mật gì không.
Ở căn phòng phía Tây, thi thể Điền Gia Anh được đặt trên mặt đất và phủ lên một tấm ga giường cũ rích màu xanh. Một Hồng vệ binh kéo bà đến sát thi thể để nhận diện cũng như buộc bà thừa nhận: Điền Gia Anh chết do tự sát.
Tấm ga được lật lên, Đổng Biên thấy khuôn mặt tái xanh, tỏ rõ vẻ giận dữ, đau đớn của chồng. Bà bật khóc nức nở...
Con gái Điền Gia Anh là Tăng Tự trả lời phỏng vấn trên Kênh truyền hình Phượng Hoàng (Hồng Kông) năm 2004 cho biết, di ngôn của Điền để lại có hai câu: "Tin là đảng sẽ làm rõ vấn đề; Tin rằng không để nỗi oan bị chôn vùi dưới đáy biển sâu".
Và chính Mao Trạch Đông trước lúc qua đời (1976), khi nhớ về Điền Gia Anh - người thư ký đã phục vụ mình suốt 18 năm, đã nói: "Thực ra, Điền Gia Anh cũng không có vấn đề gì".
Nguồn: soha.vn