Chiếc IL-18 mà Liên Xô tặng Bác Hồ xịn sò vãi đấy nha! Được thiết kế đặc biệt luôn: nội thất sang chảnh, đuôi máy bay có quốc kỳ VN, còn mũi máy bay ghi hẳn chữ BH-195 nữa cơ.
Vladimir Khusainnov, hiện là Tổng Giám đốc Chi nhánh Vận tải hàng không ở Cộng hòa Tatar, hồi xưa là phi công ưu tú, thiếu tá dự bị của Liên Xô. Tháng 6/1968, ông được cử sang Việt Nam làm phi công riêng cho Bác Gần nửa thế kỷ trôi qua rồi mà hình ảnh về Bác, về con người và đất nước mình vẫn khắc sâu trong lòng ông. Báo điện tử Hội Cựu chiến binh Xôviết tại Việt Nam vừa đăng bài "Những hồi ức của phi công Bác Hồ" của ông ấy đó.
Mình xin chia sẻ lại những nội dung chính trong bài viết của ông Vladimir Khusainov nhen!
Về món quà đặc biệt Liên Xô tặng Bác
Tháng 6/1968, đoàn chuyên gia Liên Xô 18 người sang Việt Nam huấn luyện phi công mình lái máy bay vận tải. Ông làm Trưởng đoàn và được giao nhiệm vụ trọng đại: đưa chiếc IL-18 đặc biệt sang Hà Nội - món quà của Tổng bí thư Breznhev và Ban Chấp hành Trung ương Đảng Cộng sản Liên Xô tặng Chủ tịch Hồ Chí Minh. Ban đầu dự định tặng vào ngày 19/5/1970, nhân dịp kỷ niệm sinh nhật lần thứ 80 của Bác.
Nhưng mà, bên mình đang cần gấp một chiếc máy bay xịn xò để đưa các đoàn ngoại giao, nhà hoạt động chính trị đến Helsinki (nơi có Ủy ban Quốc tế điều phối cuộc chiến tranh ở Việt Nam) hoặc đưa lãnh đạo Đảng và Nhà nước sang Trung Quốc.
Vì thế, Ban Chấp hành Trung ương Đảng Cộng sản Liên Xô quyết định tặng Bác trước sinh nhật lần thứ 80 luôn! Máy bay được chế tạo siêu đặc biệt: nội thất sang trọng hết nấc, sống đuôi có quốc kỳ Việt Nam, mũi máy bay ghi chữ BH-195. Cả dưới cánh cũng có nha.
Theo giải thích của bạn Việt Nam thì: BH là viết tắt của "Bác Hồ" - cái tên thân yêu và kính trọng mà nhân dân mình vẫn gọi vị Lãnh tụ; còn 195 là ngày tháng sinh của Bác. Ý nghĩa lắm á!
Mặc dù được coi là phi công riêng của Bác, nhưng ông chỉ được bay với Người đúng 2 lần thôi. Lúc đó Bác đã cao tuổi, hay bị bệnh và chóng mặt khi ngồi máy bay. Hơn nữa, Việt Nam mình nhỏ bé thế, máy bay chiến đấu Mỹ lại xuất hiện lung tung trên bầu trời miền Bắc nữa.
Dù máy bay IL-18 chỉ bay ban ngày và luôn có đội MiG-21 hộ tống, nhưng bạn Việt Nam cố gắng không để Lãnh tụ gặp nguy hiểm. Bác chủ yếu đi lại bằng đường bộ trong nước. Thời điểm đó, người hay dùng IL-18 là ông Phạm Văn Đồng và ông Lê Duẩn - những cộng sự thân cận nhất của Bác.
Hồi ức về Bác và các đồng chí lãnh đạo cao nhất
Bác Hồ và các cộng sự của Người là những người hòa đồng, niềm nở, không quan cách tí nào! Khi gặp phi hành đoàn, các đồng chí đều niềm nở hỏi thăm sức khỏe, tìm hiểu tâm tư.
Tiếc là rào cản ngôn ngữ gây khó khăn lắm Không có phiên dịch là không trôi chảy được. Bạn Việt Nam nói tiếng Nga chưa tốt lắm. Họ hầu như không hiểu tiếng Việt dù có chịu khó học. Chưa tìm được "ngôn ngữ chung". Phần lớn bạn Việt Nam nói tiếng Pháp - thứ ngôn ngữ họ ít ưa. Còn họ thì nói được tiếng Anh - "tiếng kẻ thù" mà bạn miền Bắc không thèm để ý tới.
Dù vậy, có một lần trong buổi chiêu đãi trọng thể ở Hà Nội, Bác Hồ đến nâng cốc chúc phi hành đoàn. Bác nói tiếng Nga, đề nghị mọi người "hãy nâng cốc chúc sức khỏe các đồng chí phi công kính mến của chúng ta!". Thực ra Bác không uống được rượu vì sức khỏe không cho phép. Tháng 9/1969, Bác qua đời, họ không được chúc mừng sinh nhật lần thứ 80 của Người!
Về những nhiệm vụ ở Việt Nam mà đoàn của ông Khusainov được giao, mãi gần đây các thành viên trong đoàn mới được phép tiết lộ. Ông Khusainov kể lại:
Họ được giao thực hiện những chuyến bay vào miền Nam Việt Nam. Nhiệm vụ này đặc biệt lắm, chỉ bay ban đêm trên máy bay AN-24, IL-14, Li-2 hoặc các phương tiện nhỏ hơn. Phải là phi công trình độ cao mới làm được. Lúc đó phi công Việt Nam chưa đủ trình độ, nên những nhiệm vụ chiến dịch đều giao cho chuyên gia Liên Xô.
Nhiệm vụ là: Thả quân nhảy dù, tiếp viện hàng hóa cho chiến sĩ Quân Giải phóng. Trong quá trình thực hiện, máy bay thường bị pháo cao xạ địch bắn vào cánh. Nhưng cũng có khi do trời tối không nhìn rõ, pháo cao xạ của mình cũng bắn nhầm Ông lái IL-14 và 2 lần bị pháo cao xạ miền Bắc bắn nhầm, có lần bị cháy luôn. May mắn phi hành đoàn không ai hy sinh.
Về công tác an ninh ở Việt Nam
Công tác an ninh ở miền Bắc lúc đó được triển khai khắp mọi nơi. Ông cảm thấy thoải mái và an tâm vì có bản quy chế làm việc của phi công lái máy bay cho Bác Hồ. Nhờ đó, không có trở ngại nào khi họ đi công tác và tiếp xúc với nhân dân. Ở biên đội bay có đồng chí Đại úy ĐONG (Đông hoặc Đồng, vì tiếng Nga không có dấu) phụ trách an ninh, luôn theo sát.
Nhân đây ông cũng kể một chuyện thú vị với KGB: Năm 1973, tại sân bay Moskva ông bỗng thấy chiếc IL-18 quen thuộc. Hoá ra máy bay bay qua Moskva sang Helsinki đưa đoàn đại biểu Việt Nam "tố cáo" người Mỹ dùng vũ khí bị cấm chống lại du kích và nhân dân yêu chuộng hòa bình. Tất nhiên ông đi đến tận máy bay gặp các học trò Việt Nam. Cuộc hội ngộ bất ngờ đầy niềm vui, chuyện trò không dứt được luôn!
Về tình cảm của nhân dân Việt Nam với nhân dân Liên Xô
Ông được đi nhiều nơi ở miền Bắc, nhìn thấy cuộc sống của các tầng lớp nhân dân. Qua tiếp xúc, họ thấy nhân dân Việt Nam rất tin tưởng vào Liên Xô, coi Liên Xô là bạn chân thành và hậu vệ mạnh mẽ. Trong cuộc chiến tranh chống Mỹ, lực lượng vũ trang cả hai miền đều dùng vũ khí Liên Xô.
Nhân dân Việt Nam tự hào về lực lượng phòng không đang có sự giúp đỡ to lớn và hiệu quả của phòng không Liên Xô. Ở những miền quê họ đi qua, các cháu thiếu nhi chạy theo xe reo hò: "Phi công Liên Xô, phi công của Bác Hồ". Các cháu rất vui khi họ đến quê hương. Các cháu hồn nhiên và chân phương, không phương tiện tuyên truyền nào lừa dối được!
Với sự cố gắng khi thực thi nhiệm vụ, về nước ông được Chính phủ Liên Xô tặng Huân chương "Hữu nghị các dân tộc". Ở Việt Nam, ông được Bác Hồ trực tiếp gắn Huân chương "Chiến công", Thủ tướng Phạm Văn Đồng trao Huy chương "Đoàn kết chiến đấu trong cuộc đấu tranh chống đế quốc Mỹ". Và còn một vật kỷ niệm nữa: chiếc lược làm bằng mảnh máy bay "thần sấm" - chiếc máy bay thứ 3.300 của Mỹ bị phòng không miền Bắc bắn rơi. Ý nghĩa vô cùng!
Nguồn: soha.vn