"Cảm giác cơ thể kiệt quệ" - câu nói này đang là tiếng lòng của vô vàn bậc cha mẹ đang cày cuốc trong hành trình nuôi con hiện đại.
Nate Hilger - cựu Giáo sư Kinh tế của Đại học Brown, đồng thời là nhà Kinh tế học, nhà Khoa học dữ liệu ở Thung lũng Silicon - người có kinh nghiệm nhiều năm nghiên cứu tâm lý đã chỉ ra rằng: "Cảm giác cơ thể kiệt quệ" chính là điều mà đa số cha mẹ đang than vãn trong hành trình nuôi dạy con.
Từ việc chọn trường, chọn lớp, đuổi theo các bài kiểm tra, tìm hiểu sở thích rồi lên kế hoạch cho con khiến các bậc phụ huynh rơi vào trạng thái "stress max". Ông Nate Hilger liên tục đặt câu hỏi: Tại sao việc nuôi con lại trở thành công việc đòi hỏi cường độ "hardcore" về cả thể chất lẫn tinh thần thế này? Liệu có thực sự cần thiết không? Và nếu phải làm thì có cách nào giảm tải cho bản thân không?
Với góc nhìn của một nhà kinh tế, ông thích nhìn giáo dục theo kiểu đầu tư: Nếu coi giáo dục trẻ em như một "ngành công nghiệp" thì cha mẹ có 2 nhiệm vụ chính là chăm sóc con cái và phát triển kỹ năng của chính bản thân. Nuôi dạy con không giống như mua xe ô tô - trả tiền xong nhận hàng là xong. Nó không chỉ đòi hỏi đầu tư tiền bạc mà còn cần cả sự kiên trì cực kỳ lớn.
Khi việc nuôi dạy con ngày càng phức tạp thì yêu cầu về tính chuyên nghiệp cũng lên cấp. Ông Nate Hilger tin rằng điều cha mẹ cần làm không phải là gánh thêm trách nhiệm mà là thoát khỏi những kỳ vọng vô lý để nuôi dạy con một cách khoa học hơn.
Bên cạnh cha mẹ, trẻ cần cả một team chuyên gia để phát triển
Ngoài cha mẹ, trẻ cần nhiều chuyên gia giúp phát triển các kỹ năng khác nhau: Giáo viên, cố vấn, huấn luyện viên và đôi khi là bác sĩ, y tá,...
Tuy nhiên, ông Nate Hilger nhận thấy trường học - môi trường mà trẻ gắn bó - chưa thực sự giải quyết hiệu quả vấn đề này. Ông quan sát các trường công ở Mỹ và thấy trẻ em chỉ dành 10% thời thơ ấu ở trường, còn 90% thời gian ngoại khóa đều do cha mẹ giám sát, tổ chức và quản lý. Do đó, cuộc chiến thực sự lại diễn ra bên ngoài cổng trường.
Với trẻ em từ các gia đình khá giả, cha mẹ thường có trình độ học vấn cao để hỗ trợ con làm bài tập về nhà hoặc đăng ký cho con các chương trình ngoại khóa chất lượng, chưa kể đến trại hè, thể thao và các nguồn tài nguyên khác. Nếu cha mẹ không muốn con "tụt hậu" thì chỉ có thể lựa chọn mua dịch vụ hoặc tự mình làm. Với gia đình không có điều kiện tốt, cha mẹ gần như phải làm mọi thứ, họ đã trở thành những siêu nhân toàn năng luôn 24/7
Nhiều ông bố bà mẹ phải thức trắng đêm nghiên cứu chương trình học của con, nắm vững giáo trình mới có thể kèm con được. Đối với họ, công việc này áp lực không kém gì khi đi làm ở công sở. Rồi khi con khôn lớn, cha mẹ tiếp tục phải "upskill" bản thân để trở thành chuyên gia tâm lý, chuyên gia giáo dục, bậc thầy giao tiếp,... nhằm hỗ trợ con một cách tốt nhất.
Annette Lareau - Giáo sư Xã hội học tại Đại học Pennsylvania (nước Mỹ) đã quan sát thấy rằng việc nỗ lực nuôi dạy con trở nên hoàn hảo khiến cha mẹ rơi vào gánh nặng lớn về mặt cảm xúc và thể chất.
Khi cha mẹ phải trở thành CEO của con mình
Từ giáo dục mầm non được quan tâm ngay từ khi sinh ra, đến việc quản lý sự phát triển thể chất, quản lý dinh dưỡng, thói quen học tập và kỹ năng xã hội của trẻ - ngày càng xuất hiện nhiều phương pháp và hướng dẫn chuyên nghiệp. Khi tiếp nhận nhiều nguồn thông tin, cha mẹ vẫn khó thực hiện được hoặc phải chật vật trong thời gian dài.
Hơn thế, việc nắm chính xác tình trạng học tập của trẻ không phải là điều dễ dàng. Cha mẹ không có kinh nghiệm như giáo viên trong việc giảng dạy trẻ nên rất khó truyền tải kiến thức một cách dễ hiểu. Nhiều cha mẹ lại không chú ý đến sức khỏe tinh thần của trẻ, chỉ theo đuổi thành tích học tập.
Điều kiện kinh tế cũng ảnh hưởng lớn đến giáo dục. Đặc biệt gần đây, nhiều công ty sa thải nhân viên khiến không ít phụ huynh phải lập lại kế hoạch đầu tư cho việc học của con. Nếu cha mẹ bị sa thải, kế hoạch học tập trong tương lai có thể bị hạ cấp hoặc tổn hại. Tuy nhiên, ngay cả khi họ bất ngờ trúng vé số hàng triệu USD, họ cũng khó thay đổi ngay cách giáo dục con của mình.
Ông Hilger mô tả hoàn cảnh hiện tại của các bậc cha mẹ giống như một CEO phải quản lý mọi công việc: Giúp con học tập, giúp con xin việc, giải đáp mọi thắc mắc của con,... Hàng ngày, họ phải giải quyết nhiều việc và thường xuyên phải đưa ra những quyết định quan trọng mà chưa qua bất kỳ một khóa đào tạo chuyên môn nào.
Vậy giải pháp là gì?
Đối mặt với thời đại nuôi dạy con cái khắc nghiệt ngày nay, ông Hilger đưa ra nhiều gợi ý. Điều các bậc cha mẹ thiếu là sự trợ giúp chuyên nghiệp, nên việc cung cấp các dịch vụ là điều đương nhiên. Chẳng hạn như: Dịch vụ dạy kèm sau giờ học chất lượng cao cho trẻ em, khóa học theo sở thích với mức chi phí hợp lý,...
"Giáo dục là một trò chơi chỉ có một người chiến thắng, nếu không thành công sẽ thất bại" - từ xưa đến nay, khái niệm này không chỉ làm tăng gánh nặng cho cha mẹ và con cái mà còn làm giảm cơ hội để trẻ phát triển các kỹ năng khác. Thay vì "bỏ hết trứng vào một giỏ", ông Hilger tin rằng việc đầu tư công sức và tiền bạc hơn vào bản thân cha mẹ và con cái sẽ hiệu quả hơn thay vì gây áp lực trong chuyện học tập.
Chuyên gia Kinh tế học khuyên các bậc phụ huynh hãy tìm kiếm sự giúp đỡ chuyên nghiệp bất cứ khi nào có thể bởi chúng ta sẽ thiếu kiến thức chuyên môn về nhiều mặt. Ngoài ra cần có sự thay đổi trong nhận thức của chính các bậc cha mẹ.
Bài học đơn giản nhưng hiệu quả nhất
Nhiều ông bố bà mẹ lo lắng con cái đến tuổi nổi loạn, con không muốn hình thành thói quen sinh hoạt tốt và thậm chí không muốn nói chuyện với cha mẹ... Bài học đầu tiên mà ông Nate Hilger hướng dẫn phụ huynh là hãy nói với con: "Cha/mẹ yêu con". Việc này đơn giản nhưng mang hiệu quả vô cùng lớn đó nha!
Mặt khác, việc đầu tư cho trẻ cũng cần được sắp xếp hợp lý trong học tập, sinh hoạt để trẻ có thời gian nghỉ ngơi và phát triển. Điều này giúp trẻ không gặp những mối nguy hại như: Béo phì, thiếu tập trung, trầm cảm, các vấn đề về giấc ngủ,...
Nguồn: kenh14.vn