Dạo gần đây, cộng đồng mạng đang "căng não" vì một quan điểm gây bão: "Ở Việt Nam, chứng chỉ IELTS đang ngày càng méo mó". Nghe xong chắc nhiều bạn đang ôn IELTS phải giật mình luôn đấy
Theo như bài viết viral này, IELTS vốn sinh ra là để chứng minh năng lực của sinh viên quốc tế khi đi du học Anh, Mỹ hay các nước khác thôi. Chứ đâu có phải để học sinh cấp 2, cấp 3 phải đua nhau "cày cuốc" đâu các bạn ơi!
Người viết còn thẳng thắn: Chỉ biết IELTS mà không có kiến thức chuyên ngành thì cũng như không - chẳng viết lách, nghiên cứu được gì cả. Thậm chí, Tiến sĩ ở nước ngoài cũng chỉ cần IELTS 6.5 là đủ rồi. Không hiểu sao ở Việt Nam đua nhau luyện tới 7, 8 điểm, cuối cùng chỉ để... khoe mà không đóng góp được gì cho đất nước
Bài viết còn nhấn mạnh: Muốn phát triển thì phải ưu tiên khoa học công nghệ chứ đừng chạy theo chứng chỉ ngoại ngữ nữa. Đây mới là nền tảng để xây dựng khoa học, đào tạo kỹ sư, chuyên gia cho đất nước!
Đương nhiên là bài viết nhận về cả tá comment trái chiều rồi!
**Team đồng tình** cho rằng xã hội đang "cuồng" tiếng Anh quá đà, nhất là chạy đua điểm IELTS. Sự "hào nhoáng" của chứng chỉ này khiến nhiều gia đình lên "chiến lược" cho con ôn từ rất sớm, thậm chí còn học sinh tiểu học! Trong khi ngôn ngữ chỉ là công cụ để tiếp cận kiến thức Toán, Khoa học, Kỹ thuật... chứ không phải đích đến cuối cùng, làm giảm động lực phát triển các lĩnh vực khác.
**Team phản đối** lại góp ý: Biết bao nhân tài ngoài kia vừa giỏi chuyên môn, kỹ năng thành thục, vừa tiếng Anh "xịn sò"! Tiếng Anh là cánh cửa giúp ta bước ra thế giới và tiếp cận kho tri thức nhân loại mà. Gen Z bây giờ có nền tiếng Anh từ sớm nên học và thi nhẹ nhàng hơn thế hệ trước nhiều, không đến nỗi bỏ bê môn khác đâu. Thậm chí nhiều bạn còn nhờ ngoại ngữ mà được tiếp cận nền giáo dục khoa học hiện đại, tiên tiến hơn nữa
Việc ưu tiên xét tuyển chứng chỉ ngoại ngữ hiện tại là một cú hích cần thiết trong ngắn hạn để nâng cao năng lực của giới trẻ. Và thực sự đang cho hiệu quả khả quan đấy!
**Chuyên gia lên tiếng "chốt hạ"**
Về vấn đề nóng này, chuyên gia nghiên cứu giáo dục Ngô Huy Tâm có góc nhìn rất thú vị: Bản thân IELTS không có gì méo mó cả, méo mó nằm ở nhận thức của một số người về công cụ đánh giá năng lực ngoại ngữ chuẩn hóa thôi!
"Để hiểu rõ nguồn gốc các kỳ thi chuẩn hóa ngôn ngữ, phải hiểu vai trò của ngôn ngữ trong giáo dục. Lấy ví dụ ở Mỹ, năng lực ngôn ngữ được chia thành 2 nhóm:
**Nhóm 1: BICS** (Basic interpersonal communication skills) - tức kỹ năng giao tiếp cơ bản giữa các cá nhân. Người bản xứ tự hình thành kỹ năng này khi lớn lên. Nhưng Mỹ là quốc gia đa chủng tộc, có nhiều trẻ nhập cư không biết tiếng Anh.
Các nhà nghiên cứu ước tính: Trong môi trường trường học, trẻ nhập cư ở độ tuổi vàng thụ đắc ngôn ngữ tự nhiên thì sớm nhất sau 6 tháng có thể bắt đầu thể hiện BICS, và sau 1-2 năm có thể giao tiếp trôi chảy, hòa nhập bình thường. Người Việt mình hay nói là 'nói như gió' đó
Tuy nhiên, dù nghe nói tốt, các bạn trẻ thành thạo BICS vẫn học tập khó khăn ở các môn khác trong trường phổ thông. Tại sao? Vì kỹ năng giao tiếp là bản năng, nhưng ngôn ngữ trong giáo dục lại khác hoàn toàn - gọi là ngôn ngữ học thuật.
**Nhóm 2: CALP** (Cognitive Academic Language Proficiency) - năng lực ngôn ngữ tư duy học thuật. Không có CALP, học sinh rất khó học các môn cấp trung học, chưa kể đại học. Điểm quan trọng là: Trong môi trường 'tắm tiếng Anh', BICS cần vài năm, còn CALP có thể cần tối thiểu 5-10 năm để thụ đắc đủ đáp ứng nhu cầu học tập!
Vai trò của ngôn ngữ trong giáo dục không phân chia theo độ tuổi, cũng không ám chỉ sự ưu việt của nhóm kỹ năng nào. **Điểm mấu chốt**: Các thang đo năng lực ngoại ngữ như IELTS có xu hướng đo CALP ở kỹ năng đọc viết, và BICS ở kỹ năng nghe nói.
Trong hệ quy chiếu này, **IELTS sẽ méo mó nếu áp dụng ôn luyện cho trẻ tiểu học, thậm chí cả các lớp thấp của trung học**. Người làm chính sách giáo dục nếu đưa kỳ thi chuẩn hóa vào, cần làm rõ thang tham chiếu khoa học để tranh biện có cơ sở.
IELTS đánh giá năng lực ngôn ngữ, không liên quan đến các kỹ năng khác - điều này không cần bàn cãi. Nhưng nhìn bức tranh rộng hơn, năng lực ngôn ngữ là công cụ, cần đào tạo CALP thì học sinh mới tiếp cận, trao đổi với nguồn tri thức Toán, Lý, Hóa, Sinh, Sử, Địa của thế giới được.
Các nhà nghiên cứu đầu ngành có thể không cần BICS cao vì chỉ cần CALP cao là nghiên cứu được. Nhưng đào tạo trẻ nhỏ thì cần hướng tới giáo dục toàn diện - cả BICS và CALP đều quan trọng, giúp các em có nhiều cơ hội thành công trong tương lai.
Tuy nhiên, Việt Nam thiếu hệ thống bài thi chuẩn hóa đầu vào. Trong bối cảnh này, IELTS, TOEFL là lựa chọn an toàn nhất cho người làm chính sách", chuyên gia Tâm phân tích.
Ngoài dạy tiếng Anh cho trẻ lớp 1, chuyên gia Ngô Huy Tâm còn hướng dẫn thi MCAT (bài kiểm tra đầu vào trường Y) cho học sinh/sinh viên muốn học Y tại Mỹ. Trong khi đa số ngành khác học và thi SAT, ngành Y phải có bài thi riêng.
"Với MCAT, trình độ ngôn ngữ IELTS 9.0 cũng không phải lợi thế gì to, vì bài thi này bao gồm kiến thức Toán, Hóa, Lý, Sinh, Xã hội học, Tâm lý học, Logic, Kỹ năng phân tích ngôn ngữ sâu. Tương tự, ngành luật có LSAT.
Cấp trung học cơ sở cũng có bài thi SSAT gồm Toán, Anh, Văn làm cơ sở xét tuyển. Tại sao Việt Nam không áp dụng? Có lẽ đơn giản vì chi phí cao, tiếp cận không rộng rãi, và về mặt chuyên môn, cả hệ thống giáo dục chưa sẵn sàng dạy và ôn thi diện rộng các kỳ thi chuẩn hóa phức tạp. Và như vậy, nếu phải chọn một kỳ thi chuẩn hóa, sẽ chỉ còn các bài thi về năng lực ngôn ngữ".
Ý kiến cá nhân của chuyên gia Ngô Huy Tâm là điểm IELTS sẽ phản ánh năng lực cần thiết cho bước tiếp theo, thì giá trị nó mang lại sẽ là đóng góp cho xã hội. Bản thân điểm IELTS cao chỉ có một giá trị duy nhất: Nó nói với nhà tuyển sinh và tuyển dụng rằng ngôn ngữ sẽ không phải nguyên nhân lớn nếu bạn thất bại trên con đường học tập suốt đời.
"Vì là kỳ thi năng lực lẫn kỹ năng, IELTS có hạn sử dụng, do kỹ năng lẫn năng lực cần bồi dưỡng thường xuyên. Với học sinh, sinh viên của tôi, tôi khuyên không cần đạt điểm IELTS tối đa, chỉ cần đủ yêu cầu của trường, công ty. Đơn giản vì khi học đến chuyên ngành, bất kể ngành gì ở nước ngoài, thì năng lực chuyên môn mới quyết định bạn có ra trường được hay không", ông Tâm chia sẻ.
Nguồn: kenh14.vn