Chỉ trong chưa đầy 24 tiếng, nước Mỹ đã có thêm 3 ca nhiễm virus từ Vũ Hán (2 ở California, 1 ở Arizona), nâng tổng số lên 5 người. Còn trên toàn cầu thì đã vượt mốc 2000 ca và xuất hiện ở rất nhiều quốc gia rồi các bạn ơi!
Cùng với dịch bệnh bùng nổ thì tin đồn cũng lan tràn không kém. Để không bị nhầm lẫn và biết cách bảo vệ bản thân đúng đắn, mình xin chia sẻ 6 tin đồn phổ biến nhất về virus corona mà các bạn nên biết:
1. Virus corona do Trung Quốc tạo ra từ phòng thí nghiệm?
Đây thuộc dạng "thuyết âm mưu" cho rằng chính phủ Trung Quốc cố tình tạo ra virus này cho mục đích chiến tranh sinh học, nhưng rồi nó "xổng chuồng" ra ngoài - kiểu "gậy ông đập lưng ông" ấy
Thực tế thì cho đến giờ các bằng chứng "kết tội" Trung Quốc vẫn chưa thuyết phục lắm. Tuy việc tạo ra virus như vậy từ phòng thí nghiệm là hoàn toàn khả thi về mặt khoa học, nhưng khi chưa có chứng cứ rõ ràng thì chỉ nên coi đây là nghi vấn thôi nhé!
2. Bắt buộc phải dùng khẩu trang N95 mới ngăn được virus?
Thị trường khẩu trang giờ nóng không kém dịch bệnh luôn! Mọi người đổ xô mua từ khẩu trang y tế thường đến khẩu trang N95 đắt tiền hơn.
Nhưng sự thật là: virus có kích thước siêu nhỏ (khoảng 100 nanô mét), nên dù có N95 thì virus vẫn lọt qua được. Tuy nhiên, mục đích thật sự của khẩu trang là ngăn các hạt nước (droplet) chứa virus văng ra khi người bệnh hắt hơi hoặc ho.
Theo nghiên cứu năm 2013, các hạt dịch này có kích thước từ 75 đến 360 micro mét, nên khẩu trang y tế thông thường hoàn toàn có thể giữ lại được. Thậm chí nghiên cứu năm 2016 còn cho thấy "không đủ dữ liệu chứng minh N95 tốt hơn" nữa kìa!
Kết luận: Các bạn không nhất thiết phải chi tiền mua N95 đắt đỏ đâu. Khẩu trang y tế đúng cách (che kín từ mũi đến cằm, dùng 1 lần rồi bỏ) là đã rất ổn rồi. Nếu đeo thêm kính (loại nào cũng được) thì càng perfect!
3. Virus không sống được ở nhiệt độ trên 25°C?
Sai be bét luôn nha! Cơ thể người luôn duy trì ở 37°C, khi sốt còn lên đến 40°C trở lên mà virus vẫn sống khỏe. Virus chỉ chết khi hệ miễn dịch của chúng ta "dẹp" được chúng thôi.
Bên ngoài cơ thể, virus thường chết trong vài phút đến vài giờ. Nghiên cứu năm 2011 về SARS cho thấy virus có thể tồn tại hơn 5 ngày ở nhiệt độ 22-25°C, độ ẩm 40-50% (môi trường phòng máy lạnh).
Nhưng ở nhiệt độ cao và độ ẩm cao (như 38°C và độ ẩm >95%), khả năng sống của virus giảm hơn 1000 lần! Ánh nắng mặt trời cũng là "sát thủ" diệt virus tự nhiên đấy.
Tin vui: Việt Nam với khí hậu nóng ẩm và nhiều nắng sẽ giúp hạn chế thời gian tồn tại của virus ngoài cơ thể!
4. Sắp có vaccine phòng ngừa/điều trị rồi phải không?
Câu trả lời đáng buồn là: CHƯA ĐÂU BẠN ƠI Ít nhất phải 1-2 năm, nhiều thì cả chục năm mới có được vaccine. Virus corona có vật liệu di truyền là RNA - loại cực kỳ dễ thay đổi nên việc tạo vaccine rất khó khăn.
Dân gian có câu "Bắt đứa có tóc, không ai bắt kẻ trọc đầu" - virus corona chính là "kẻ trọc đầu" đó! Dịch SARS bùng phát từ năm 2003 mà đến giờ vẫn chưa có vaccine nào dùng được trên người.
Virus cúm mùa cũng vậy, phải chích vaccine mỗi năm vì virus luôn biến đổi, mà hiệu quả chỉ dưới 50%, có năm (2014-2015) còn thấp tới 19%! Nên đừng kỳ vọng quá vào vaccine trong thời gian tới nhé!
5. Virus corona không đáng sợ vì tỉ lệ chết thấp hơn SARS hay cúm mà?
SAI LẦM NGHIÊM TRỌNG!
Tốc độ lây nhiễm của virus này cực nhanh. SARS mất gần 4 tháng mới lây nhiễm 1000 người, còn virus corona ở Vũ Hán chỉ mất 25 ngày đã lây nhiễm hơn 1200 người rồi!Đặc biệt nguy hiểm hơn: virus mới này có thể lây ngay cả khi người bệnh chưa có triệu chứng (trong giai đoạn ủ bệnh)! Đây là yếu tố cực kỳ quan trọng làm tăng khả năng lây lan.
Tuy tỉ lệ chết khoảng 3-4% nhưng số người nhiễm tăng nhanh đồng nghĩa với tổng số người chết cũng tăng nhanh. Vậy nên đừng coi thường dịch bệnh này nhé!
6. Có nên dừng hoạt động du lịch của người Trung Quốc (đặc biệt từ Vũ Hán) ở Việt Nam?
CÓ, RẤT CẦN THIẾT!
Cách dập dịch hiệu quả nhất hiện nay là "cô lập người nhiễm bệnh" để điều trị, không cho virus cơ hội lây lan và khiến chúng "chết ngay tại chỗ"!
Trung Quốc đã nhận ra điều này (tuy hơi muộn) và có những động thái mạnh mẽ:
• Cô lập thành phố Vũ Hán từ 22/1 và nhiều thành phố khác
• Xây cấp tốc bệnh viện với hàng ngàn giường
• Huy động hàng ngàn nhân viên y tế (chủ yếu quân y) đến vùng dịch
• Hủy các buổi lễ Tết, đóng cửa chùa, Tử Cấm Thành, thậm chí cả Disneyland Thượng Hải!
Cho đến nay, hầu hết ca nhiễm ngoài Trung Quốc đều là người từ Vũ Hán. Vì vậy, việc "dừng hoạt động du lịch của người Trung Quốc (ít nhất từ Vũ Hán) ở Việt Nam" là CỰC KỲ CẦN THIẾT để ngăn chặn dịch bệnh lây lan!
---
Tài liệu tham khảo:
• Chan et al., 2020. A familial cluster of pneumonia associated with the 2019 novel coronavirus indicating person-to-person transmission: a study of a family cluster. The Lancet (https://doi.org/10.1016/S0140-6736(20)30154-9)
• Jeffrey D Smith et al., 2016. Effectiveness of N95 respirators versus surgical masks in protecting health care workers from acute respiratory infection: a systematic review and meta-analysis. CMAJ, 188 (8), 567-574.
Nguồn: gamek.vn