Bác sĩ CKII Nguyễn Ngọc Hồng, Trưởng khoa Bệnh Phổi nghề nghiệp của Bệnh viện Phổi Trung ương vừa có lời cảnh báo gắt: chất lượng không khí đang giảm sút thê thảm, ảnh hưởng siêu nặng tới hội bị bệnh hô hấp mạn tính, bệnh tim mạch và nhiều bệnh nội khoa khác nữa...
Mấy hôm nay thôi, tình hình ô nhiễm không khí ở Hà Nội đang tăng vùn vụt luôn á!
Tại các trạm quan trắc khắp Hà Nội, chỉ số AQI (chỉ số chất lượng không khí) nhiều lúc leo lên trên 150 – mức cảnh báo màu đỏ chói chang - tức là có hại cho sức khỏe rồi đó, thậm chí có lúc AQI vượt cả 300 luôn – mức nguy hại kinh hoàng, khuyến cáo mọi người nên ở nhà cho an toàn.
Phóng viên báo Sức khỏe & Đời sống đã có cuộc trò chuyện với Bác sĩ CKII Nguyễn Ngọc Hồng, Trưởng Khoa Bệnh Phổi nghề nghiệp, BV Phổi Trung ương về vấn đề nóng hổi này.
Phóng viên: Thưa bác sĩ, dạo này chỉ số chất lượng không khí ở các thành phố lớn trong đó có Hà Nội đang ô nhiễm kinh khủng, chỉ số AQI cao ngất, hàm lượng bụi PM 2.5 trong không khí nhiều phát sợ khiến dân thủ đô lo lắng muốn xỉu. Vậy không khí ô nhiễm như này ảnh hưởng thế nào đến sức khỏe chúng mình ạ?
Bác sĩ CKII Nguyễn Ngọc Hồng: Các loại bụi, dù vô cơ hay hữu cơ đều xâm nhập vào hệ hô hấp của chúng ta qua không khí và đi thẳng vào phổi đó.
Trong không khí ô nhiễm có nhiều hạt bụi nhỏ lắm, hạt càng nhỏ thì càng vào sâu. Riêng những hạt bụi PM2.5 có thể đi thẳng vào phế nang phổi, thậm chí vào tận máu luôn á. Với bất cứ dị nguyên nào từ môi trường vào cơ thể đều có thể gây kích ứng cả.
Bụi trong không khí có nhiều loại lắm, có thể là bụi vô cơ hoặc bụi hữu cơ.
Ở những nơi đô thị như Hà Nội, mật độ giao thông đông nghịt, bụi hữu cơ nhiều vô kể, đây là hậu quả của việc đốt cháy nhiên liệu động cơ, là các phản ứng cháy không hoàn toàn, sinh ra nhiều sản phẩm trung gian và tạp chất khác, phát tán ra môi trường như cacbon, sunphua, nitơ, lưu huỳnh và các hợp chất kim loại như chì... độc hại ghê.
Những chất này khi vào cơ thể nhẹ thì gây kích ứng như hắt hơi, sổ mũi, nặng có thể khiến mình có phản ứng ho, khạc đờm kéo dài, thậm chí khó thở nữa, đặc biệt là ở những người có bệnh hô hấp, bệnh mạn tính ở phổi như viêm phế quản mạn tính, bệnh phổi tắc nghẽn mạn tính, làm nặng thêm vấn đề tim mạch...
Sống trong môi trường ô nhiễm không khí lâu dài còn gây các rối loạn tắc nghẽn nữa.
Phóng viên: Xin bác sĩ giải thích cho mọi người hiểu, cơ chế tác động của những chất ô nhiễm trong không khí tới sức khỏe diễn ra như thế nào ạ?
Bác sĩ CKII Nguyễn Ngọc Hồng: Khi tiếp xúc với bụi hay môi trường ô nhiễm, cơ thể mình sẽ có phản ứng ho kích ứng, hắt hơi giống triệu chứng cảm cúm vậy.
Đây là phản ứng bình thường của con người khi có dị nguyên từ bên ngoài xâm nhập vào đường hô hấp. Tiếp theo, người bệnh có thể bị ho, tăng tiết dịch, khạc đờm kéo dài, có thể dẫn tới tình trạng viêm phế quản mạn tính. Lâu dài có thể gây rối loạn đường thở luôn.
Khi bụi ô nhiễm đi vào sâu trong hệ hô hấp tới các phế nang, ảnh hưởng tới chức năng phổi gây ra rất nhiều bệnh phổi. Đặc biệt bụi PM2.5 có thể vượt qua tất cả các hàng rào bảo vệ của cơ thể, vào tận phế nang và đi vào máu, gây độc cho cơ thể luôn.
Phóng viên: Những người mắc bệnh mạn tính hoặc có sẵn bệnh nền, ô nhiễm không khí ảnh hưởng tới họ ra sao ạ? Những đối tượng nào được coi là nhạy cảm với ô nhiễm thưa bác sĩ?
Bác sĩ CKII Nguyễn Ngọc Hồng: Ô nhiễm không khí ảnh hưởng đến hệ hô hấp sẽ gây nên tình trạng kích ứng đường hô hấp, làm cho những người đã có bệnh lý hô hấp rồi như mắc bệnh phổi tắc nghẽn mạn tính, bị hen phế quản hoặc nhiễm trùng đường hô hấp sẽ bị nặng lên, dẫn đến tình trạng khó thở tăng lên, nặng sẽ suy hô hấp phải nhập viện, thậm chí những bệnh nhân này đáp ứng kém với điều trị nữa.
Trong môi trường ô nhiễm, những người có cơ địa dị ứng, nhạy cảm, người mắc bệnh hô hấp, tim mạch, hoặc các bệnh nền mãn tính đều có thể khiến bệnh nặng thêm hoặc dẫn tới nhiều biến chứng nguy hiểm.
Phóng viên: Ông có lời khuyên nào cho người dân nói chung và người có bệnh mạn tính nói riêng để đối phó với tình trạng ô nhiễm không khí trong thời gian này không ạ?
Bác sĩ CKII Nguyễn Ngọc Hồng: Trong những lúc ô nhiễm, tốt nhất những đối tượng mình vừa nói ở trên không nên đi ra đường. Kể cả những hoạt động ngoài trời như tập thể dục buổi sáng, đi dạo buổi chiều đều không tốt cho sức khỏe đâu nhé.
Với những người bình thường nói chung, khi bắt buộc phải ra đường, nên tự bảo vệ mình bằng khẩu trang, kính mắt...
Dù bụi PM2.5 khẩu trang thông thường không thể chặn được hoàn toàn, nhưng khẩu trang sẽ hạn chế phần nào bụi khói khi bạn di chuyển. Những người bệnh mạn tính, bệnh tim mạch, hô hấp hoặc người có sẵn bệnh nền nếu thấy bất cứ triệu chứng ho, khó thở tăng lên, cần đi khám ngay nha!
Phóng viên: Xin cảm ơn ông ạ.
Khái niệm cần biết:
Bụi mịn hay bụi PM2.5 là những hạt bụi li ti trong không khí có kích thước 2,5 micron trở xuống (nhỏ hơn khoảng 30 lần so với sợi tóc người luôn nha).
Loại bụi này hình thành từ các chất như Cacbon, Sunphua, Nitơ và các hợp chất kim loại khác, lơ lửng trong không khí. Bụi PM2.5 có khả năng vào sâu trong phổi và đi trực tiếp vào máu, có khả năng gây ra hàng loạt bệnh về ung thư, hô hấp.
Bảng quy đổi giá trị AQI:
• Mức tốt (0 - 50): không ảnh hưởng đến sức khỏe
• Mức trung bình (51 - 100): chất lượng không khí ở mức trung bình, có mối quan ngại nhỏ với những người đặc biệt nhạy cảm
• Mức không lành mạnh (101-150): khuyến cáo nhóm nhạy cảm có thể bị ảnh hưởng sức khỏe nhưng người bình thường có thể không bị ảnh hưởng
• Mức kém (150 - 200): tất cả mọi người bị ảnh hưởng sức khỏe, nhóm nhạy cảm (trẻ em, người già và những người mắc bệnh hô hấp) cần hạn chế thời gian ở ngoài
• Mức xấu (201 - 300): nhóm nhạy cảm tránh ra ngoài, những người khác hạn chế ở ngoài
Nguồn: soha.vn