KemMimi2389
New member
Hình dung nhé, một khu chợ bán đủ thứ từ hải sản tươi sống cho đến gà, sóc, thỏ, dơi, rắn và cả động vật hoang dã nữa Vệ sinh thì tệ khủng khiếp, hàng ngàn người chen chúc với động vật sống lẫn động vật mới giết mổ - đúng là "thiên đường" để virus từ động vật nhảy sang người luôn.
Tính đến sáng ngày 3/2/2020, dịch viêm đường hô hấp cấp do virus corona chủng mới ở Vũ Hán đã cướp đi sinh mạng của 362 người, chính thức vượt số người tử vong trong dịch SARS năm 2003. Cùng với đó, thế giới ghi nhận hơn 17.000 ca nhiễm ở 27 quốc gia và vùng lãnh thổ. Con số khủng phết đó!
Trong khi chính quyền Trung Quốc đang căng mình chống dịch, các chuyên gia y tế cộng đồng đã nhận ra một vòng tuần hoàn đáng sợ: Lịch sử cứ lặp đi lặp lại như một vòng loop vô tận vậy.
Nhìn lại 17 năm trước, Hội chứng hô hấp cấp tính nặng (SARS) cũng bùng phát và lây lan ở Trung Quốc, và nó cũng do một chủng virus corona gây ra. Các đại dịch xảy ra với loài người thường bắt nguồn từ zoonoses - thuật ngữ cool ngầu để chỉ những virus lây nhiễm trên động vật.
Mọi chuyện bắt đầu tệ hại khi một zoonoses tình cờ xâm nhập vào cơ thể người, chúng "ăn cắp" một số DNA của người đó để tiến hóa thành chủng virus mới, rồi lan truyền từ người này sang người khác. Kiểu như virus cũng biết "upgrade" bản thân vậy
Trong thế kỷ trước, ít nhất 10 bệnh truyền nhiễm đã lây từ động vật sang người.
Tỉ lệ virus lệch loài (nhảy từ động vật sang người) xảy ra rất rất thấp. Nhưng một khi nó xảy ra thì gg luôn - thảm họa là đây! Các chuyên gia y tế cho biết hơn 75% các bệnh mới nổi trên người đều bắt nguồn từ động vật. Shock chưa?
Trong thế kỷ trước, ít nhất 10 bệnh truyền nhiễm đã lây từ động vật sang người. Hầu hết các đại dịch trên thế giới, từ HIV, cúm gia cầm, cúm lợn, đến SARS, Ebola và Zika đều nằm trong danh sách đen này.
Các nhà khoa học cho biết trong nhóm virus có khả năng lây từ động vật sang người, số lượng các chủng chưa biết có thể lên đến 1,67 triệu. Mà họ mới chỉ phân loại được khoảng 600 loài virus zoonoses để theo dõi và cảnh báo về sự tiến hóa của chúng thôi. Con số này nghe mà choáng váng!
Virus corona mới ở Vũ Hán cũng là một zoonoses. Mặc dù các nhà virus học chưa xác định được nó nhảy từ vật chủ nào sang người. Nhà nghiên cứu Vincent Munster từ Phòng thí nghiệm Rocky Mountain nhận định nhiều khả năng virus corona mới này đã lây ban đầu từ dơi.
SARS trước đây cũng đến từ dơi, và các chuyên gia không nghĩ hai vụ dịch này chỉ là tai nạn tình cờ hiếm gặp đâu nhé. Một số nhà khoa học tin rằng con người sẽ còn phải đối mặt với nhiều dịch bệnh bắt nguồn từ zoonoses trong những năm tới. Nghe mà thấy lo quá trời!
"Các bệnh truyền nhiễm sẽ tiếp tục xuất hiện và tái phát. Tôi nghĩ đó là một phần của thế giới chúng ta đang sống", Eric Toner, nhà khoa học cao cấp tại Trung tâm An ninh Y tế Johns Hopkins nói. "Chúng ta đang sống trong thời đại của các dịch bệnh, và đó là hệ quả từ quá trình toàn cầu hóa, vì sự xâm lấn [của chúng ta] vào môi trường hoang dã".
## Sau dịch bệnh này sẽ còn nhiều dịch bệnh nữa
Dịch viêm đường hô hấp cấp do virus corona mới đã bùng phát ở Vũ Hán từ giữa tháng 12/2019. Trong bài đăng trên tờ Thời báo New York hôm thứ Hai, nhà văn khoa học David Quammen viết rằng nạn buôn bán động vật hoang dã ở châu Á, châu Phi và Mỹ phải chịu trách nhiệm một phần cho dịch bệnh hiện tại.
Đặc biệt khi các hoạt động của những thị trường này thường diễn ra trong những ngôi chợ hoặc không gian nhỏ, nơi động vật sống được nhồi nhét chung với con người, và việc giết mổ diễn ra trực tiếp một cách mất vệ sinh. Kiểu gì cũng dễ lây lan thôi!
Bên trong những ngôi chợ ẩm ướt, chật hẹp, nơi động vật sống được nhồi nhét chung với con người và việc giết mổ diễn ra trực tiếp mất vệ sinh, virus tìm được cơ hội lớn nhất để nhảy sang người.
Trong trường hợp virus corona mới ở Vũ Hán, một số chuyên gia nghĩ rằng zoonoses đã nhảy từ dơi hoặc rắn sang người ở chợ hải sản ẩm ướt tên là Huân Nam. Chợ hải sản Huân Nam được mô tả là khu vực bẩn thỉu và lộn xộn với hơn 1.000 gian hàng.
Ngoài hải sản, chợ còn bán cả gà, sóc, thỏ, dơi, rắn và các động vật hoang dã khác. Điều kiện vệ sinh cực kỳ kém, nhồi nhét hàng ngàn người với động vật sống và động vật đã giết mổ - một cơ hội vàng giúp virus từ động vật nhảy sang, tiến hóa và lây nhiễm trên người. Real bad!
Trước đây, virus SARS và các chủng cúm H7N9 và H5N9 cũng đã được phát tán từ những khu chợ ẩm ướt. Nhưng mọi việc vẫn cứ lặp lại. Chỉ một ngày sau khi chính thức công bố dịch bùng phát, chính quyền Vũ Hán đã đóng cửa chợ Huân Nam và tiến hành phun khử trùng toàn bộ khu vực. Họ cũng cấm hoạt động buôn bán động vật sống trong toàn thành phố.
Nhưng ngoài thị trường buôn bán động vật hoang dã, sự gia tăng dân số cũng làm tăng nguy cơ bệnh tật lây lan từ động vật sang chúng ta. Khi ngày càng nhiều người xâm phạm vào môi trường sinh thái trong cuộc tìm kiếm thức ăn và tài nguyên, các chủng virus từng chỉ lây nhiễm trên động vật sẽ càng có nhiều cơ hội nhảy sang loài người.
"Đầu tiên, virus sẽ nhảy từ động vật sang người, sau đó từ người sang người, đôi khi ở quy mô đại dịch", Quammen viết. Bởi vậy, trong khi nhiều người đang lo lắng về đợt dịch này, có những chuyên gia đã kịp lo về các đại dịch tiếp theo rồi đó. Tương lai đáng lo thật!
## Các siêu đô thị như Vũ Hán dễ trở thành điểm bùng phát ️
Khi dịch viêm đường hô hấp cấp do virus corona mới bùng phát ở Vũ Hán, nhiều người tự hỏi tại sao lại là Vũ Hán? Tính đến hiện tại, tỉnh Hồ Bắc, Trung Quốc nơi Vũ Hán trực thuộc vẫn là tâm dịch lớn với 11.177/17.373 ca nhiễm, 350/362 ca tử vong.
Các chuyên gia cho biết mật độ dân số của Vũ Hán và sự hiện diện của thị trường động vật sống ở đó biến thành phố này thành địa điểm lý tưởng cho dịch bệnh bùng phát.
Mật độ dân số của Vũ Hán và sự hiện diện của thị trường động vật sống ở thành phố này biến nó thành địa điểm lý tưởng cho dịch bệnh bùng phát.
Thực tế, Vũ Hán là siêu đô thị với 11 triệu dân, thành phố đông dân nhất miền trung Trung Quốc. Trong đó, 8,8 triệu dân tập trung ở vùng nội đô diện tích 1.528 km2 đẩy mật độ lên tới 5.760 người/km2. Đông nghẹt thở luôn!
Nghiên cứu của Đại học Geneva, Thụy Sĩ cho thấy: Điều kiện dân số đông đúc sẽ làm tăng khả năng xảy ra dịch bệnh truyền nhiễm. Nguy cơ khác đến từ Vũ Hán là thành phố này có rất nhiều khu chợ ẩm ướt, mặc dù các quan chức hiện đã cấm bán động vật sống ở đó.
"Các thị trường động vật sống được quản lý kém, kết hợp với nạn buôn bán động vật hoang dã bất hợp pháp đã cung cấp một cơ hội ngàn năm có một cho virus lây lan từ vật chủ động vật hoang dã vào quần thể con người", Hiệp hội bảo tồn động vật hoang dã cho biết.
Adrian Hyzler, giám đốc y tế tại Healix International (chuyên cung cấp giải pháp quản lý rủi ro cho khách du lịch), nói với Business Insider rằng các đại dịch "nhiều khả năng bắt nguồn từ vùng Viễn Đông, vì sự tiếp xúc gần gũi của người dân với động vật sống, mật độ dân số cao, và hiện ngày càng có nhiều trung tâm trung chuyển hành khách và thương mại, với rất nhiều chuyến bay sẵn có ở đó".
## Mối đe dọa độc nhất từ loài dơi
Dơi là vật chủ ban đầu đã lây truyền Ebola, SARS, hội chứng hô hấp Trung Đông (MERS), và có lẽ cả virus corona mới sang cho con người. Nhưng virus không chỉ truyền trực tiếp từ dơi sang người, mà còn có thể qua các động vật trung gian khi chúng ăn phải phân hoặc nước bọt của dơi. Ew gross!
Peter Daszak, chủ tịch EcoHealth Alliance, nói với Quammen rằng các virus corona "đang thực hiện các bước nhảy, liên tục, từ dơi sang người". Những virus corona nhìn dưới kính hiển vi giống hệt bánh răng cưa. Vành tròn bên ngoài găm đầy protein hình mũi nhọn, giúp nó gắn vào được tế bào vật chủ.
Nếu hình dạng của những mũi gai đó không phù hợp với các thụ thể trên tế bào của vật chủ tiềm năng, virus không thể tràn sang. Nhưng đặc thù của virus là "dạng sống" liên tục biến đổi và tiến hóa với tốc độ rất nhanh. Một khi quá trình đó làm thay đổi các protein nhô ra bề mặt của chúng, cơ hội virus lây qua được vật chủ mới - là con người - lại tăng lên. Đúng là kẻ thù "thông minh" đáng sợ!
Nguồn: kenh14.vn