MiMoon4871
New member
Ôi trời, hóa ra thảm họa động đất khiến hàng chục nghìn người ra đi ở Thổ Nhĩ Kỳ và Syria là do "drama" từ sâu bên dưới bề mặt Trái Đất đấy các bạn ơi!
Flashback lại ngày 6/2 nhé, hai trận động đất liên tiếp mạnh 7,8 và 7,5 độ richter đã tấn công vùng biên giới Thổ Nhĩ Kỳ và Syria, gây thiệt hại cực kỳ nặng nề. Thảm họa kép này khiến cả về con người lẫn kinh tế đều rơi vào khủng hoảng luôn. Cụ thể là hàng nghìn người ở cả hai nước đã thiệt mạng, và đến giờ vẫn còn nhiều người chưa rõ tung tích
Và đây không phải lần đầu tiên Thổ Nhĩ Kỳ và Syria hứng chịu trận động đất dữ dội đâu nhé. Theo các chuyên gia, đây cũng không phải là lần cuối cùng nữa...
**Plot twist: Tất cả là do ba mảng kiến tạo "đánh nhau" dưới lòng đất! **
Nguyên nhân nằm sâu bên dưới bề mặt Trái Đất, nơi có ba mảng kiến tạo hội tụ. Ba mảng này tạo thành một loại động đất độc nhất vô nhị với nguy cơ tàn phá cực lớn luôn.
Cụ thể, trận động đất đầu tiên xảy ra ở khoảng 18 km bên dưới thị trấn Gazientep, Thổ Nhĩ Kỳ. Nghe có vẻ sâu phết nhỉ? Nhưng thật ra với một trận động đất lớn thì đây vẫn được tính là nông đấy!
Các chuyên gia cho biết thị trấn này rất dễ bị ảnh hưởng vì nằm gần nơi giao nhau của hai mảng kiến tạo.
Mảng kiến tạo là gì? Đó là những phiến đá khổng lồ nằm trên vỏ Trái Đất, dày từ 16 – 260 km và chúng luôn di chuyển chậm rãi.
TS Michael Steckler tại ĐH Columbia (New York, Mỹ) giải thích: "Chúng ta có thể chia Trái Đất thành những mảng lớn. Tất cả đang di chuyển xung quanh nhau. Phần lớn động đất xảy ra ở ranh giới giữa các mảng đó".
**Thổ Nhĩ Kỳ = điểm nóng động đất vì lý do này **
Thổ Nhĩ Kỳ nằm giữa hai mảng kiến tạo lớn nên động đất không phải điều bất ngờ gì cả. Ba mảng kiến tạo gồm mảng Anatolia, châu Phi và Arab đang trượt vào nhau. Mảng Anatolia di chuyển về phía tây, còn mảng châu Phi và Arab thì di chuyển về phía đông.
Những ranh giới giữa các mảng kiến tạo này được gọi là đứt gãy trượt ngang. Xung đột giữa các mảng sẽ tăng lên khi chúng bị đẩy theo các hướng khác nhau. Đến khi mức độ xung đột quá lớn, chúng sẽ bị trượt → boom, động đất trượt ngang xảy ra. Áp lực tích tụ rồi cuối cùng bị vỡ ra, giải phóng toàn bộ áp lực trong một trận động đất siêu to khổng lồ.
Đó chính là những gì xảy ra ở Gazientep, dẫn tới trận động đất 7,8 độ richter đáng sợ đó.
Theo Cơ quan Khảo sát Địa chất Mỹ (USGS) ước tính, sự trượt ngang xảy ra dọc theo khoảng 160 km của đứt gãy. Con số này ngắn hơn khoảng 30 km so với đa số các trận động đất trượt ngang.
Theo các nhà nghiên cứu, những trận động đất lớn với hệ thống đứt gãy này có lẽ là kết quả của sự tích lũy từ 300 – 500 năm áp lực, kể từ trận động đất cuối cùng. Đặc biệt, năng lượng được giải phóng trong trận động đất trượt ngang có thể so sánh với năng lượng phóng ra từ vụ phun trào núi lửa St. Helen vào năm 1980 luôn đó!
Điều tương tự cũng xảy ra 9 tiếng sau tại Ekinozu (Thổ Nhĩ Kỳ), dẫn tới trận động đất mạnh 7,5 độ richter. Trận động đất xảy ra vào chiều ngày 6/2 chỉ sâu 10 km.
Tổng cộng có hơn 285 dư chấn đã xảy ra sau hai trận động đất. Các chuyên gia của USGS nhận định, khu vực xảy ra động đất không ổn định và có nhiều hoạt động kiến tạo. Khu vực này được coi là một trong những nơi phức tạp nhất thế giới về kiến tạo học, vì có tới 4 mảng kiến tạo khác nhau cùng tương tác.
Trên thực tế, những nơi có kiến tạo phức tạp từ lâu đã gây ra các trận động đất kinh hoàng rồi. Chẳng hạn, đứt gãy Bắc Anatolian dài 965 km đã tạo ra 7 trận động đất trượt lớn từ năm 1939 đến năm 1999. Trong đó, trận động đất mạnh 7,4 độ richter vào năm 1999 đã khiến khoảng 17.000 người thiệt mạng
Trong khi đó, USGS mới ước tính rằng, về mặt kinh tế, trận động đất xảy ra ngày 6/2 tại Thổ Nhĩ Kỳ và Syria có thể gây ra tổn thất hàng tỷ USD. Điều nghiêm trọng nhất chính là thiệt hại về người và sự tàn phá. Thực tế, khu vực này sẽ phải mất nhiều năm mới phục hồi được.
**Liệu có trận động đất thứ ba không? **
Câu hỏi đặt ra là liệu hai trận động đất vừa qua có "châm ngòi" cho một trận thứ ba không?
Các chuyên gia cũng không chắc chắn về điều này. Bởi lẽ thảm họa kép có tạo thêm áp lực cho một số đứt gãy gần đó hay không, hoặc giảm bớt áp lực cho chúng thì sẽ cần phải có thêm thời gian để tìm ra.
Hơn nữa, do sự hội tụ của ba mảng kiến tạo nên vấn đề không phải là liệu sẽ có trận động đất khác xảy ra hay không mà là **KHI NÀO** nó sẽ xảy ra!
Theo dữ liệu NASA chia sẻ, hai trận động đất liên tiếp xảy ra ở khu vực biên giới Thổ Nhĩ Kỳ và Syria bắt nguồn từ một đường đứt gãy nằm sâu 18 km bên dưới mặt đất và tạo ra rung chuyển cực mạnh ảnh hưởng tới những khu vực cách tâm chấn hàng trăm km.
Nhà địa vật lý Eric Fielding tại Phòng thí nghiệm Sức đẩy Phản lực của NASA cho biết: "Đây là những trận động đất rất lớn và mạnh. Chúng phá vỡ toàn bộ bề mặt trên một loạt các đoạn đứt gãy dài. Điều này đã tạo ra rung chấn cực mạnh trên một khu vực rất lớn, và tấn công nhiều thành phố và thị trấn tập trung đông người".
Theo vị chuyên gia này, độ dài và cường độ của trận động đất mạnh 7,8 độ richter tương tự như trận động đất đã tàn phá San Francisco vào năm 1906.
Tính đến trưa 13/2, theo CNN, ước tính có hơn 34.000 người chết và khoảng 10.000 người bị thương sau trận động đất mạnh 7,8 độ richter xảy ra tại Thổ Nhĩ Kỳ và Syria vào ngày 6/2 vừa qua
**NASA vào cuộc với công nghệ vệ tinh xịn sò ️**
Sau khi nhận được tin tức về thảm họa động đất tại 2 quốc gia này, các nhà khoa học của NASA cùng các cơ quan vũ trụ trên thế giới đã nhanh chóng thu thập, xử lý và phân tích dữ liệu vệ tinh có liên quan.
Theo bản đồ vệ tinh cho thấy sơ bộ về mức độ thiệt hại một phần của các thành phố Türkoğlu, Kahramanmaraş và Nurdaği của Thổ Nhĩ Kỳ. Trong đó, các pixel màu đỏ đậm biểu thị những khu vực có nhà cửa, cơ sở hạ tầng bị hư hại nghiêm trọng hoặc làm thay đổi cảnh quan. Ngoài ra, các khu vực có màu cam và vàng thì bị tàn phá ở mức vừa phải hoặc một phần. Mỗi pixel đại diện cho một không gian có kích thước khoảng 30 m, gần bằng diện tích sân bóng chày.
Bản đồ này được tạo ra nhờ dữ liệu do thiết bị PALSAR-2 trên Vệ tinh Quan sát Mặt đất Tiên tiến ALOS-2 thu thập vào ngày 8/2/2023. Vệ tinh này có mang một radar khẩu độ tổng hợp, một cảm biến để gửi các xung vi sóng về phía bề mặt Trái Đất rồi lắng nghe phản xạ của các sóng này để lập bản đồ cảnh quan.
Các nhà khoa học có thể nhận thấy sự thay đổi và xác định các khu vực hư hại bằng cách so sánh dữ liệu vào ngày 8/2 với các quan sát của cùng một vệ tinh trước trận động đất vào tháng 4/2021 và tháng 4/2022.
Bản đồ thiệt hại và dữ liệu vệ tinh này đang được chia sẻ với các tổ chức như Bộ Ngoại giao Mỹ, Cơ quan Cứu trợ Thảm họa Toàn cầu Miyamoto và Ngân hàng Thế giới. Ngoài ra, nhóm các nhà khoa học của NASA cũng đang tham gia vào những chương trình phối hợp liên tục do Cơ quan Phát triển Quốc tế Mỹ tổ chức để đóng góp kiến thức khoa học chuyên môn nhằm hỗ trợ cho các nỗ lực đánh giá rủi ro và phục hồi.
Nguồn: soha.vn
Flashback lại ngày 6/2 nhé, hai trận động đất liên tiếp mạnh 7,8 và 7,5 độ richter đã tấn công vùng biên giới Thổ Nhĩ Kỳ và Syria, gây thiệt hại cực kỳ nặng nề. Thảm họa kép này khiến cả về con người lẫn kinh tế đều rơi vào khủng hoảng luôn. Cụ thể là hàng nghìn người ở cả hai nước đã thiệt mạng, và đến giờ vẫn còn nhiều người chưa rõ tung tích
Và đây không phải lần đầu tiên Thổ Nhĩ Kỳ và Syria hứng chịu trận động đất dữ dội đâu nhé. Theo các chuyên gia, đây cũng không phải là lần cuối cùng nữa...
**Plot twist: Tất cả là do ba mảng kiến tạo "đánh nhau" dưới lòng đất! **
Nguyên nhân nằm sâu bên dưới bề mặt Trái Đất, nơi có ba mảng kiến tạo hội tụ. Ba mảng này tạo thành một loại động đất độc nhất vô nhị với nguy cơ tàn phá cực lớn luôn.
Cụ thể, trận động đất đầu tiên xảy ra ở khoảng 18 km bên dưới thị trấn Gazientep, Thổ Nhĩ Kỳ. Nghe có vẻ sâu phết nhỉ? Nhưng thật ra với một trận động đất lớn thì đây vẫn được tính là nông đấy!
Các chuyên gia cho biết thị trấn này rất dễ bị ảnh hưởng vì nằm gần nơi giao nhau của hai mảng kiến tạo.
Mảng kiến tạo là gì? Đó là những phiến đá khổng lồ nằm trên vỏ Trái Đất, dày từ 16 – 260 km và chúng luôn di chuyển chậm rãi.
TS Michael Steckler tại ĐH Columbia (New York, Mỹ) giải thích: "Chúng ta có thể chia Trái Đất thành những mảng lớn. Tất cả đang di chuyển xung quanh nhau. Phần lớn động đất xảy ra ở ranh giới giữa các mảng đó".
**Thổ Nhĩ Kỳ = điểm nóng động đất vì lý do này **
Thổ Nhĩ Kỳ nằm giữa hai mảng kiến tạo lớn nên động đất không phải điều bất ngờ gì cả. Ba mảng kiến tạo gồm mảng Anatolia, châu Phi và Arab đang trượt vào nhau. Mảng Anatolia di chuyển về phía tây, còn mảng châu Phi và Arab thì di chuyển về phía đông.
Những ranh giới giữa các mảng kiến tạo này được gọi là đứt gãy trượt ngang. Xung đột giữa các mảng sẽ tăng lên khi chúng bị đẩy theo các hướng khác nhau. Đến khi mức độ xung đột quá lớn, chúng sẽ bị trượt → boom, động đất trượt ngang xảy ra. Áp lực tích tụ rồi cuối cùng bị vỡ ra, giải phóng toàn bộ áp lực trong một trận động đất siêu to khổng lồ.
Đó chính là những gì xảy ra ở Gazientep, dẫn tới trận động đất 7,8 độ richter đáng sợ đó.
Theo Cơ quan Khảo sát Địa chất Mỹ (USGS) ước tính, sự trượt ngang xảy ra dọc theo khoảng 160 km của đứt gãy. Con số này ngắn hơn khoảng 30 km so với đa số các trận động đất trượt ngang.
Theo các nhà nghiên cứu, những trận động đất lớn với hệ thống đứt gãy này có lẽ là kết quả của sự tích lũy từ 300 – 500 năm áp lực, kể từ trận động đất cuối cùng. Đặc biệt, năng lượng được giải phóng trong trận động đất trượt ngang có thể so sánh với năng lượng phóng ra từ vụ phun trào núi lửa St. Helen vào năm 1980 luôn đó!
Điều tương tự cũng xảy ra 9 tiếng sau tại Ekinozu (Thổ Nhĩ Kỳ), dẫn tới trận động đất mạnh 7,5 độ richter. Trận động đất xảy ra vào chiều ngày 6/2 chỉ sâu 10 km.
Tổng cộng có hơn 285 dư chấn đã xảy ra sau hai trận động đất. Các chuyên gia của USGS nhận định, khu vực xảy ra động đất không ổn định và có nhiều hoạt động kiến tạo. Khu vực này được coi là một trong những nơi phức tạp nhất thế giới về kiến tạo học, vì có tới 4 mảng kiến tạo khác nhau cùng tương tác.
Trên thực tế, những nơi có kiến tạo phức tạp từ lâu đã gây ra các trận động đất kinh hoàng rồi. Chẳng hạn, đứt gãy Bắc Anatolian dài 965 km đã tạo ra 7 trận động đất trượt lớn từ năm 1939 đến năm 1999. Trong đó, trận động đất mạnh 7,4 độ richter vào năm 1999 đã khiến khoảng 17.000 người thiệt mạng
Trong khi đó, USGS mới ước tính rằng, về mặt kinh tế, trận động đất xảy ra ngày 6/2 tại Thổ Nhĩ Kỳ và Syria có thể gây ra tổn thất hàng tỷ USD. Điều nghiêm trọng nhất chính là thiệt hại về người và sự tàn phá. Thực tế, khu vực này sẽ phải mất nhiều năm mới phục hồi được.
**Liệu có trận động đất thứ ba không? **
Câu hỏi đặt ra là liệu hai trận động đất vừa qua có "châm ngòi" cho một trận thứ ba không?
Các chuyên gia cũng không chắc chắn về điều này. Bởi lẽ thảm họa kép có tạo thêm áp lực cho một số đứt gãy gần đó hay không, hoặc giảm bớt áp lực cho chúng thì sẽ cần phải có thêm thời gian để tìm ra.
Hơn nữa, do sự hội tụ của ba mảng kiến tạo nên vấn đề không phải là liệu sẽ có trận động đất khác xảy ra hay không mà là **KHI NÀO** nó sẽ xảy ra!
Theo dữ liệu NASA chia sẻ, hai trận động đất liên tiếp xảy ra ở khu vực biên giới Thổ Nhĩ Kỳ và Syria bắt nguồn từ một đường đứt gãy nằm sâu 18 km bên dưới mặt đất và tạo ra rung chuyển cực mạnh ảnh hưởng tới những khu vực cách tâm chấn hàng trăm km.
Nhà địa vật lý Eric Fielding tại Phòng thí nghiệm Sức đẩy Phản lực của NASA cho biết: "Đây là những trận động đất rất lớn và mạnh. Chúng phá vỡ toàn bộ bề mặt trên một loạt các đoạn đứt gãy dài. Điều này đã tạo ra rung chấn cực mạnh trên một khu vực rất lớn, và tấn công nhiều thành phố và thị trấn tập trung đông người".
Theo vị chuyên gia này, độ dài và cường độ của trận động đất mạnh 7,8 độ richter tương tự như trận động đất đã tàn phá San Francisco vào năm 1906.
Tính đến trưa 13/2, theo CNN, ước tính có hơn 34.000 người chết và khoảng 10.000 người bị thương sau trận động đất mạnh 7,8 độ richter xảy ra tại Thổ Nhĩ Kỳ và Syria vào ngày 6/2 vừa qua
**NASA vào cuộc với công nghệ vệ tinh xịn sò ️**
Sau khi nhận được tin tức về thảm họa động đất tại 2 quốc gia này, các nhà khoa học của NASA cùng các cơ quan vũ trụ trên thế giới đã nhanh chóng thu thập, xử lý và phân tích dữ liệu vệ tinh có liên quan.
Theo bản đồ vệ tinh cho thấy sơ bộ về mức độ thiệt hại một phần của các thành phố Türkoğlu, Kahramanmaraş và Nurdaği của Thổ Nhĩ Kỳ. Trong đó, các pixel màu đỏ đậm biểu thị những khu vực có nhà cửa, cơ sở hạ tầng bị hư hại nghiêm trọng hoặc làm thay đổi cảnh quan. Ngoài ra, các khu vực có màu cam và vàng thì bị tàn phá ở mức vừa phải hoặc một phần. Mỗi pixel đại diện cho một không gian có kích thước khoảng 30 m, gần bằng diện tích sân bóng chày.
Bản đồ này được tạo ra nhờ dữ liệu do thiết bị PALSAR-2 trên Vệ tinh Quan sát Mặt đất Tiên tiến ALOS-2 thu thập vào ngày 8/2/2023. Vệ tinh này có mang một radar khẩu độ tổng hợp, một cảm biến để gửi các xung vi sóng về phía bề mặt Trái Đất rồi lắng nghe phản xạ của các sóng này để lập bản đồ cảnh quan.
Các nhà khoa học có thể nhận thấy sự thay đổi và xác định các khu vực hư hại bằng cách so sánh dữ liệu vào ngày 8/2 với các quan sát của cùng một vệ tinh trước trận động đất vào tháng 4/2021 và tháng 4/2022.
Bản đồ thiệt hại và dữ liệu vệ tinh này đang được chia sẻ với các tổ chức như Bộ Ngoại giao Mỹ, Cơ quan Cứu trợ Thảm họa Toàn cầu Miyamoto và Ngân hàng Thế giới. Ngoài ra, nhóm các nhà khoa học của NASA cũng đang tham gia vào những chương trình phối hợp liên tục do Cơ quan Phát triển Quốc tế Mỹ tổ chức để đóng góp kiến thức khoa học chuyên môn nhằm hỗ trợ cho các nỗ lực đánh giá rủi ro và phục hồi.
Nguồn: soha.vn