Mãi đến khi có những bi kịch xảy ra, người ta mới tỉnh ngộ và dừng việc lạm dụng chất kích thích trong thể thao lại thôi
Doping vẫn luôn là "cơn đau đầu" của làng thể thao nói chung và Olympic nói riêng nha các bạn. "Bất kỳ chiến thắng nào năm nay, năm thiếu vắng nước Nga, sẽ có một mùi vị khác biệt" - đây là phát ngôn của Tổng thống Nga Vladimir Putin tại Hội nghị Olympic Quốc tế (IOC), sau khi các VĐV Nga bị cấm thi đấu tại Olympics Rio 2016 vì nghi ngờ dùng doping.
Tổng cộng có tới 108 vận động viên Nga ở 5 môn thi đấu bị loại khỏi Đại hội năm đó luôn á
Chúng ta đang hướng tới mục tiêu xóa sổ hoàn toàn doping - thứ đã "dính chặt" với các Đại hội thể thao từ ngày đầu tiên chúng xuất hiện.
Hóa ra doping đã có từ thời Hy Lạp cổ đại rồi nhé!
Có 6 bức tượng đứng thẳng hàng trên con đường dẫn tới Sân vận động Peloponnese (cách Athens 175km), trên đó khắc tên những VĐV đã vi phạm luật của Olympic đầu tiên - có từ năm 776 trước Công nguyên đó nha!
Hình phạt lúc đó không chỉ là cấm thi đấu mà còn là "dấu nhơ" vĩnh viễn Đó là cách "hà khắc vô cùng" mà người Hy Lạp cổ trừng phạt VĐV phạm luật, nhưng lạ thay lại không có tài liệu nào ghi lại việc dùng doping là gian lận.
Mục tiêu của các VĐV hồi đó thường là tăng sức mạnh bản thân và chống lại sự kiệt sức.
Để làm được điều này, họ đã dùng các chất kích thích như rượu mạnh, nhiều loại rượu vang, nấm gây ảo giác hay một số loại hạt. Charmis của Laconia - nhà vô địch chạy nhanh - đã có chế độ ăn kiêng toàn... quả sung khô luôn!
Những bữa ăn với nấm và thịt cũng được thử nghiệm, kèm theo bánh mì và chất giảm đau chiết xuất từ cây anh túc. Phần lớn chất kích thích "nguyên thủy" mà các VĐV xưa dùng đều từ thiên nhiên cả.
Phải hơn 1.500 năm sau Olympic mới được tổ chức lại. Nhưng trước đó, vào giữa thế kỷ 19, đã có người dùng doping trong các cuộc thi hiện đại rồi.
Không phải tự nhiên họ có các loại thuốc kích thích này đâu nha, bởi những năm tháng đó là khởi đầu của nhiều phương thuốc hiện đại. Năm 1850, một kỷ nguyên mới mở ra với các thử nghiệm khoa học về tác dụng của hormone.
"Cuối thế kỷ 19, các chất kích thích bắt đầu được VĐV sử dụng thường xuyên và không ai nghĩ tới việc đuổi người ta vì dùng mấy thứ đó cả" - giáo sư Charles E. Yesalis tại Đại học Bang Pennsylvania cho biết.
Một trong những case dùng doping được ghi nhận đầu tiên là năm 1865, khi một VĐV bơi lội đã sử dụng một loại chất kích thích "bí ẩn" nào đó
Bi kịch đầu tiên rung chuông cảnh báo
Những thử nghiệm về chất kích thích cứ tiếp diễn mãi cho đến khi có người bỏ mạng, lúc đó mới có hồi chuông cảnh báo thực sự.
Đó là trường hợp đau lòng của Arthur Linton - VĐV đạp xe người Anh - mất năm 1896 do dùng quá liều ephedrine. Hai tháng trước cuộc đua Bordeaux-Paris, Linton đã dùng một lượng lớn thuốc kích thích
Doping trong Olympic hiện đại - vẫn chưa hết drama!
Vấn nạn dùng chất kích thích không biến mất khi Olympic được tổ chức quy củ hơn vào năm 1896, mà còn ngược lại - nhiều trường hợp lộ liễu hơn nữa á!
Vào Đại hội 1904 tại St. Louis (Mỹ), nhà vô địch marathon Thomas Hicks đột quỵ ngay sau khi về đích luôn. Bác sĩ riêng đã cho anh Hicks dùng strychnine và uống rượu mạnh trước khi thi đấu
Lời bình của vị bác sĩ này khi chăm sóc Thomas Hicks đang bất tỉnh trên đường đua đã nói lên suy nghĩ của đa số người thời đó: "Những cuộc đua marathon, theo góc nhìn y học, là dịp để thể hiện hiệu quả của thuốc kích thích với VĐV".
Và từ thời điểm đó, chất kích thích trở nên "thịnh hành" với rượu, caffeine, cocaine, strychnine... mọi thứ đều ok hết. Chỉ khi những chất này không được VĐV tự nguyện dùng hoặc ảnh hưởng đến màn trình diễn, chúng mới bị tố cáo.
Năm 1967, bi kịch xảy ra tại Tour de France khi VĐV người Anh Tom Simpson đột quỵ và tử vong trên con dốc huyền thoại dẫn lên Mont Ventoux. Khám nghiệm cho thấy anh đã trộn amphetamine với rượu và chính thứ này đã khiến anh bị trụy tim
Case của Tom Simpson là lần đầu tiên cái chết do doping được truyền thông đưa tin và nó tạo ra làn sóng phản đối cực mạnh, buộc IOC phải đưa ra quy định ngăn chặn việc dùng chất kích thích.
Tuy nhiên, luật mới vẫn chưa đủ sức để ngăn cấm doping tiếp tục xuất hiện trong lịch sử dài của Olympic nha!
Các VĐV thậm chí còn thừa nhận việc dùng chất kích thích một cách "tự nhiên" lắm, nhiều tờ báo thể thao như Track and Field News còn gọi chất kích thích với cái tên "hoa mỹ" là "bữa sáng của nhà vô địch" luôn á
Trên tờ Los Angeles Times năm 1971, một VĐV cử tạ nói thẳng: "Chúng ta sẽ xem steroid của tôi hay của họ tốt hơn trong cuộc thi tới" - thật sự là... speechless!
Năm 1988 (20 năm sau khi lệnh cấm doping được ban hành), một cuộc điều tra của New York Times kết luận rằng ít nhất một nửa số VĐV tham dự Olympic Seoul đã dùng chất cấm, trong đó có Ben Johnson - người về nhất 100m nhưng bị tước huy chương và cấm thi đấu
Lúc đó, bác sĩ riêng của từng đội tuyển vẫn chuẩn bị thuốc kích thích cho VĐV mà không bị phạt gì hết!
Những chỉ trích và hành động cần thiết
Có lẽ đến gần Y2K người ta mới lo cho tính mạng những người đang sống trên Trái Đất này thật sự.
Tại Olympic Sydney năm 2000, rất nhiều chuyên gia công kích IOC rằng họ quá "lơ là" với việc VĐV dùng chất kích thích tràn lan và gần như việc này đang trở thành "dịch bệnh" lây lan ra toàn thể giới thể thao rồi á!
Cuối cùng Frank Shorter - nhà vô địch marathon Olympic kiêm phát ngôn viên của Cơ quan Chống chất kích thích Mỹ - đã lên tiếng, khẳng định đây không chỉ là vấn đề nghiêm trọng trong thể thao mà còn để lại hậu quả khó lường khác nữa.
Những loại thuốc kích thích tổng hợp mới như hormone tăng trưởng có tác dụng phụ kinh khủng: mất thị lực, nguy cơ trụy tim cao, gây tiểu đường và u ác tính. Một trong những tác hại ghê nhất là phá hủy gan người dùng luôn á
Những loại chất kích thích gây ra các tác dụng phụ này không bị phát hiện cho tới năm 2000. Giờ thì mọi nước đều cấm dùng chất kích thích trong thi đấu thể thao, phát hiện là phạt cực nặng liền!
Nhưng có vẻ điều này không ngăn được Nga che giấu việc dùng chất kích thích cho hàng trăm VĐV của họ
Trong quá khứ, doping đã có từ Olympic cổ xưa của người Hy Lạp và chắc chắn thời đó chưa có scandal nào cả.
Nhưng mọi thứ đã khác vào năm 2016, khi việc dùng chất kích thích làm cộng đồng "rung chuyển" ngay trước thềm Olympic Rio tại Rio de Janeiro.
Vẫn còn đó những VĐV chân chính, giữ ngôi vương thế giới mà không cần doping - Usain Bolt mỉm cười khi không thấy ai bắt kịp được mình nha!
Bên cạnh những siêu sao như Usain Bolt, Michael Phelps, ta vẫn thấy chất cấm ẩn núp đâu đó trong làng thể thao chuyên nghiệp, và khi đã gọi là "chuyên nghiệp" thì chuyện này hoàn toàn không được phép xảy ra!
Một phần để giữ hình ảnh trong sạch của làng thể thao thế giới, phần lớn hơn nữa là để tránh những bi kịch đáng tiếc xảy ra nữa
Nguồn: soha.vn