Khi mà thiên tai cứ tăng ca liên tục và khó đoán hơn cả tâm người trên Trái đất, nhiều bạn đã quyết định... xách ba lô lên và đi tìm nơi có khí hậu ổn định, ôn hòa hơn. Và thế là khái niệm "trú ẩn khí hậu" ra đời, nghe xịn sò ghê!
Khi thiên tai ép người ta phải "đi đu đưa đi"
Trước tháng 9/2017, vợ chồng chị Dianiz Roman và Wilfredo Gonzalez vẫn sống yên ổn ở Aguadilla, phía Tây Puerto Rico, chưa hề nghĩ đến chuyện dọn nhà. Nhưng sau khi cơn bão Maria tấn công, mọi thứ đổi hết 180 độ luôn
Chỗ làm của hai vợ chồng, nhà tang lễ, trạm xăng... cùng cả thành phố bị quật tơi tả. Có đến khoảng 3.000 người thiệt mạng. Ảnh hưởng từ bão Maria lớn đến mức đến giờ thành phố vẫn còn loay hoay tái thiết.
Sống giữa cơn bão, vợ chồng chị Dianiz khó khăn cực kỳ khi tìm nguồn cung cấp, nước uống và thực phẩm. Vậy nên sau khi thiên tai rút lui, họ quyết định chuyển đến Buffalo, bang New York (Mỹ) - cách Aguadilla hàng nghìn cây số về phía Bắc. Chị gái của Gonzalez đã move đến đây một năm và review 5 sao rồi nè!
Sau cơn bão Maria, hàng nghìn người đã rời Aguadilla đến Buffalo, nơi có cộng đồng người Puerto Rico đông đúc. Lý do họ chọn đây là vì vài tháng trước khi bão Maria xảy ra, thị trưởng Buffalo đã tuyên bố đây là "thành phố trú ẩn khí hậu" do ít bị ảnh hưởng bởi biến đổi khí hậu.
Kể từ đó, thành phố này đã flex mạnh về những benefit khi sống ở đây, trong đó có nhiệt độ trung bình tháng 7 chỉ 21,5 độ C - chill phết nhỉ! Dự đoán dân số sẽ tăng mạnh, đặc biệt sau thiên tai, thành phố đã sửa quy tắc phân vùng từ năm 2017. Họ tăng cường phát triển các hành lang quanh nội đô, nâng cấp hệ thống thoát nước đã xuống cấp.
Tương tự Buffalo, nhiều thành phố khác như Cleveland (Ohio), Ann Arbor (Michigan), Duluth (Minnesota) và các quốc gia khác đang lên plan để đón lượng lớn "di dân khí hậu". Đây là nhóm người mà biến đổi khí hậu là yếu tố chính khiến họ quyết định định cư ở đâu.
Những người "di dân khí hậu" sẽ tìm đến các "nơi trú ẩn khí hậu" - một concept ngày càng hot trong những năm gần đây. Đó là những nơi hiếm khi có thời tiết cực đoan, gần nguồn nước ngọt. Ở Mỹ, các thành phố trú ẩn khí hậu thường nằm ở phía Bắc vì các cơn bão khủng đang "bắt nạt" người dân miền Nam và miền Tây.
Theo Trung tâm Giám sát Di dời quốc gia, năm 2022 có 675.000 người Mỹ phải bỏ nhà đi nơi khác vì thảm họa. Khoảng 13 triệu người ở miền Đông Nam Mỹ có khả năng phải di dời vào cuối thế kỷ này do lốc xoáy đang di chuyển về phía Đông. Vì thế Buffalo hay Duluth trở thành thiên đường trú ẩn khí hậu.
Thành phố "chống lại" biến đổi khí hậu như thế nào?
Trước đó, khi các nhà máy đóng cửa liên tục vào những năm 1970, người dân Buffalo đã chuyển đi nơi khác tìm việc, bỏ lại nhà cửa và thành phố. Vì vậy Buffalo đến giờ vẫn giữ được vibe giản dị, đơn sơ và có nhiều không gian để tái sử dụng cho mục đích chống biến đổi khí hậu.
Trong khi đó Cleveland, nằm trên bờ Nam hồ Erie, hiện có khoảng 30.000 lô đất trống - quá đủ để đáp ứng nhu cầu định cư của những người di tản sau thiên tai. Detroit, nơi 2/3 dân số rời đi sau khủng hoảng công nghiệp những năm 1950, không những không bị bỏ hoang mà đang được upgrade cơ sở hạ tầng để chào đón hàng chục nghìn cư dân mới ️
Tương tự, Duluth được biết đến là vùng đất của gió và tuyết trắng nhưng ngày nay nổi tiếng là nơi trú ẩn cho những người chạy trốn biến đổi khí hậu. Thời tiết lạnh giá của thành phố là điểm hút với những người "di dân khí hậu" không thể chịu nổi Trái đất đang nóng lên từng ngày.
Chuyển từ California đến Duluth được gần 4 năm, chị Christina Welch chia sẻ: "Tôi rời California để tránh cháy rừng. Ở Duluth có gió lạnh, hồ nước phủ băng, không khí trong sạch hơn rất nhiều. Ở đây còn có rừng, tôi chỉ mất vài phút lái xe ra khỏi thành phố để đến rừng. Điều đó khiến tôi cảm thấy thoải mái, yên tâm."
Dù số lượng các thành phố như vậy còn ít, nhưng Chính phủ Mỹ và chính quyền liên bang đang lên plan tu bổ và phát huy mô hình địa phương trú ẩn. Một trong những điều quan trọng là đảm bảo duy trì khí hậu hiện tại của các địa phương, tăng cường khai thác và sử dụng đất để tăng trưởng dân số.
Ở những thành phố vốn chịu ảnh hưởng từ biến đổi khí hậu, họ sẽ triển khai mô hình "chống biến đổi khí hậu". Theo đó, các thành phố đang research phương pháp hiện đại hóa nguồn cung nhà ở để chống lại cái lạnh mùa Đông và cái nóng mùa Hè.
Ông Nicholas Rajkovich, làm việc tại Trường Kiến trúc và Quy hoạch, Đại học Buffalo, nhận xét: "Phục hồi lõi đô thị sẽ là trọng tâm để xây dựng một khu vực có khả năng chống chọi tốt hơn với biến đổi khí hậu".
Tuy nhiên, nhiều chuyên gia cho rằng việc tin rằng một thành phố sẽ không bị ảnh hưởng bởi biến đổi khí hậu là không chính xác. Giống như mọi nơi trên thế giới, những thành phố trú ẩn hiện nay rồi cũng sẽ một ngày phải hứng chịu tác động từ biến đổi khí hậu. Vấn đề là ở thời gian thôi. Quá trình "di dân khí hậu" nếu không được kiểm soát chặt chẽ cũng sẽ đẩy nhanh biến đổi khí hậu ở các thành phố lý tưởng này luôn đó
Nguồn: soha.vn