BeoCute4793
New member
Năm 5 tuổi, siêu mẫu Waris Dirie đã phải trải qua nỗi đau thể xác kinh hoàng vì hủ tục lạc hậu ở quê hương châu Phi của cô.
## Tuổi thơ đau thương của cô bé Somalia
Theo WHO, có từ 100 đến 140 triệu phụ nữ và trẻ em trên thế giới là nạn nhân của hủ tục "cắt âm vật" (FGM).
Một trong những người đứng lên đấu tranh quyết liệt với hủ tục man rợ này chính là bà Waris Dirie - cựu siêu mẫu Áo gốc Somalia, người sáng lập Quỹ Hoa Sa Mạc (DFF) để hỗ trợ các nạn nhân.
Waris Dirie sinh năm 1965 trong một gia đình du mục ở Galkayo, Somalia. "Waris" theo tiếng Somalia có nghĩa là "hoa sa mạc" - loài thực vật được coi là "phép màu của tạo hóa" giữa vùng đất chết chóc.
Tuổi thơ ban đầu của Waris khá yên bình, cô lớn lên giữa thiên nhiên hoang dã với đàn gia súc. Nhưng mọi thứ đã đổi màu...
Năm 4 tuổi, Waris suýt bị một người bạn của bố cưỡng hiếp. Nhưng đó vẫn chưa phải điều đau đớn nhất.
Khi vừa tròn 5 tuổi, mẹ cô ghì chặt cô vào tảng đá, kẹp một mẫu gỗ lớn bảo cắn thật chặt. Bà chuẩn bị cắt sống một phần âm đạo của cô theo tục lệ khâu âm đạo bé gái của Somalia.
Không có thuốc tê, không có thuốc sát trùng - vết thương dĩ nhiên bị nhiễm trùng nghiêm trọng. Ở nhiều nước Trung Đông và châu Phi, người ta tin rằng khâu âm đạo sẽ giúp thiếu nữ giữ gìn trinh tiết.
Các em sẽ không dám quan hệ trước hôn nhân vì sợ đau, và sẽ mang tiếng nếu chồng mới cưới phát hiện vết khâu không còn nguyên.
"Cắn thật chặt vào," mẹ nói với Dirie, "Con gái ngoan, ráng giùm mẹ, chỉ một chút thôi." Ngay sau đó, một phụ nữ già chuyên làm nghề này trong làng đã dùng lưỡi dao lam cắt phần ngoài của âm vật, rồi khâu vết cắt và khâu luôn cả âm đạo của Dirie.
Quá trình này cực kỳ thô sơ, đau đớn và nguy hiểm đến mức có thể chết người. Một người chị họ 6 tuổi của Waris cũng đã mất mạng vì nhiễm trùng máu.
Nhớ lại, Waris vẫn rùng mình: "Nó giống như ai đó xẻ thịt hay chặt bỏ cánh tay bạn vậy. Đau đớn không thể tả vì đó là chỗ nhạy cảm nhất trên cơ thể người phụ nữ."
Không chỉ bị cắt âm vật, Waris còn phải chịu thêm hủ tục tảo hôn. Năm 13 tuổi, cô bị gả bán cho một ông già 60 tuổi!
Không cam chịu số phận, Waris đã bỏ trốn khỏi quê nhà Galkayo. Cô trải qua những đêm dài đơn độc trên sa mạc, một mình đối mặt với thú dữ và những gã đàn ông nguy hiểm.
14 tuổi, Waris đến thành phố Mogadishu sống với gia đình chị gái. Sau đó cùng vài người bà con, cô đến London sống với người cậu - đại sứ Somalia tại Vương quốc Anh.
Cuộc sống ở xứ người không hề dễ dàng. Waris làm việc ở tiệm đồ ăn nhanh để kiếm sống. Và bước ngoặt đến khi cô được nhiếp ảnh gia nổi tiếng Terence Donovan phát hiện!
## Từ siêu mẫu đến chiến binh xã hội
Năm 1987, lần đầu tiên ảnh Waris xuất hiện trên trang bìa lịch Pirelli. Từ đó, cô chính thức bước vào nghề người mẫu, thường xuyên xuất hiện trên poster quảng cáo của các hãng đình đám như Chanel, Revlon...
Waris cũng sải bước trên các sàn catwalk ở London, Milan, Paris và New York. Cô còn lấn sân phim ảnh với vai diễn trong bộ phim về điệp viên 007 "The Living Daylights" (1987).
Năm 1995, BBC công chiếu phim tài liệu "Một người du mục ở New York" về sự nghiệp của cô gái châu Phi mạnh mẽ và dũng cảm này.
Dù đã nổi tiếng, cuộc đời đã sang trang mới, nhưng trong ký ức cô không thể nào xóa nhòa những ám ảnh đau đớn ấy.
Cô day dứt về hủ tục cắt âm vật (FGM) đang đe dọa hàng triệu bé gái ở châu Phi và quyết tâm tuyên chiến với hủ tục dã man này.
Waris chia sẻ trên tạp chí Marie Claire: "Nghề người mẫu giúp tôi có thể đi khắp thế giới và chứng kiến tác hại của FGM. Tiền bạc tôi có nhưng không thể khắc phục cái tôi đã bị cướp đi.
Mỗi ngày, tôi cố tìm hiểu tại sao điều đó xảy ra với tôi. Nó thật khủng khiếp và tàn nhẫn vì không có lý do gì hay lời giải thích thỏa đáng, dù cho đó là truyền thống, văn hóa, tập tục, tín ngưỡng hay gì đi nữa. Càng nghĩ tôi càng căm hận."
Waris thú nhận chưa bao giờ được hưởng hạnh phúc trọn vẹn trong đời sống tình dục. Cô chỉ đơn thuần thưởng thức sự gần gũi về mặt thể xác với chồng và luôn mong được hạnh phúc như bao phụ nữ khác.
Đối với mẹ, Waris tuyên bố không bao giờ trách hay hận: "Trong một xã hội đòi hỏi các cô gái phải trinh trắng trước khi lấy chồng, mẹ tôi không có sự lựa chọn nào khác. Bà chỉ muốn tốt cho tôi."
Waris nói ra điều đó từ thâm tâm vì càng đi nhiều, cô càng thấu hiểu tâm lý người phụ nữ trong những xã hội còn nhiều định kiến và hủ tục. Từ đó, cô quyết tâm làm điều gì đó để xóa bỏ những hủ tục lạc hậu và man rợ đối với phụ nữ và trẻ em.
## Sứ mệnh đời người
Năm 1997, Waris giã từ sự nghiệp người mẫu, trở thành đặc sứ Liên Hợp Quốc bài trừ FGM. Năm 1998, bà xuất bản tự truyện "Desert Flower" (Hoa sa mạc) tiết lộ những ký ức kinh hoàng về tuổi thơ, gây chấn động dư luận quốc tế.
Quyển sách nhanh chóng lọt top "Best Seller". Năm 2009, nó được chuyển thể thành phim cùng tên do siêu mẫu Liya Kebede người Ethiopia đóng vai Waris Dirie.
"Khi tôi trưởng thành và được giáo dục, tôi hiểu rằng mình không đơn độc. Những vấn đề sức khỏe tôi đang gánh chịu cũng là tai họa của hàng triệu cô gái khác. Vì một nghi thức dốt nát, hàng triệu phụ nữ châu Phi đã sống suốt đời trong đau đớn.
Tôi đã phải phẫu thuật để mở những vết sẹo còn lại của cơ quan sinh dục, để có thể đi tiểu bình thường. Dù đã lâu nhưng tôi luôn cảm thấy thiếu thốn, tàn tật và hiểu rằng không bao giờ tôi có thể xóa đi cảm giác đó," cựu người mẫu chia sẻ.
Năm 2002, Waris thành lập Quỹ Hoa Sa Mạc (DFF) tại Vienna (Áo), kêu gọi thế giới quan tâm đến sự nguy hiểm của FGM - hủ tục ảnh hưởng đến sức khỏe tâm thần và thể chất của ba triệu trẻ em mỗi năm trên thế giới, đặc biệt ở các nước Đông Phi như Uganda, Kenya, Somalia.
Waris không đơn độc trong cuộc chiến này. Bên cạnh cô còn có Chantal Compaoré - đệ nhất phu nhân Burkina Faso, diễn viên Salma Hayek, nhà hoạt động nữ quyền Senegal Khady Koita và nhiều thành viên nghị viện châu Âu.
Tháng 9/2013, cô mở trung tâm y tế đầu tiên tại Berlin (Đức), chuyên phẫu thuật tái tạo âm vật. Waris mong sẽ mở rộng dự án này tới Kenya, Ethiopia, Hà Lan và Thụy Sĩ trong thời gian tới.
Ngày 16/10/2013, Waris Dirie được nhận Giải thưởng Phụ nữ vận động của năm nhờ những đóng góp trong chiến dịch chống hủ tục FGM.
Phát biểu khi nhận giải, Waris nói: "FGM là hủ tục ảnh hưởng đến sức khỏe thể chất và tinh thần của hàng triệu trẻ em. Không thể coi đây là vấn đề tôn giáo hay chủng tộc, như vậy là hoàn toàn sai lầm. Vấn đề ở đây là bảo vệ trẻ em!"
Waris Dirie muốn vấn đề này được tranh luận nhiều hơn trên các phương tiện truyền thông, muốn các chính trị gia có hành động cụ thể hơn để thay đổi những định kiến, suy nghĩ đã ăn sâu vào tiềm thức hàng triệu người châu Phi.
Nỗ lực của Waris trong cuộc chiến này là vô tận.
"Đã quá muộn để thay đổi cuộc đời tôi. Sự hủy hoại đã xảy ra rồi. Nhưng biết đâu tôi có thể cứu vớt được cuộc đời những cô gái khác.
Hủ tục man rợ đó vẫn đang diễn ra. Không phải hàng trăm hàng ngàn, mà hàng triệu cô gái đang chung sống với nó," cựu siêu mẫu cho biết.
Nguồn: soha.vn