Hẳn là bạn chưa từng nghe chuyện có người chế dao từ... phân người đúng không nè?
Ngày xưa có một câu chuyện viral khắp nơi về loại dao kỳ quặc này, do Wade Davis - một anh nhà nhân chủng học ở ĐH British Columbia kể lại trong cuốn sách "Shadows in the Sun" năm 1998. Drama diễn ra như sau:
Gia đình của một ông người Inuit (còn gọi là người Eskimo, sống ở Greenland) đã giấu hết đồ đạc quan trọng để ép ông phải rời căn lều tuyết và về nhà với họ. Plot twist là việc này lại khiến ông vô tình tạo ra một phát minh bá đạo vãi chưởng!
"Giữa cơn gió mùa đông lạnh căm căm, ông ta bước ra ngoài lều tuyết để đi vệ sinh, rồi lấy luôn phần... đó đã đóng băng để mài thành lưỡi dao. Nó cứng đủ để giết một con chó đó nha." - trích từ sách của Davis.
Câu chuyện này Davis nghe được từ một người Inuit tên là Olayuk Narqitarvik. Nhưng dù có thật hay không thì Davis cũng chỉ coi đây là một mẩu chuyện vui để kể, và là minh chứng cho khả năng thích nghi với thời tiết khắc nghiệt của người Inuit thôi.
Ảnh minh họa
Nhưng đây không phải lần đầu tiên nghe ý tưởng dùng phân làm công cụ đâu nhé. Ví dụ như nhà thám hiểm Peter Freuchen từng viết trong hồi ký năm 1953 rằng có lần ông thoát khỏi hố tuyết nhờ một cái dùi đục làm hoàn toàn từ phân luôn á!
Thế thực hư chuyện này thế nào?
Một anh nhà nghiên cứu nhân chủng học ở ĐH Ken State tên Metin Eren đã theo dõi câu chuyện của Davis trên NPR từ hồi còn học cấp 3. Vì thấy concept con dao bằng phân quá ảo diệu, ông quyết định cùng team làm lại thí nghiệm để check xem dao phân có thật sự sắc như lời đồn không.
Eren bắt đầu bằng việc ăn như người Inuit, với thực đơn toàn thịt từ cá hồi, thịt bò đến gà tây. "Thực đơn này khó nhằn lắm nha. Mấy ngày đầu thì okie vì ai mà không thích ăn thịt, nhưng đến ngày thứ ba thì đầu tui bắt đầu nhức rồi."
Đến ngày thứ tư, Eren tiến hành thu thập "nguyên liệu", nặn thành hình dao rồi cho vào tủ lạnh -20°C. Sau đó test độ sắc của con dao trên miếng da lợn và tảng thịt.
Kết quả thế nào? Dù Eren đã cố tạo điều kiện thí nghiệm hoàn hảo nhất - từ nhiệt độ đông lạnh, độ sắc của dao, đến việc dùng miếng da lạnh thay vì da nhiệt độ thường... thì dao vẫn tan chảy rồi vỡ tan tành. Thứ còn lại trên tảng da chỉ là những vệt nâu dài, là gì thì... bạn hiểu rồi đó
Thí nghiệm này được công bố vào tháng 10/2019, kết luận rằng chuyện dùng phân làm dao chỉ là fake news thôi. Tuy nhiên theo Henry Huntington - một chuyên gia về Bắc Cực ở Alaska, kết quả như vậy không có nghĩa là câu chuyện vô giá trị hoàn toàn. "Đây có lẽ là một bài học về tính linh hoạt, rằng bạn luôn luôn có những lựa chọn khác."
"Message của câu chuyện nằm ở chỗ: người Inuit không những không sợ mà còn biết tận dụng cái lạnh phục vụ cho cuộc sống của họ."
Dùng dao bằng "phân" cắt thử một miếng da lợn. Kết quả thì...
Nhưng về mặt khoa học, cũng như theo quan điểm của Eren thì những câu chuyện không có cơ sở thế này thực sự đáng lo đấy. "Khi đã có người dùng câu chuyện vô căn cứ để chứng minh cho một quan điểm, thì sau này cũng sẽ có những người khác đưa ra khẳng định từ những thứ vô căn cứ mà không có dữ liệu thực tế."
Khoa học là gì nếu nó xuất phát từ thông tin sai lệch? Chẳng phải là fake news hay sao cơ chứ?
Nguồn: kenh14.vn