Ai cũng biết Hồng Kông là thành phố đắt đỏ và đông nghịt người nhất thế giới rồi đúng không? Nhưng đằng sau ánh hào quang ấy còn có một Hồng Kông nghèo khổ và cô lập mà ít ai để ý tới lắm
## McDonald's không chỉ để ăn fast-food nữa đâu các bạn ơi
Hiện tượng McSleepers hay McRefugees (tạm dịch: dân cư McDonald's) - tức là những người "đóng quân" qua đêm tại các chi nhánh McDonald's mở cửa 24/7 đang trở thành thực trạng đau lòng của Hồng Kông đấy.
Giá thuê nhà leo thang chóng mặt trong khi thu nhập ngày một eo hẹp đang đẩy người nghèo vào chân tường thật sự. Có người thậm chí đã mất mạng vì đói và lạnh ngay trong góc cửa hàng McDonald's
Câu chuyện về người phụ nữ tử vong trong tình trạng lạnh, đói được tìm thấy ở quán Ping Shek Estate McDonald's tại Kowloon Bay đã gây chấn động dư luận.
Khi chính phủ "ngó lơ" vấn đề này và ngay cả nhà giá rẻ cũng... không rẻ nữa, người nghèo dễ rơi vào lối sống lang thang tạm bợ. Điều này kéo theo hàng loạt vấn đề về sức khỏe thể chất lẫn tinh thần luôn
"Tôi đã từng ngủ ở nhà nhưng tôi phát hiện ra rằng mình có thể ngủ ở đây. Không gian rất sôi động với những người trẻ dạo chơi xung quanh và tất nhiên có cả những người giống như tôi nữa", cô Chan Chan, 62 tuổi chia sẻ.
Thanh niên tụ họp, tán gẫu tại McDonald's lúc 3 giờ sáng là chuyện bình thường, nhưng cuối cùng họ vẫn về nhà. Còn với cô Chan Chan, dù không có ai để nói chuyện, ở đây vẫn tốt hơn ở nhà một mình nhiều.
Cô Chan có khuôn mặt tròn với những nếp nhăn trên trán và đôi bàn tay gầy guộc. Cô không có điện thoại cũng không có máy lạnh ở nhà.
Cô thuê một phòng trọ trên tầng hai của một tòa nhà chung cư cũ ở Tsuen Wan để cất đồ cá nhân. Căn phòng vừa nhỏ xíu lại còn có gián bò khắp nơi nữa chứ
Cô Chan phải đóng cả ngàn đô la mỗi tháng chỉ để có bốn bức tường cứng xung quanh với đầy rẫy gián bò - đúng là "tiền nào của nấy" theo kiểu nghiệt ngã nhất
Cô Chan vừa khóc vừa kể về nỗi khổ nhà ở. Phải chi cả ngàn đô la mỗi tháng chỉ để có bốn bức tường cứng xung quanh thôi.
Wong Hung, phó giáo sư về công tác xã hội tại Đại học Trung Quốc cho biết: "Ngủ ngoài đường là điều cuối cùng bạn nên nghĩ đến".
Nhiều người chấp nhận lối sống này chủ yếu vì giá thuê nhà cắt cổ, cộng thêm điều kiện sống ngày càng tệ của nhà giá rẻ. Họ tận dụng những không gian công cộng như McDonald's hay các trạm xe, bến xe vắng khách để qua đêm.
## Reality check: Thực trạng người vô gia cư tại Hồng Kông
Cán bộ xã hội kỳ cựu Ng Wai-tung của Hiệp hội vì cộng đồng cho biết những người ngủ ở McDonald's thường lịch sự hơn và một số còn có việc làm nữa đấy. Ông nói rằng họ có tiêu chuẩn cao hơn những người vô gia cư thông thường.
Ông Ng đề cập việc ngủ trên đường phố là một vấn đề phức tạp, mặc dù đã có những bước để giải quyết nó.
Giải pháp bắt đầu từ việc cung cấp nhà ở tốt và giá phải chăng trong trung tâm thành phố cho những người độc thân ở tầng lớp lao động, những người vẫn đang làm công việc vệ sinh, xây dựng và các công việc yêu cầu trình độ thấp khác.
"Tôi từng sống trong một căn hộ nhỏ ở Sham Shui Po cách đây bốn năm." Leung Ming, 48 tuổi kể.
"Lúc đầu, nó có giá khoảng 1.000 đô la Hồng Kông nhưng ngày càng đắt hơn và tôi cảm thấy nó không đáng. Tối đen và bẩn thỉu. McDonald's khá là ổn đấy. Ít nhất thì nó sạch sẽ".
Leung đã ngủ hoàn toàn tại một cửa hàng McDonald's tại Sham Shui Po trong bốn năm nay. Căn nhà anh từng thuê có giá hơn 1000 đô la Hồng Kông nhưng vừa tối vừa bẩn - còn McDonald's thì ít ra vẫn sạch sẽ
Là một người lau dọn và được nhận trợ cấp một phần từ an sinh xã hội cho người có thu nhập thấp, anh thu về hàng tháng từ 6,000 đến 10,000 đô la Hồng Kông, tùy thuộc vào số giờ làm.
Leung cho biết anh đã chọn McDonald's ở Sham Shui Po vì sự tiện lợi: "Công việc của tôi không ổn định và tôi không biết thời gian và vị trí công việc cho đến tận lúc làm việc".
Anh đã từ chối lời mời từ khu nhà công cộng vì các căn hộ đó đều ở những nơi xa xôi không thể tiếp cận được.
"Vô gia cư bắt đầu từ vấn đề phân bố nhà ở bất hợp lý tại Hồng Kông. Tuy nhiên, chính phủ vẫn không nhận ra sự cần thiết," Ng nói.
"Chúng tôi đã vận động và kêu gọi trong nhiều năm để có những địa điểm trong thành phố được tái phát triển thành nhà giá rẻ nhưng thay vào đó các địa điểm lại được biến thành các khu nhà ở cao cấp"
Các khu vực cũ trong thành phố như Sham Shui Po và Tai Kok Tsui từ lâu đã là nguồn cung cấp nhà ở giá rẻ cho tầng lớp lao động. Tuy nhiên, chính phủ đã tái phát triển các khu vực như vậy, cắt giảm nguồn cung nhà ở giá rẻ và đẩy giá nhà lên cao ngất ngưởng.
Giờ đây, một không gian chỉ đủ kê giường có giá ít nhất 1.800 đến hơn 2.000 đô la Hồng Kông, còn một căn phòng loại nhỏ thường có giá trên 3.000 đô la Hồng Kông rồi.
## Plot twist: Vấn đề thật sự nằm ở sự cô lập xã hội
Điều còn nghiêm trọng hơn cả là vấn đề cô lập xã hội, thứ có ảnh hưởng cực lớn đến sức khỏe và tinh thần con người.
Wong cho biết chứng nghiện rượu, ma túy và cờ bạc là nguyên nhân dẫn tới sự vô gia cư trên khắp thế giới nhưng hiện tượng người vô gia cư ở Hồng Kông lại chủ yếu do nhà ở, nghèo đói và sự cô lập xã hội.
Vấn đề cốt lõi của vô gia cư không chỉ là vấn đề vật chất đâu nhé. Ngay cả khi nhà ở được cung cấp cho mọi người, nó cũng không giải quyết được vấn đề cô lập xã hội và sự cô đơn bên trong con người
"Mặc dù không thể phủ nhận rằng chi phí nhà ở đã đẩy mọi người ra ngoài đường phố hoặc vào McDonald's nhưng suy cho cùng vẫn là sự cô đơn giữ họ ở đó", Wong nói.
Điều này dẫn tới một vòng luẩn quẩn không lối thoát. Nghèo đói → thiếu thốn → ít tiền → ít cơ hội tham gia hoạt động xã hội → thiếu việc làm → nguồn nhân lực bị hạn chế → tương tác xã hội suy giảm → lại càng nghèo hơn
Ông Ng đã làm việc với người vô gia cư trong hơn một thập kỷ và nhận thấy rằng những ai làm việc một mình sẽ dễ rơi vào vòng luẩn quẩn này nhất.
"Bạn không có giấc ngủ ngon mỗi đêm và vì thế bạn ngủ gật tại nơi làm việc và trở nên lôi thôi. Ông chủ sẽ sa thải bạn và nếu bạn không có nhà ở thì sẽ khó tìm công việc mới lắm", ông Ng nói.
Wong đề nghị rằng chính phủ nên nghĩ đến việc xây dựng nhà ở xã hội - căn hộ nhỏ giá phải chăng với không gian cộng đồng, các dịch vụ tư vấn bắt buộc cũng như kiểm tra y tế cơ bản.
Một không gian cộng đồng nơi mọi người quây quần bên nhau trở nên xa xỉ và hiếm hoi ở Hồng Kông - thứ mà đáng lẽ phải là quyền cơ bản của mỗi người
"Hãy bắt đầu bằng cách xây dựng một không gian cộng đồng trong thành phố. Một không gian với các bữa ăn miễn phí, khu vực nơi mọi người có thể tụ tập và trò chuyện, tạo thành một không gian ấm cúng, nơi mọi người cảm thấy được thuộc về.
Đó là một nơi mà họ luôn có thể tới để chơi. Nhưng tôi biết rằng nhiều hội đồng quận và các cấp tương đương chống lại nó. Thật khủng khiếp khi họ đặt sự phát triển của thành phố lên trên giá trị con người".
"Nhưng tôi hy vọng mọi người nhớ rằng một ngày nào đó, bạn cũng có thể trở thành nạn nhân. Hãy nhớ điều đó"
Nguồn: soha.vn