Những ngày qua, story về nam sinh lớp 8 ở phường Việt Hưng, quận Long Biên (Hà Nội) khiến ai cũng phải xót xa. Chỉ vì drama nhỏ với bạn lớp 6 trên sân bóng rổ mà cậu bé đã bị đánh đến chấn thương sọ não nặng. Nghe mà đau lòng quá đi
Thực sự mà nói, chuyện bạo lực học đường giờ không còn hiếm nữa. Trước đó ngày 26/9/2023, một bạn lớp 8 ở trường THCS huyện Hướng Hóa, Quảng Trị đã dùng dao đâm bạn cùng trường gây trọng thương vì mâu thuẫn cá nhân.
Đến 23/11/2023, công an phường Hiệp Bình Chánh, TP. Thủ Đức, TP. HCM tiếp nhận trình báo của nữ sinh N.L.T.H học lớp 12 trường THPT Sài Gòn về việc bị phụ huynh đánh hội đồng. Nguyên nhân? Chỉ vì drama với bạn trên lớp thôi mà gia đình bạn đó đến... hành hung luôn. Sốc nặng!
Mới đây hơn, ngày 19/3 tại trường THCS Lê Quý Đôn, huyện Ma Yang, Gia Lai, một nữ sinh lớp 9 bị đánh hội đồng vì mâu thuẫn trên mạng xã hội. Trong clip, nhóm bạn kéo tóc, lột áo khoác, dùng chân đạp vào đầu nạn nhân. Điều đáng sợ hơn là có rất nhiều bạn đứng xem nhưng không ai can ngăn, còn có người... cổ vũ nữa. Wtf?!
Tại sao lại thế này?
TS Vũ Việt Anh – Tổng giám đốc Học viện Thành Công cho biết, đây là chuyện đáng tiếc đang xảy ra ở lứa tuổi dậy thì. Lứa tuổi này thường không kiểm soát được cảm xúc rõ ràng. Và vì thế rất dễ đẩy từ mâu thuẫn nhỏ thành bi kịch lớn. Các vụ việc này nhắc nhở chúng ta cần chú ý nhiều hơn trong công tác giáo dục trẻ em về nhân cách, thái độ sống chứ không chỉ ép con học giỏi.
Vậy tại sao nhiều bạn học sinh lại dùng bạo lực để giải quyết chuyện? TS Vũ Việt Anh giải thích có một "hiệu ứng học lại từ xã hội" đang tác động.
Cụ thể, trẻ con có cơ chế học kiểu "nhìn thấy cái gì, bắt chước và làm theo". Khi các bạn trẻ chứng kiến quá nhiều hành vi bạo lực ngoài xã hội, các bạn vô thức coi cách "dùng bạo lực để giải quyết vấn đề" là chuẩn mực luôn.
3 nguyên nhân chính gây ra tình trạng này:
Theo TS Vũ Việt Anh, qua tìm hiểu 71% trẻ em bạo lực tuổi vị thành niên thì thấy có 3 lý do chính:
1. Giáo dục gia đình: Đa phần các em tội phạm vị thành niên đều bị đối xử hà khắc trong gia đình. Ông bà, bố mẹ luôn dùng biện pháp bạo lực.
"Các cụ đã nói 'Giỏ nhà ai, quai nhà nấy' – nghĩa là trong gia đình đã có hành vi sử dụng bạo lực đối với con cái. Hệ lụy từ đó thể hiện qua hành vi của các con" - TS Vũ Việt Anh nói.
2. Giao du kẻ xấu: Các bạn trẻ dành nhiều thời gian với người không tốt, không quan tâm đến việc học hành và rèn luyện bản thân. Từ đó bắt chước hành vi trong game, phim ảnh bạo lực.
3. Ảnh hưởng từ nhà trường: Những năm qua, chúng ta tập trung quá nhiều vào điểm số, phong trào thành tích mà quên mất việc giáo dục về đạo đức. Vì vậy, đạo đức đang xuống cấp rất lớn từ thế hệ trẻ.
Chi tiết gây phẫn nộ trong vụ việc
Trong vụ nam sinh bị đánh chết não, TS Anh cho rằng hành vi người bố đưa con trở lại hiện trường mà không đứng ra giải quyết thay cho con, để các cháu chưa có đầy đủ hành vi trước pháp luật tự giải quyết với nhau là điều hết sức đáng trách đối với một phụ huynh.
Theo ông Anh, khi người thân cổ súy cho hành vi bạo lực thì khó tránh những đứa trẻ có hành vi bạo lực.
"Chúng ta biết 'gieo cái gì, thì gặt cái đó'. Trong tâm lý học có nghiên cứu rằng nhiều khi không di truyền điều tốt lành, mà toàn di truyền những điều xấu. Các cụ có câu 'Rau nào sâu nấy', cho thấy tất cả hành vi của người lớn rất dễ tác động tâm trí của trẻ con. Trong tâm trí của trẻ con, bố mẹ luôn đúng đắn vì thế nó luôn chấp nhận tất cả những hành vi mà người lớn hành xử. Vì thế, vô thức sẽ làm theo. Do vậy, vai trò giáo dục trong gia đình rất quan trọng. Đây chính là 'ngôi trường đầu đời, nơi hình thành nhân cách cho đứa trẻ'" - TS Vũ Việt Anh nói thêm.
Thêm nữa, theo Tiến sỹ Anh, khi trẻ em làm tổn thương người khác, cũng chính là biểu hiện tổn thương của chúng ở bên trong. Chính các bạn nhỏ này đã từng bị các hành vi bạo lực lên cơ thể. Từ đó, chúng lại tìm cách chuyển nỗi đau đó sang những người xung quanh. Đặc biệt, việc quản lý thông tin hiện nay quá dễ dãi để trẻ em tiếp cận những thông tin độc hại.
"Ngay từ bé, phụ huynh dễ dàng vất cho con điện thoại, máy tính mà không hề kiểm soát nội dung bên trong. Cùng với đó, phong cách sống 'giang hồ mạng' thời gian qua được cổ súy. Tất cả điều đó khiến trẻ em vô hình chung là nạn nhân của những xâm hại qua mạng. Đây là xâm hại về tinh thần, khi trẻ em đã có nỗi đau, chúng tìm cách trút lên người khác" - TS Anh thông tin.
Giải pháp nào cho vấn đề này?
Hiện nay, các tổ chức quốc tế cũng khuyến cáo rất nhiều đối với thanh thiếu niên. Người ta nói thế kỷ 21 là thế kỷ dựa vào kỹ năng, một trong những kỹ năng quan trọng nhất là "kỹ năng làm chủ bản thân".
Trong câu chuyện làm chủ bản thân, thì làm chủ cảm xúc, làm chủ hành vi là điều rất quan trọng. Yếu tố thứ hai là làm chủ các mối quan hệ, cần học các kỹ năng về giao tiếp và xử lý khủng hoảng.
TS Anh đề xuất không được xem nhẹ việc đưa các kỹ năng về quản lý bản thân, quản lý cảm xúc vào trong trường học. Điều này cần trở thành tiết học bắt buộc để bản thân học sinh, thầy cô giáo nhận thức rõ ràng về trách nhiệm, thái độ của mình. Và trong câu chuyện này không thể chỉ đẩy trách nhiệm sang nhà trường, mà rất cần trách nhiệm của gia đình.
Các cụ ngày xưa có nói "quốc có quốc pháp, gia có gia quy" – nếu chúng ta không có quy định, giáo dục trong gia đình thì trẻ em ra ngoài sẽ không tuân thủ quy định của pháp luật.
Cùng với đó, theo TS Anh, không thể không nhắc tới vai trò của truyền thông, xã hội. Chúng ta cần có nhiều chương trình hơn nữa cho thanh thiếu niên, cần có nhiều diễn đàn, có nhiều chuyên gia giải đáp, tư vấn, xây dựng tình huống cụ thể để hướng dẫn cho trẻ em. Cuối cùng, nhà trường phải lồng ghép tuyên truyền các quy định của pháp luật vào hoạt động cũng như môn học để trẻ em hiểu rõ hơn mà không vi phạm, đánh mất tương lai của mình.
Nguồn: soha.vn