XuSusu5923
New member
Chuyện tưởng như phim ảnh nhưng lại có thật: kho báu của Vua Hàm Nghi được giữ siêu kín ở một ngôi đền cổ tại Hà Tĩnh. Trong đó có hai con voi vàng, hai con nghê đồng, hai thanh kiếm thần bằng đồng nung với lưỡi trắng loáng, cán gỗ chạm rồng phượng sơn son thiếp vàng cực xịn
Ngôi đền Đức Thánh Mẫu Trầm Lâm ở xã Phú Gia, huyện Hương Khê-Hà Tĩnh còn được người dân địa phương gọi thân thương là Miếu Trăm Năm.
Ông Phan Hiền, 72 tuổi, hiện là tân cố đạo chủ (người có trọng trách giữ gìn báu vật của Vua Hàm Nghi trong năm) thắp hương rồi ngước nhìn lên tượng gỗ Đức Thánh Mậu, đọc bài cúng, báo tên từng người đến thăm viếng, cầu chúc cho mọi người bình an, gặp nhiều may mắn
**Giấc mơ kỳ bí của nhà vua**
Miếu Trầm Lâm có từ thế kỷ 14 (thời Hậu Lê) - nơi trở nên nổi tiếng sau một đêm Vua Hàm Nghi (em ruột Kiến Phúc - con nuôi thứ ba của Tự Đức) ngủ tại chiến tuyến Sơn Phòng (cách Miếu khoảng 1000m) và được báo mộng:
"Quân bạch quỷ (giặc Pháp) đang đuổi kịp chân Trẫm rồi. Việc này do Trẫm tính toán. Nhưng nếu Trẫm còn ở đây thì muôn dân lành sẽ bị bọn phiến loạn sát hại"
Tỉnh giấc, Vua Hàm Nghi vội rung chuông triệu các cận thần lại kể về giấc mơ với hình ảnh người phụ nữ áo dài trắng hiện ra trong Miếu, rồi kịp thời viết sắc phong.
Từ đó, Miếu thiêng trở thành đền Muội Thiên Hiện (người con gái trời xuống trần) hay đền Đức Thánh Mậu Trầm Lâm trước khi Vua Hàm Nghi rút lui vào dãy núi Giăng Màn (thuộc Hương Khê, dưới chân dãy Trường Sơn).
Đêm 20/9/1885, trời tối om không trăng sao (sau khi Vua Hàm Nghi thất thủ tại kinh thành Huế, các cận thần đưa vua ra Quảng Trị rồi chọn núi Ẩu trong vùng rừng Hương Khê xây dựng căn cứ chống Pháp), Vua giao cho đại thần Tôn Thất Thuyết chuẩn bị sắc phong và các lễ vật quý đến tạ lễ đền Đức Thánh Mậu Trầm Lâm.
Tại đây Vua Hàm Nghi hạ Chiếu Cần Vương (lần 2), được chí sĩ yêu nước Phan Đình Phùng (ở huyện Đức Thọ) và Cao Thắng (ở huyện Hương Sơn) hưởng ứng, tập hợp nghĩa quân tham gia kháng chiến
**Báu vật được giữ gìn suốt 125 năm - ai nghe cũng phải trầm trồ**
Câu chuyện trên được bà Nguyễn Thị Hương - cán bộ chuyên trách công tác bảo tồn, bảo tàng huyện Hương Khê cùng cán bộ địa phương và nhiều người chăm sóc ngôi đền nhớ như in.
Bà cho biết báu vật của Vua Hàm Nghi gồm hai con voi vàng nặng 27 chỉ và 17 chỉ.
Cả hai đều được nghệ nhân kim hoàn đúc theo dáng đứng thẳng, vóc dáng mạnh mẽ của voi chiến với nai nịt và bành siêu nhỏ nhưng tinh xảo từng nét.
Sau voi vàng là hai con nghê đồng, 35 đục đạc (treo đầu màn vua để báo động), hai thanh kiếm thần bằng đồng nung, lưỡi trắng có cán gỗ chạm hình Rồng Phượng sơn son thiếp vàng, ngoài bao đề hai chữ "phụng tự".
Tám bộ áo mũ triều thần bằng nỉ vẫn còn mới nguyên.
Phía trước bên trái thêu hình con cò (tượng trưng quan văn), bên phải là hình con cọp (tượng trưng quan võ) theo ý nghĩa văn võ song toàn; 40 đạo sắc được bảo quản cẩn thận trong ống, chữ viết các triều vua vẫn rõ nét...
Điều kỳ diệu là trong suốt 125 năm trải qua biết bao biến cố, chiến tranh, nạn đói nhưng toàn bộ báu vật này vẫn được người dân nghèo âm thầm gìn giữ mãi đến năm 2000 UBND huyện Hương Khê mới biết được câu chuyện này
**Bí mật nơi cất giữ báu vật đỉnh của chóp**
Sau khi đọc bài cúng Đức Thánh Mậu Trầm Lâm, tân cố đạo chủ Phan Hiền dẫn chúng tôi xuống gian nhà khách bên cái giếng cũng rất bí ẩn trước ngôi đền.
Cố đạo chủ vuốt chòm râu bạc, tự hào: "Đã ba năm giờ tui mới xin được keo (xin quẻ âm dương) được vua ban quyền cất giữ báu vật trong vòng một năm từ cố đạo chủ cũ nên vợ con, cháu chắt cả nhà, cả họ đều vui lắm luôn!"
Ông Lê Hồng Vân, phó ban quản lý Di tích Lịch sử văn hóa đền Trầm Lâm cho hay cụ Phan Hiền là người "lận đận" nhất vì mỗi cố đạo chủ thường chỉ giữ trọng trách này trong một năm.
Cứ đến rằm tháng giêng, các bô lão trong làng họp lại chọn ba người tiêu biểu về hiểu biết phong tục, tin kính bề trên và biết đọc bài cúng hay; vợ chồng đang thượng tại; con cháu hiếu thảo để tiến hành xin keo ngay trước bàn thờ Vua Hàm Nghi ở Sơn Phòng.
Thường trong ba người được sàng lọc thì "phần âm" sẽ chỉ định một người làm cố đạo chủ.
Trường hợp cố đạo chủ cũ muốn giữ trọng trách thêm một năm nữa thì các bô lão vẫn cho ứng cử nhưng phải làm lễ xin keo tiếp.
Nếu xin được mới có quyền lưu lại. Ai trúng keo, được phong chức cố đạo chủ thì bắt đầu làm lễ rước báu vật.
Hôm rước, cố đạo chủ cũ và mới mặc đồ lễ thành kính, dân làng ai cũng ăn mặc đẹp nhất, nổi trống, đánh chiêng theo đám rước từ nhà cố đạo chủ cũ qua quần thể ba ngôi đền Đức Thánh Mậu Trầm Lâm đến đền thờ Vua Hàm Nghi và đền Công Đồng rồi mới về nhà tân cố đạo chủ.
Trải qua hơn 126 năm (2001), lễ rước này trở thành lễ hội rước phong sắc Vua Hàm Nghi hay còn gọi là lễ rước lộc đầu năm khi Sơn phòng Hàm Nghi, miếu Trầm Lâm, đền Công Đồng trở thành quần thể Di tích lịch sử văn hóa cấp quốc gia.
Ngay năm đó, lễ hội rước báu vật đã trở thành lễ hội văn hóa truyền thống lớn nhất huyện Hương Khê, thu hút hàng ngàn du khách
**Người giữ báu vật suốt 15 năm - tâm huyết level max**
Nếu tân cố đạo chủ Phan Hiền phải ba năm mới xin được keo thì ông Phan Đình Dơn là cố đạo chủ "kỳ cựu" nhất với 14 năm 6 tháng giữ báu vật từ năm 1968 đến năm 1984.
Ông mất năm 1984 nên báu vật mới được trao cho cố đạo chủ mới.
Chúng tôi tìm đến xóm Phú Linh, xã Phú Gia thấy ngôi nhà từng giữ kỷ lục cất giấu báu vật thiêng liêng này rất tuềnh toàng, trống vắng
Được người làng báo tin, bà Phan Thị Vân, 74 tuổi (con gái thứ ba của cụ Dơn) chậm rãi bước về.
Bà chia sẻ: "Nhà tui ở xóm Vũ Quang nhưng "bán trú" ở đây để thắp hương cho bọ mạ (cha mẹ).
Nhà rách lắm nhưng cố giữ vì năm nào cũng có người từ Hà Nội, TP.HCM đến thăm nơi bọ tui cất giữ báu vật".
Nhìn ngôi nhà hai gian một chái thấp nhỏ, không cửa ngõ đàng hoàng, ba phía toàn ván thưa, chúng tôi thật khó tưởng tượng làm sao cất giữ hai con voi vàng, hai con nghê đồng rồi kiếm thần, đạo sắc, áo mão, đục đạc...
Bà Vân chỉ lên các xà nhà: "Giữ vàng cho kín đáo khó lắm. Vừa sợ trộm vừa sợ bị nói mê tín dị đoan.
Thời đó tránh được hai tiếng mê tín khó vô kể. Tai bọ tui lại điếc nên không nghe được họ nói gì, bị mắng nhưng bọ vẫn không để voi vàng mất".
Bà kể tiếp: "Sau khi xin ngoài đền về, bọ mở chốt nêm trên các xà nhà và đục phía trên nóc cột nhà để giấu voi vàng, nghê đồng vào đó.
Có năm chiến tranh ác liệt, bọ tui phải đào hầm cất giấu nhưng cứ sáng mồng một tết, bọ ra hồ Trầm Lâm múc nước vào đền thắp hương rồi đem về tắm rửa cho voi, nghê, kiếm, chiêng (lau chùi đồ tế khí) rồi để lên bàn thờ cúng.
Riêng cái chuông bằng đồng to quá không biết giấu đâu cho kín, mấy ông công an xóm bắt đưa ra nhà thờ. Được mấy hôm là mất luôn"
Một bà cụ hàng xóm sang kể: "Thời đó dân làng nghèo lắm, bọ mạ bà Vân thường ra vườn hái mít non về mài cho cùn gai rồi băm ra làm nhút ăn với cơm.
Khổ thế mà có người đổi thanh kiếm thần lấy hai tạ thóc vẫn không được".
Nghe nhắc chuyện cũ, bà Vân đến bàn thờ thắp hương cho bọ.
Dưới mái ngói, tấm giấy khen của UBND huyện tặng cách đây hơn 30 năm là tài sản duy nhất trong ngôi nhà xưa.
**Plot twist: Chuyện ly kỳ khi báu vật bị mất**
Với dáng vóc nho nhã, tân cố đạo chủ Phan Hiền thừa nhận công lao to lớn của các cố đạo chủ trước. Ông nói, người dân Phú Gia xem kỷ vật vua ban là báu vật thiêng liêng của làng.
Từ xưa dù khó khăn đến đâu, mỗi năm cũng phải làm lễ phơi đồ, lễ mộc dục để chuẩn bị bàn giao cho cố đạo mới.
Trước khi bàn giao, cố đạo cũ phải đếm cẩn thận từng báu vật và dùng cân tiểu ly để cân lại trọng lượng hai con voi vàng.
Thế nhưng, năm 1936 con voi vàng 27 chỉ bị trộm, thay vào đó là một con voi mạ vàng giống hệt
Năm bị mất vàng, cố đạo chủ L.T. và cả nhà hoảng hồn vì đây là tội không thể tha thứ.
Truy tìm mãi mới biết kẻ trộm táo tợn này chính là L.Y. - con trai cụ L.T.
Ông Trần Lê Độ (71 tuổi), người đưa con cháu từ Hà Nội về thăm viếng đền Đức Thánh Mậu Trầm Lâm, kể: "Hiện con voi 17 chỉ bị một vệt cưa trên cổ.
Chúng tôi nghi có người cưa thử xem có phải vàng thật không nhưng bị phát hiện nên không trộm được.
Giờ báu vật tuy đã giao cho cố đạo chủ cất giữ trong két sắt nhưng lãnh đạo UBND xã giữ chìa khóa", ông Độ cho biết.
Nguồn: soha.vn