XuXinh3188
New member
Gần 75 năm trước, đúng ngày 17/7/1945 tại Brandenburg, Đức, hội nghị Potsdam siêu nổi tiếng đã diễn ra nè!
Thế chiến 2 khép lại với cái kết đắng cho Đức Quốc xã, ngay sau đó bộ ba "big boss" gồm Joseph Stalin, Winston Churchill và Harry S. Truman đã tổ chức cuộc họp lần thứ ba và cũng là lần cuối cùng tại thành phố Potsdam (cách Berlin 20km thôi) để tổng kết chiến tranh và bàn kế hoạch cho một nền hòa bình lâu dài.
Trước đó ba ông đã gặp nhau hai lần rồi: một lần cuối năm 1943 tại Tehran và lần nữa đầu năm 1945 tại Yalta. Hội nghị Potsdam này là lần thứ ba và cũng là lần cuối luôn, diễn ra trong vòng 16 ngày từ 17/7 đến 2/8/1945.
Line-up các "đại ca" tham gia có nhiều thay đổi đấy. Đầu năm 1945, Tổng thống Mỹ Franklin Roosevelt qua đời, người kế nhiệm là Harry Truman. Còn trong cuộc bầu cử quốc hội đầu tháng 7 tại Anh, Winston Churchill - biểu tượng sống của nước Anh trong Thế chiến 2, lãnh đạo đảng Bảo thủ - đã "xịt" trước Clement Attlee của đảng Lao động. Vì thế Stalin trở thành người duy nhất có mặt đầy đủ cả ba cuộc họp của bộ ba cường quốc này
Hội nghị Potsdam có ý nghĩa chính trị cực kỳ quan trọng cho việc xét xử tội phạm chiến tranh ở châu Âu cũng như toàn thế giới, đồng thời nó cũng đánh dấu sự khởi đầu của "kỷ nguyên hạt nhân" trong lịch sử ngoại giao thế giới.
Tin nhắn mã hóa bí ẩn
Ngay trong ngày đầu hội nghị, Tổng thống Harry Truman nhận được một tin nhắn được mã hóa với nội dung: "Trẻ em được sinh ra khỏe mạnh". Nghe cute nhưng thực ra đây là ám chỉ việc Mỹ thử bom nguyên tử tại New Mexico thành công đấy! Churchill thì đã nắm thông tin này rồi còn Stalin, theo các chuyên gia đoán, thì chưa biết gì hết.
Truman không kiên nhẫn được nên đã báo cho Liên Xô biết mình đang nắm "bài tẩy" quyền lực trong tay. Ông đến gặp trực tiếp Stalin và thông qua thông dịch viên thông báo rằng Mỹ đã chế tạo được loại vũ khí có sức công phá không tưởng.
Chính Truman sau này nhớ lại: "Lúc đó tôi nói với Stalin một cách rất thoải mái rằng chúng tôi đã sở hữu một loại vũ khí mới có sức công phá khủng khiếp. Nhà lãnh đạo Liên Xô khi đó thậm chí còn chẳng thèm tỏ vẻ quan tâm. Ông chỉ nói rằng rất vui khi biết điều này và hy vọng chúng tôi có thể dùng nó để chống lại Đế quốc Nhật." Cùng ngồi gần đó, Churchill cũng dán mắt theo dõi phản ứng của Stalin, nhưng ông này bình thản đến kỳ lạ, nên cuối cùng cả hai đều nghĩ rằng Stalin chẳng hiểu gì cả
Churchill nhớ lại: "Lúc đó tôi chắc chắn rằng Stalin không hề nhận thức được tầm quan trọng của công trình nghiên cứu mà Mỹ và Anh đã dày công thực hiện suốt thời gian dài, công trình mà Mỹ đã mạo hiểm chi 400 triệu bảng Anh".
Nhưng sự thật là Stalin hiểu hết mà! Ông còn nắm thông tin chi tiết mà lực lượng tình báo Liên Xô thu thập được, thậm chí cả ngày giờ chính xác của cuộc thử nghiệm luôn. Vì thế ngay hôm đó, Stalin đã lập tức trao đổi với Viện sĩ Igor Kurtratov về việc đẩy nhanh dự án hạt nhân của Liên Xô.
Chiến dịch di chuyển như phim Hollywood
Theo một số nguồn thông tin mật, để đưa Stalin tới Berlin, người ta phải tiến hành cả một chiến dịch khủng với mật danh "Cây cọ": Di chuyển 1.923 km từ Moscow tới Berlin bằng đường sắt. Chiến dịch gặp không ít khó khăn, một trong số đó là đường ray ở Đức và Ba Lan rất hẹp, không thể thay bánh xe tại biên giới được, nên người ta đã phải xây dựng hơn 800 km đường sắt theo chuẩn Liên Xô chỉ trong vòng một tháng thôi (xịn sò phết!)
Đoàn tàu chở Stalin gồm các toa bọc thép, được 80 sĩ quan an ninh tháp tùng và toàn bộ hành trình được bảo vệ bởi 18.000 binh lính. Trên mỗi cây số đều có lực lượng canh gác: Trên lãnh thổ Liên Xô 6 người/km, Ba Lan 8-10 người/km, Đức 15 người/km. Theo kế hoạch ban đầu, phái đoàn Liên Xô sẽ tới Berlin rồi quay về Moscow bằng tàu hơi nước nhưng sau đó đã đổi sang tàu diesel.
Toàn bộ Potsdam trong những ngày hội nghị được bao vòng an ninh kép. Ngoài ra, trưởng đội an ninh của Stalin còn mang theo một đội dự bị tinh nhuệ riêng nữa cơ.
Hội nghị Potsdam ban đầu dự kiến bắt đầu ngày 16/7. Nhưng Stalin đến muộn một ngày do vướng cuộc đàm phán với Trung Quốc mà bác sĩ lại không cho bay máy bay nên hội nghị đã dời sang hôm sau.
Các tác giả của những cuốn sách về cuộc đời Đại Nguyên soái Stalin khẳng định rằng, ngay khi đến hội nghị Stalin đã bị nhồi máu cơ tim lần thứ ba. Còn phía Mỹ thì sau đó cho rằng chính Stalin đã đưa "sự chậm trễ ngoại giao" vào nghi thức quốc gia của Liên Xô, điều luôn khiến các đối tác phải lo lắng.
Tổng thống Truman thì quyết định vượt Đại Tây Dương bằng tàu hộ vệ August. Và vì ông bị say sóng không chịu nổi tàu lắc lư nên một chiếc tàu khác là tàu hộ vệ hạng nặng Philadelphia đã phải đi trước để... chắn sóng (nghe xịn ghê)
Cung điện Cecilienhof - địa điểm tổ chức xịn xò
Trong thời gian diễn ra hội nghị, phía Anh và Mỹ đã quyết định "check-in" thành phố Berlin, nơi giờ đây đã thành một đống hoang tàn. Tại đó họ ngửi thấy mùi tàn tro, mùi phân hủy ở những cầu cống đổ nát. Những người tham gia chuyến thăm quan nhớ lại: "Lúc đó người ta hỗn loạn chạy qua chạy lại với đống đồ đạc trong tay, thời tiết thì nóng kinh khủng". Sau đó, trên đường về cả đoàn phải tắm rửa và khử trùng sạch sẽ hết luôn
Hội nghị Potsdam diễn ra tại cung điện Cecilienhof. Đây là nơi ở của hoàng tử Wilhelm, may mắn không bị ảnh hưởng bởi vụ đánh bom, được xây theo lối kiến trúc điền trang của người Anh và được đặt tên theo vợ của hoàng tử là Cecelia.
Nửa tháng trước khi hội nghị quốc tế này diễn ra, toàn bộ người đang sống trong cung điện đã được chuyển đi, đường đi trong cung và những thứ cũ nát được xây mới và sửa chữa, người ta cũng bắc thêm cây cầu mới và thay toàn bộ đường ống dẫn nước.
Sau hội nghị, cung điện Cecilienhof và công viên đã mở cửa cho khách thăm quan cho đến ngày hôm nay. Trong cung điện có một khách sạn sang xịn và một bảo tàng về các sự kiện năm 45. Ngoài ra, du khách còn có thể chiêm ngưỡng nơi ở của hoàng tử và phu nhân nữa đấy!
Chiếc bàn họp của hội nghị Potsdam được chế tác tại nhà máy đồ gỗ Lux, Moscow. Chính chiếc bàn này là nơi ngồi họp của những "big boss" thuộc liên minh chống Phát xít. Nó cồng kềnh đến nỗi phải mang vào phòng họp qua... cửa sổ luôn đó
Hội nghị Potsdam đã giải quyết một số vấn đề lớn và làm phát sinh nhiều vấn đề khác. Chính tại hội nghị này đã xác định đường biên giới của nhiều nước châu Âu ngày nay, lần đầu tiên đề cập đến vấn đề hạt nhân, và cũng phơi bày hàng loạt mâu thuẫn giữa những quốc gia trước đây đã cùng chung chiến tuyến - điều này đã sớm dẫn tới Chiến tranh lạnh.
Nguồn: soha.vn