MunNgoan881
New member
Các tập đoàn quốc tế giờ mới "giật mình" khi nhận ra mình phụ thuộc vào chuỗi cung ứng châu Á quá nhiều rồi!
Muốn biết virus corona (Covid-19) đang "phá" kinh doanh toàn cầu như thế nào thì nhìn Apple là rõ. "Ông trùm" công nghệ Mỹ này dựa vào linh kiện và nhà máy lắp ráp ở Trung Quốc đến mức hãng hàng không United Airlines phải lo "chở" 50 sếp của Apple qua lại giữa California và Trung Quốc mỗi ngày đó nha.
Nhưng giờ? Con số là 0 tròn trĩnh luôn! United cùng nhiều hãng bay khác đã dừng hết các chuyến bay đến Trung Quốc rồi. Dù Tết Nguyên Đán đã qua nhưng vì thiếu công nhân, dây chuyền của Foxconn không thể "full công suất" được. Các chuyên gia dự báo số iPhone xuất xưởng quý này có thể giảm 5-10%, còn kế hoạch tăng sản xuất AirPods thì "đắp chiếu" luôn.
Trong khi Covid-19 vẫn lan rộng thì tác động lên kinh doanh ngày càng rõ hơn. Lượng khách du lịch đến Trung Quốc sụt giảm "thảm hại". Khoảng 400.000 khách Trung Quốc được dự báo sẽ hủy các chuyến đi Nhật Bản đến cuối tháng 3. Triển lãm hàng không Singapore tuy vẫn diễn nhưng 70 công ty (trong đó có "đại gia" Lockheed Martin) đã "bay màu". Còn hội thảo Mobile World Congress? Hủy luôn sau khi loạt công ty từ Vodafone, BT đến Facebook và Amazon "rút lui" hết!
Ngày càng nhiều bằng chứng cho thấy virus mới sẽ "phá tan" chuỗi cung ứng toàn cầu, gây thiệt hại nặng nề cho kinh tế thế giới.
Đa số công ty đa quốc gia đều không chuẩn bị trước cho tình huống này. Đây không phải lần đầu họ "chịu đòn" từ chuỗi cung ứng châu Á đâu nhé. Động đất sóng thần ở Nhật năm 2011 và lũ lụt nghiêm trọng ở Thái Lan cùng năm đó đã khiến một loạt công ty lớn bị gián đoạn sản xuất rồi. Gần đây hơn là cuộc chiến thương mại Mỹ-Trung cũng "bóc trần" rủi ro chuỗi cung ứng. Nhưng ai ngờ lại có chuyện dịch bệnh thế này chứ!
Trong khi đó các nhà đầu tư đang "trừng phạt" doanh nghiệp vì sự thất bại này. Cổ phiếu của các công ty Mỹ phụ thuộc nhiều vào Trung Quốc đã "rớt giá" thấp hơn 5% so với chỉ số S&P 500 từ đầu tháng 1 đến nay, khi tin tức đầu tiên về dịch bệnh xuất hiện.
Có 3 lý do để tin rằng mấy tháng tới sẽ "không vui" chút nào với nhiều doanh nghiệp. Đầu tiên, các tập đoàn đa quốc gia đã tự "đẩy mình vào chân tường" khi áp dụng chiến lược cắt giảm chi phí quá đà. Ví dụ, nhiều công ty chỉ dự trữ lượng hàng tồn kho đủ dùng vài tuần thôi, tự tin là mình luôn có thể bổ sung ngay lập tức. Nhưng rõ ràng đây là suy nghĩ "sai bét" rồi, nhìn vào Trung Quốc bây giờ là biết!
Lý do thứ hai là các "ông lớn" đang phụ thuộc vào nhà máy Trung Quốc nhiều hơn đáng kể so với thời dịch SARS năm 2003. Trung Quốc hiện đóng góp 16% GDP toàn cầu, so với chỉ 4% hồi đó. Tỷ trọng trong kim ngạch xuất khẩu hàng dệt may toàn cầu là 40%, đồ nội thất là 26%. Trung Quốc cũng là khách hàng "khủng" tiêu thụ nhiều mặt hàng, ví dụ như kim loại cần thiết cho sản xuất. Năm 2003, Trung Quốc chỉ chiếm 7% tổng kim ngạch nhập khẩu khoáng sản toàn cầu, giờ con số gần 20%!
Koray Köse, chuyên gia của công ty nghiên cứu Gartner, chỉ ra vấn đề không chỉ là tỷ trọng của Trung Quốc tăng lên. Từ 2003, các nhà máy đã mở rộng, không chỉ tập trung ở các tỉnh ven biển mà đã "tràn" vào cả các tỉnh nghèo hơn ở nội địa như tâm dịch Vũ Hán. Thêm nữa, các nhà cung ứng ở nội địa không chỉ lắp ráp đơn giản nữa, họ đã "lên đời" nhiều bậc trên chuỗi giá trị rồi.
Thứ ba, những vùng bị ảnh hưởng nhiều nhất bởi Covid-19 và những nơi bị phong tỏa có vai trò "cực kỳ quan trọng" với một số ngành. Trong đó điện tử là ngành rủi ro nhất, vì hàng tồn kho ít mà nguồn cung thay thế thì... không có!
Tỉnh Hồ Bắc, nơi có Vũ Hán là thủ phủ, chính là trái tim của "thung lũng quang học" Trung Quốc với rất nhiều công ty sản xuất linh kiện quan trọng trong mạng viễn thông. 25% số cáp quang và thiết bị trên thế giới được làm ở đó đấy! Các chuyên gia lo ngại dịch bệnh ở Hồ Bắc có thể khiến sản lượng smartphone toàn cầu giảm 10% trong năm nay.
Ngành ô tô cũng "hứng đòn" nặng. Hyundai đã đóng cửa nhà máy ở Hàn Quốc vì thiếu linh kiện nhập từ Trung Quốc đại lục. Nissan tạm đóng cửa 1 nhà máy ở Nhật, còn Fiat-Chrysler cảnh báo sắp phải đóng cửa nhà máy ở châu Âu.
Nỗi sợ virus đang ảnh hưởng đến giá dầu thế giới luôn. Các nhà máy lọc dầu ở Trung Quốc lên kế hoạch cắt giảm sản lượng vì dự báo nhu cầu trong nước sẽ giảm mạnh – càng làm cho triển vọng vốn "u ám" của thị trường khí đốt tự nhiên thêm "ảm đạm". Các công ty nhập khẩu đồng của Trung Quốc đã yêu cầu các công ty ở Chile và Nigeria hoãn hoặc hủy giao hàng. Mông Cổ cũng đã ngừng vận chuyển than đá sang Trung Quốc rồi.
Tác động lâu dài
Một số công ty Trung Quốc đang cảm thấy "hoang mang" cực độ. Hàng chục công ty đã nhận chứng nhận "điều kiện bất khả kháng" – thứ họ hi vọng sẽ cho phép hủy hợp đồng mà không phải bồi thường. Nhưng chuyện đó không dễ đâu nhé! Tập đoàn quốc doanh CNOOC gần đây đã dùng "chiêu" này để từ chối nhập hàng, nhưng các "ông lớn" châu Âu như Total và Royal Dutch Shell đã phản đối kịch liệt.
Vậy điều gì sẽ xảy ra tiếp theo? Các công ty lớn rất muốn quay lại sản xuất, nhưng chưa rõ bao giờ công nhân được phép trở lại. Kể cả khi điều đó xảy ra, vận chuyển hàng hóa ra vào Trung Quốc vẫn rất khó khăn. Alan Cheung của công ty vận chuyển Kerry Logistics cho biết các tài xế vẫn bị chặn lại trừ khi họ giao thực phẩm hoặc nhu yếu phẩm. Thời gian "đóng băng" càng lâu thì hàng hóa càng chất đống, có thể dẫn đến "nút thắt cổ chai" và khiến cước vận chuyển tăng vọt khi mọi thứ trở lại bình thường.
Về dài hạn, dịch bệnh có thể làm suy yếu sự "yêu thích" của các tập đoàn đa quốc gia đối với Trung Quốc. Các công ty lớn lâu nay vẫn nghĩ chuỗi cung ứng ở đại lục rất đáng tin cậy và dễ kiểm soát. Khảo sát trên tất cả các ngành cho thấy chỉ một con số rất nhỏ doanh nghiệp tính toán kỹ về rủi ro chuỗi cung ứng. Từ nhiều năm nay các "ông chủ" đã giao trách nhiệm tìm nguồn cung ứng cho những quản lý tầm trung, và còn yêu cầu họ phải cắt giảm chi phí tối đa nữa chứ!
Sóng thần và lũ lụt đã xảy ra rồi và các doanh nghiệp chỉ nghĩ đơn giản là họ có thể "xoay sở" được. Nhưng dịch bệnh sẽ là câu hỏi "hóc búa" hơn nhiều lần đang nằm trên bàn làm việc của các vị CEO đây!
Nguồn: soha.vn