10 năm kể từ khi chuỗi cafe nổi tiếng của Mỹ đổ bộ Việt Nam, sự thật đã khá rõ ràng rồi: người Việt mình thích cafe thật đấy, nhưng có vẻ không mê Starbucks lắm
Chị Tu Anh Le (26 tuổi) thì khá thích ghé Starbucks ở trung tâm Sài Gòn sầm uất. Chị và hội bạn thường ăn mặc xịn sò rồi check-in tại quán cafe này luôn.
"Ảnh chụp ở Starbucks làm Instagram của mình đẹp hơn hẳn", Tu Anh Le chia sẻ, cho rằng quán cafe này "sang chảnh", giống như khách sạn 5 sao vậy. "Mình nhận được nhiều like và nhiều comment khen là trông mình thời trang lắm", chị nói thêm.
Nghe thì có vẻ đó là điểm thu hút lớn nhất đối với Tu Anh rồi, vì mặc dù là fan của Starbucks nhưng thực ra chị lại thích sinh tố hoặc trà sữa trân châu hơn
Starbucks chỉ chiếm có 2% trong thị trường cafe trị giá 1,2 tỷ USD của Việt Nam vào năm 2022, theo số liệu từ Euromonitor International. Starbucks có 92 cửa hàng khắp Việt Nam, tức là cứ một triệu người thì có ít hơn 1 cửa hàng. Tỷ lệ này ở Thái Lan và Indonesia lần lượt là 7 và 2.
Nathanael Lim, nhà phân tích tại Euromonitor International, cho rằng sự hiện diện của Starbucks vẫn còn hạn chế do người tiêu dùng ưa chuộng hương vị cafe địa phương hơn.
Mặc dù Starbucks cam kết đầu tư dài hạn tại Việt Nam, nhưng công ty không tiết lộ họ có lãi ở Việt Nam hay chưa nhé.
Các chuỗi cafe quốc tế khác cũng "chịu chung số phận" tương tự. Một chuỗi khác của Mỹ là The Coffee Bean & Tea Leaf cũng chỉ có 15 cửa hàng tại Việt Nam sau 15 năm. Mellower Coffee thuộc sở hữu của Trung Quốc gần đây tuyên bố đóng cửa sau 4 năm, còn Gloria Jean's của Úc thì rời Việt Nam từ năm 2017 luôn.
Có lẽ tất cả họ đều phải đối mặt với những thách thức giống như Starbucks. Chi phí đắt đỏ đối với một thị trường cạnh tranh khốc liệt như Việt Nam - một con phố sầm uất có ít nhất 10 quán cafe, từ quán ven đường đến quán sành điệu, từ chiếc xe đẩy bán hàng phục vụ đồ uống trên những chiếc bàn nhựa nhỏ...
"Menu của Starbucks không đa dạng lắm", chị Trang Do, sống ở thành phố biển Đà Nẵng, cho hay. Chị uống ít nhất 3 tách cafe mỗi ngày, nhưng hiếm khi ghé vào quán Starbucks.
Chị đã thử khi Starbucks khai trương lần đầu tiên - nhưng chị thấy cappuccino "nhạt nhẽo và không có vị cafe cho lắm".
Đối với chị, cafe truyền thống của Việt Nam mới là xịn nhất. "Đậm hơn và thơm hơn. Cách pha cafe của Việt Nam bằng phin giúp chiết xuất được nhiều cafe hơn. Đổ nước nóng vào để nhỏ giọt từ từ... là ngon nhất", Trang chia sẻ.
Người Pháp đã mang cafe đến Việt Nam từ thế kỷ 19. Nhưng cây cafe đầu tiên mà người Pháp mang đến là giống Arabica và không thích nghi tốt với khí hậu và thổ nhưỡng nóng ẩm ở Việt Nam.
Nhiều năm sau, người Pháp mang cây Robusta đến trồng và phát triển mạnh mẽ. Và đó chính là loại cafe phổ biến ở Việt Nam hiện nay - Robusta có nhiều caffein hơn, hương vị đậm đà hơn mà cũng đắng hơn.
Starbucks sử dụng 100% hạt cafe Arabica bởi lý do "hương vị tinh tế nhưng cũng phức tạp". Nhưng 97% lượng cafe Việt Nam tiêu thụ hàng năm - khoảng 200.000 tấn, tương đương 2kg/người - là loại Robusta.
Điều này có thể giải thích tại sao ngay cả những người uống cafe đến Starbucks dường như cũng không phải vì thích đồ uống ở đây. Anh Tri Dang thích đưa khách hàng đến Starbucks, đặc biệt là những người lớn tuổi vì không gian "trẻ trung" của quán cafe.
Nhưng anh nói rằng anh hiếm khi uống cafe ở Starbucks vì nó có "mùi nhạt hơn, không đắng và không hợp khẩu vị cafe"
Chị Tram Nguyen, một nhà thiết kế đồ họa ở Đà Lạt, cho biết cafe là một điều rất đặc biệt và chị luôn nhắc đến nó mỗi khi nói về Việt Nam. "Mình rất tự hào về cafe Việt Nam. Mình luôn dành tình yêu lớn cho cafe sữa, dù đá hay nóng", Tram nói.
Chị yêu thích cafe đến nỗi hầu như ngày nào chị cũng thích thử một quán cafe mới.
"Mình chỉ đến Starbucks một lần, vì muốn thử vị cafe sang chảnh, nhưng cảm thấy số tiền bỏ ra không xứng đáng với những gì nhận lại nên không quay lại", chị nói.
Chi phí chính là lý do lớn khiến người Việt ngại đến Starbucks, dù chỉ để thưởng thức sự mới lạ của nó. Một thức uống cỡ trung bình tại Starbucks có giá khoảng 90.000 đồng (3,8 USD). Trong khi đó, thu nhập trung bình hàng tháng ở Việt Nam chỉ khoảng 345 USD thôi
Tuy nhiên, vật dụng của Starbucks đang thu hút những nhà sưu tập sẵn sàng vung tiền. Anh Tri Dang tự hào có bộ sưu tập hơn 40 chiếc cốc Starbucks, hiện trị giá vài nghìn USD luôn.
Nhưng điều đó không thay đổi được thực tế là đối với những bạn trẻ Việt Nam muốn uống một tách cafe, giờ đây có rất nhiều lựa chọn ngon-bổ-rẻ.
Nguồn: soha.vn