Okay các bạn ơi, từ bao nhiêu thế kỷ nay loài người mình đã biết Trái Đất tròn rồi đó nha. Nhưng vẫn còn hội "Trái Đất phẳng" thì sao giờ? VnReview xin mạn phép giới thiệu 10 cách cực kỳ đơn giản để chứng minh điều này luôn nè!
Bài viết được chuyển ngữ từ bài blog năm 2008 của Moriel Schottlender – một anh kỹ sư phần mềm làm việc cho tổ chức phi lợi nhuận Wikimedia Foundation, gần đây được biên tập và đăng lại trên trang Popular Science đó.
Moriel Schottlender kể là ban đầu anh ấy cũng chả có hứng lắm để chứng minh Trái Đất tròn đâu, nhưng gần đây thấy động lực lên khi nhà thiên văn học Phil Plait chia sẻ quan điểm trước bài báo viết về hội "Trái Đất Phẳng" được đăng tải trên BBC.
Phil còn bảo thật nực cười khi phải mất công lên tiếng phản đối Hội này – và Moriel thì 100% đồng ý luôn. Same vibe!
Và đây nhé, 10 cách chứng minh Trái Đất hoàn toàn không phẳng, 100% không phẳng xíu nào cả!
## 1. Mặt Trăng
Giờ thì ai cũng biết Mặt Trăng không phải miếng pho mát hay thần gì đó nữa rồi, những hiện tượng như chu kỳ, nguyệt thực cũng đã được khoa học giải thích rõ ràng.
Nhưng với người Hy Lạp cổ đại thì Mặt Trăng là một điều siêu bí ẩn. Trong quá trình nghiên cứu, họ đã có những quan sát sâu sắc giúp loài người xác định được hình dáng của Trái Đất luôn.
Nhà khoa học Aristotle huyền thoại người Hy Lạp, sau rất nhiều lần quan sát, nhận ra rằng mỗi khi nguyệt thực xảy ra (Trái Đất từ từ di chuyển vào giữa, thẳng hàng với Mặt Trăng và Mặt Trời), phần tối trên bề mặt Mặt Trăng có hình tròn.
Đây chính là bóng của Trái Đất đó, cũng là manh mối xịn sò chứng minh hành tinh của chúng ta có dạng hình cầu nha!
Bởi vì Trái Đất luôn quay, nên vùng bóng tối luôn-luôn-oval được tạo ra trên bề mặt Mặt Trăng mỗi lần nguyệt thực đã chứng tỏ Trái Đất không chỉ tròn mà còn là hình cầu – chắc chắn không thể phẳng, 100% confirmed luôn!
## 2. Những con tàu và đường chân trời
Nếu bạn đã từng dạo quanh bến cảng, hay đơn giản là ngồi trên bãi biển nhìn lơ đễnh về phía chân trời, có thể bạn đã phát hiện ra một hiện tượng thú vị: Những con tàu đang tiến vào bờ không đột ngột "hiện ra" từ phía chân trời, mà có vẻ như đang dần nổi lên từ dưới mặt biển.
Không phải những con tàu bị nhấn chìm rồi lại nổi lên khỏi mặt nước đâu nha (trừ khi đó là trong phim Cướp biển vùng Caribbean ). Lý do chính là: Trái Đất tròn chứ không phẳng!
Hãy tưởng tượng con kiến bò trên một quả cam, dần dần tiến về phía bạn. Nếu bạn quan sát theo kiểu "đối đầu" với quả cam, bạn sẽ thấy hình ảnh con kiến từ từ nổi lên từ đường "chân trời" do độ cong của quả cam.
Còn nếu bạn làm lại thí nghiệm với con kiến, nhưng thay vì quả cam bạn dùng một mặt phẳng, khi đó hiện tượng xảy ra sẽ khác: Con kiến sẽ từ từ trở nên rõ nét trong tầm mắt của bạn (phụ thuộc vào việc bạn tinh mắt đến mức nào). Easy để phân biệt nhỉ!
## 3. Sự thay đổi của các chòm sao
Cách này được thực hiện đầu tiên bởi Aristotle (384-322 trước công nguyên). Nhà khoa học đỉnh cao này đã tuyên bố Trái Đất hình tròn dựa trên quan sát các chòm sao khác nhau khi di chuyển xa dần khỏi đường xích đạo.
Trở về từ chuyến đi đến Ai Cập, Aristotle viết: "Có những ngôi sao ở Ai Cập và... đảo Sip nhìn thấy, nhưng lại không nhìn thấy ở các khu vực phía bắc". Ông nhận định, hiện tượng này chỉ có thể xảy ra nếu loài người đang ngắm các vì sao từ một bề mặt cong.
Càng đi xa khỏi đường xích đạo, bạn sẽ thấy các chòm sao càng lùi xa về phía đường chân trời, trước khi được thay thế bởi những ngôi sao khác. Điều này sẽ không xảy ra nếu Trái Đất phẳng nhé:
## 4. Những chiếc gậy
Nếu bạn cắm một cây gậy theo chiều thẳng đứng, bóng của nó sẽ in hình lên mặt đất. Bóng này di chuyển theo thời gian (đây chính là nguyên lý hoạt động của những chiếc đồng hồ bóng đổ cổ xưa đó). Nếu Trái Đất phẳng, bóng của hai cây gậy đặt tại hai địa điểm khác nhau sẽ giống nhau:
Hãy tưởng tượng khi tia nắng Mặt Trời (đường kẻ màu vàng) rọi vào hai cây gậy (đường kẻ màu trắng) đặt ở hai vị trí khác nhau. Nếu Trái Đất phẳng, bóng đổ của hai cây gậy này sẽ có cùng chiều dài, dù cho bạn có đặt chúng ở cách xa bao nhiêu đi nữa.
Nhưng thực tế lại không như vậy đâu nha! Đó là bởi vì Trái Đất tròn, chứ không phẳng:
Bởi vì Trái Đất tròn, các cây gậy được đặt cách xa nhau sẽ tạo ra những bóng đổ có chiều dài khác nhau.
Nhà thiên văn học Eratosthenes đã dựa trên nguyên lý này để tính ra chu vi của Trái Đất với kết quả khá chính xác luôn đó. Thật là thông minh!
## 5. Nhìn xa hơn, từ vị trí cao hơn
Đầu tiên, bạn hãy đến một cao nguyên bằng phẳng, căng mắt nhìn về phía chân trời. Sau đó lấy chiếc ống nhòm bạn yêu thích nhất, nhìn xa nhất có thể (dĩ nhiên là với sự trợ giúp của chiếc ống nhòm rồi).
Tiếp theo, hãy trèo lên cái cây gần nhất – càng cao càng tốt, nhưng nhớ cẩn thận đừng đánh rơi mất chiếc ống nhòm nha. Bây giờ, căng mắt lên và nhìn đường chân trời thêm một lần nữa qua chiếc ống nhòm.
Càng leo lên cao bạn sẽ càng nhìn được xa hơn. Thường thì chúng ta có xu hướng đổ lỗi cho các vật cản trên Trái Đất – chẳng hạn những ngôi nhà, những cái cây làm vướng tầm mắt, nhưng khi trèo lên cao thì tầm nhìn sẽ thông thoáng hơn.
Nhưng đó chưa phải là lý do thực sự đâu! Kể cả khi bạn đứng trên một cao nguyên tuyệt đối thông thoáng, không có bất kỳ vật cản nào giữa bạn và chân trời, thì bạn vẫn sẽ không thể nhìn xa bằng khi trèo lên cao.
Một lần nữa, có thể nói hiện tượng này là do độ cong của Trái Đất, và đã không xảy ra nếu Trái Đất của chúng ta phẳng:
Nguồn: soha.vn