VitTutu9721
New member
Đại dịch COVID-19 đã để lại hậu quả không nhỏ cho sức khỏe tinh thần của nhiều người, đặc biệt là tình trạng stress, lo âu và mất ngủ kinh niên
Giãn cách xã hội kéo dài khiến thói quen ngủ của chúng ta bị đảo lộn hoàn toàn. Thêm vào đó, các vấn đề tâm lý hoặc chính bản thân virus cũng góp phần "phá" giấc ngủ ngon của mình.
Nhiều bạn sau khi "qua được ải" COVID-19 lại phải đối mặt với hội chứng sương mù não (brain fog) cực khó chịu: mệt mỏi liên tục, não như bị lag, thiếu tỉnh táo. Từ đó dẫn đến chất lượng cuộc sống giảm sút, học hành làm việc kém hiệu quả, dễ xúc động, hay nổi cáu vô cớ, rối loạn giấc ngủ nghiêm trọng...
Do tình trạng mất ngủ hậu COVID-19 quá phổ biến nên cần có biện pháp điều trị kịp thời để không ảnh hưởng đến sức khỏe lâu dài nha!
1. Điều trị không cần dùng thuốc
Có thể áp dụng liệu pháp nhận thức - hành vi để trị mất ngủ hậu COVID-19. Về cơ bản, liệu pháp này giúp bạn thiết lập lại lối sống healthy, cân bằng lại nhịp sinh học liên quan đến giấc ngủ.
Bác sĩ có thể hướng dẫn bạn thực hiện những việc sau:
• Giữ phòng ngủ yên tĩnh, đủ tối, nhiệt độ vừa phải, nệm gối êm ái, sạch sẽ và thoáng mát ️
• Có thể nghe nhạc chill nhẹ nhàng trước giờ ngủ
• Tránh uống trà đậm, cà phê, rượu bia trong vòng 6-8 giờ trước khi ngủ (say bye với những thức uống kích thích nhé!)
• Tránh uống nhiều nước ngay trước khi ngủ để khỏi bị đi vệ sinh đêm làm gián đoạn giấc ngủ
• Tránh hút thuốc trước giờ ngủ
• Tránh ăn quá no, hoặc tập thể dục quá sức trước giờ ngủ
• Tránh scroll điện thoại, xem tivi, laptop... trong vòng 1 giờ trước khi ngủ (khó nhưng phải cố gắng nha!)
• Thức dậy cùng 1 giờ vào buổi sáng, ví dụ như 6h sáng. Thói quen này sẽ giúp ổn định đồng hồ sinh học
• Tránh ngủ ban ngày quá nhiều, chỉ nên nghỉ trưa khoảng 30 phút. Không nên ngủ bù dù đêm trước có thức trắng, vì ngủ bù nhiều vào ban ngày thì đêm chắc chắn lại "cày" tiếp thôi!
• Nếu nằm trên giường quá 20 phút mà vẫn không ngủ được, nên ra khỏi giường. Sau đó làm việc nhẹ nhàng như nghe nhạc, thiền, tập thở... Rồi quay lại giường khi thấy buồn ngủ.
Hãy kiên trì thực hành các phương pháp trên, bạn sẽ cải thiện được tình trạng mất ngủ và có giấc ngủ ngon hơn đấy! Ngoài ra, với F0 hồi phục, việc duy trì những thói quen này còn giúp ổn định tâm lý, giảm lo âu và căng thẳng nữa.
Với những người mất ngủ trầm trọng, đã ảnh hưởng xấu đến sức khỏe thì cần điều trị thêm bằng thuốc. Tuy nhiên, bạn nên tránh tự ý sử dụng, lạm dụng các loại thuốc ngủ thuộc nhóm benzodiazepine vì chúng có nhiều tác dụng phụ, dễ gây nghiện khiến việc điều trị rối loạn giấc ngủ còn khó khăn hơn đấy!
2. Một số bài thuốc Đông y chữa mất ngủ hậu COVID-19
Theo Đông y cổ truyền, âm dương không cân bằng, ngũ tạng thất hòa, tinh khí hư tổn là nguyên nhân chủ yếu gây mất ngủ (thất miên). Người mắc COVID-19 mất ngủ là do sức suy, khí huyết hư tổn, dưỡng khí không thông, khí của ngũ tạng đảo lộn, âm huyết suy yếu, tinh thần bất an...
Căn cứ vào nguyên nhân gây bệnh mất ngủ theo y học cổ truyền, có thể chia thành năm thể bệnh sau:
Thể bệnh 1:
Triệu chứng: Mất ngủ, hồi hộp, trống ngực, ngũ tâm phiền nhiệt, hoa mắt chóng mặt, hay quên, miệng khát, chất lưỡi đỏ, ít rêu, mạch tế sác.
Phương pháp: Bổ tâm dưỡng huyết, an thần.
Bài thuốc: Thiên vương bổ tâm đan gồm: Nhân sâm 10g, huyền sâm 10g, đan sâm 15g, bạch linh 10g, ngũ vị tử 12g, viễn chí 08g, cát cánh 10g, đương quy 15g, thiên môn 15g, mạch môn 15g, bá tử nhân 15g, táo nhân 15g, sinh địa 10g.
Các vị thuốc tán bột mịn, làm viên hoàn bằng hạt ngô, lấy thần sa làm áo, uống ngày 2 lần, mỗi lần 12 - 16g, uống lúc đói.
Nếu dùng thang sắc thì uống 1 thang/ngày; sau khi sắc được nước thuốc, khi thuốc còn nóng, hòa thần sa 6g vào cho tan rồi uống.
Kiêng: Tỏi, la bặc tử, ngư tinh thảo, rượu cao lương.
Thuốc nam: Tâm sen 10g, lạc tiên 12g, vông nem 12g, hà thủ ô 12g, bá tử nhân 12g, long nhãn 10g. Sắc uống ngày 1 thang.
Thể bệnh 2:
Triệu chứng: Mất ngủ, ngủ hay mê, hồi hộp, trống ngực, hay quên, chóng mặt, sắc mặt vàng nhợt, mệt mỏi, chán ăn, tứ chi tê nặng, chất lưỡi đạm nhạt, mạch nhược.
Phương pháp: Dưỡng tâm, kiện tỳ, an thần.
Bài thuốc: Quy tỳ thang gồm: Đảng sâm 15g, phục thần 12g, bạch truật 15g, cam thảo 6g, hoàng kỳ 15g đương quy 15g, táo nhân 12g, viễn chí 6g, mộc hương 10g, long nhãn 12g, đại táo 12g, sinh khương 3 lát.
Sắc uống ngày 1 thang, chia 2 lần, uống trước ăn 30 phút.
Thuốc nam: Rễ vú bò 15g, hoài sơn 12g, bạch truật 12g, lạc tiên 12g, long nhãn 12g, vông nem 12g, kê huyết đằng 12g, hạt sen 8g, lá dâu non 12g, ý dĩ 12g. Sắc uống ngày 1 thang.
Thể bệnh 3:
Triệu chứng: Mất ngủ, ngủ hay mê, dễ tỉnh giấc, cảm giác sợ hãi, hay giật mình, hồi hộp, trống ngực, sắc mặt nhợt, chất lưỡi nhạt, mạch huyền tế.
Phương pháp: Ích khí trấn kinh, an thần định chí.
Bài thuốc: An thần định chí hoàn gia giảm gồm: Phục linh 15g, viễn chí 12g, nhân sâm 15g, thạch xương bồ 6g, long xỉ 12g, táo nhân sao đen 12g, phục thần 15g, mẫu lệ 12g, dạ giao đằng 12g.
Tất cả các vị thuốc sấy khô, tán bột mịn, làm hoàn với mật ong, uống ngày 2 lần, mỗi lần 12 - 16g. Có thể dùng thang, sắc uống ngày 1 thang chia 2 lần.
Thuốc nam: Bình vôi 20g, táo nhân sao đen 12g, thạch quyết minh 12g, thảo quyết minh sao đen 12g, lạc tiên 12g, vông nem 12g, hạt sen 12g, đan sâm 12g. Sắc uống ngày 1 thang.
Thể bệnh 4:
Triệu chứng: Mất ngủ, ngủ hay mê, hay quên, hoa mắt chóng mặt, ù tai, lưng gối đau mỏi, di tinh, mộng tinh, đại tiện phân táo, chất lưỡi đỏ, rêu lưỡi vàng, mạch trầm nhược.
Phương pháp: Tư bổ thận âm, giao thông tâm thận.
Bài thuốc: Lục vị địa hoàng hoàn hợp Giao thái hoàn gồm: Thục địa 320g, hoài sơn 160g, sơn thù du 160g, trạch tả 120g, bạch linh 120g, đan bì 120g, hoàng liên 120g, nhục quế 40g.
Tất cả tán bột mịn, luyện mật làm hoàn, uống ngày 2-3 lần, mỗi lần 8-12g với nước sôi để nguội hoặc nước muối nhạt.
Thuốc nam: Đỗ đen sao chín 15g, vừng đen sao chín 10g, lạc tiên 12g, dây hà thủ ô 12g, lá vông non 12g, vỏ núc nác sao rượu 8g, lá dâu non 12g, thảo quyết minh sao đen 12g. Sắc uống ngày 1 thang.
Thể bệnh 5:
Triệu chứng: Các triệu chứng thường xảy ra sau khi ăn no, mất ngủ, ngủ không yên, bụng căng tức, đau, khó chịu, ợ hơi, đại tiện không thông khoái, rêu lưỡi dày, mạch hoạt.
Phương pháp: Tiêu đạo, hòa vị, hóa đàm.
Bài thuốc: Bảo hòa hoàn gồm: Thần khúc 80g, trần bì 40g, sơn tra 240g, liên kiều 40g, phục linh 120g, la bặc tử 40g, bán hạ chế 120g.
Các vị thuốc tán bột mịn, hòa nước cơm làm hồ, hoàn thành viên bằng hạt ngô, uống ngày 2-3 lần mỗi lần 8 - 12g với nước sôi để nguội hoặc nước sắc mạch nha sao.
Thuốc nam: Sâm nam 15g, hoài sơn 12g, sơn tra 12g, trần bì 8g, vỏ vối 12g, hạt cải trắng 8g, chỉ xác 8g, thần khúc 12g. Sắc uống ngày 1 thang.
Nguồn: soha.vn