Năm 2023, huyện Lục Ngạn từng được coi là "trùm" vải thiều của cả nước và tỉnh Bắc Giang. Thế mà vụ mùa năm nay... chỉ còn nước mắt thôi các bạn ơi
Ghé thăm xã Mỹ An, huyện Lục Ngạn (Bắc Giang) vào đầu tháng 5, hỏi bà con trồng vải thì ai cũng buồn thiu: "Vải năm nay mất mùa rồi..."
Người dân Bắc Giang bất lực khi mùa vải gần như mất trắng (Vân Đức - Nhật Anh)
Được mọi người chỉ đường, team mình tìm đến vườn vải của ông Dương Văn Nhiên (sinh năm 1967) - một trong những "đại gia" vải của vùng.
Khu vực trồng vải tại huyện Lục Ngạn, Lục Nam nhiều cây dường như không có quả
Gặp ông Nhiên ngay cổng vườn, hỏi về vụ vải năm nay, ông chỉ thở dài: "Vải năm nay mất trắng, còn gì đâu"
Ông Nhiên kể, nhà ông có tận 1.000 cây vải thiều, năm nào cũng thu về 30-35 tấn quả. Thế mà năm nay... nhiều cây chẳng ra hoa, cây có thì lác đác vài quả thôi.
Cây vải thiều chỉ lác đác quả
Theo lời ông Nhiên, ông bắt đầu trồng vải từ năm 1990, tính ra đã 34 năm gắn bó với vải rồi đó. Hồi mới trồng, cây giống đắt xắt ra miếng, lại chưa có kinh nghiệm nên khó khăn lắm, nhất là chuyện sâu đục cuống quả.
Nhưng ông không bỏ cuộc! Ông đi khắp nơi để học hỏi, trao đổi kinh nghiệm với mọi người. "Tôi hay đi xa để học hỏi, trao đổi kiến thức trồng vải với mọi người. Đặc biệt là những người trồng nhiều vải. Năm nào tôi cũng đi để học hỏi thêm, bởi nhiều lúc mình quên, nhưng khi nói chuyện, trao đổi giúp mình nhớ ra hoặc giúp mình biết thêm được điều gì đó mới mẻ từ mọi người. Rồi mình đúc kết lại thành kinh nghiệm cho bản thân", ông Nhiên chia sẻ.
Và công sức có đáp lại! Hơn 30 năm qua, năm nào gia đình ông cũng thu về hàng trăm triệu từ vải thiều. "Có năm giá thành quả vải cao, sản lượng tốt, tôi thu về khoảng 7 đến 8 trăm triệu đồng/vụ, bình thường thì khoảng 2 đến 3 trăm triệu đồng/vụ. Mọi năm mỗi khi vải thiều chín, cả vườn đỏ rực, sai trĩu quả, nhiều đoàn khách du lịch đến tham quan, chụp ảnh đông vui lắm. Mỗi vụ vải thiều, tôi phải thuê hàng chục người làm giúp", ông Nhiên kể lại những ngày tháng rực rỡ.
Mặc dù mới tháng 5 nhưng nhiều gia đình ở huyện Lục Ngạn đã phải bấm, tỉa, đốn cành vải
Nhưng năm nay... drama quá! Thời điểm cây ra hoa thì thời tiết thất thường, mưa nhiều làm ảnh hưởng đến quá trình hình thành quả vải thiều. Dù ông Nhiên đã dùng đủ mọi cách để giữ hoa nhưng vẫn... mất trắng
"Chưa năm nào tôi thấy mất mùa đáng sợ như năm nay, cả vùng chỉ có vài nhà được. Gia đình tôi thì dường như mất trắng, năm nay chắc chỉ được khoảng 10% sản lượng quả vải so với năm ngoái. Nếu giá vải thiều cao thì hòa vốn phân bón, thuốc diệt sâu bọ đã đầu tư cho cây vải thiều", ông Nhiên thở dài.
Đi xung quanh kiểm tra các vườn vải lân cận thì cũng chẳng khác gì - cây không có quả, cây thì lác đác vài quả. Mọi người đều cho rằng vải thiều mất mùa là do thời tiết quá khó đoán.
Sang huyện Lục Nam cũng không khá hơn. Nhiều vườn vải ở đây cũng trong tình trạng tương tự - cả vườn chỉ lác đác vài cây có quả, nhiều cây trơ trụi, cây thì lưa thưa ít ỏi.
Ông Lương Thế Kỳ (67 tuổi) kể, ông là một trong những người đầu tiên trồng vải ở đây. Hồi đó vải cho sản lượng khủng, giá cao nên nhiều người trong làng cũng trồng theo.
"Nơi đây ngày xưa là cánh đồng vải trải dài như tấm thảm, các thương lái đến mua vải xếp hàng dài. Nhưng sau đó sản lượng giảm, mọi người chuyển qua trồng na nhưng cũng không hiệu quả lắm. Giờ mỗi người trồng một loại khác nhau, người thì trồng vải, người trồng na, người trồng màu,... không có quy hoạch khiến cây vải thiều nhiều sâu bệnh, sản lượng giảm", ông Kỳ nhớ lại.
Ông Lương Thế Kỳ đã cố gắng đủ các phương pháp nhưng không hiệu quả
Ông Kỳ cũng kể, ngay từ khi nhận thấy cây vải có dấu hiệu không ra hoa, ông đã thử đủ mọi cách nhưng vẫn... fail
"Từ trước đến nay chưa năm nào vải thiều mất mùa như năm nay mất trắng, cây lác đác vài quả chỉ đủ để ăn. Ở đây một số nhà được, còn lại dường như mất hết", ông Kỳ buồn bã.
Theo ông Kỳ, áp dụng kỹ thuật chỉ là một phần thôi, nguyên nhân chính khiến vải thiều mất mùa là do thời tiết thất thường làm ảnh hưởng đến sản lượng và chất lượng quả.
Không xa đó là vườn vải của ông Phạm Văn Điệp. Vườn ông có khoảng 60 cây vải thiều, năm nào cũng thu về vài chục triệu, sản lượng khoảng 1-2 tấn vải/vụ. Thế mà năm nay vườn vải của ông Điệp cũng trơ trụi, nhiều cây không có quả luôn
Ông Điệp kể, khoảng 20 năm trước, giá vải thiều đắt nên ông quyết định trồng. Rồi tích góp được bao nhiêu lại đầu tư mở rộng vườn, đến giờ vườn vải thiều của ông đã gần 2 mẫu.
"Đầu năm cây cũng có ra hoa nhưng không đậu quả, vải năm nay ở khu vực huyện Lục Ngạn, Lục Nam mất trắng, chỉ có vài gia đình được", ông Điệp nói.
Giống như mọi người, khi thấy cây vải thiều ít hoa, ông Điệp cũng thử đủ cách như khoanh gốc, phun sâu, tỉa cành, ủ hoa ủ lộc nhưng đều... vô dụng.
Mùa vải năm nay, người dân Bắc Giang lại mang theo nỗi buồn
"Từ đầu năm đến giờ tôi mất vài triệu tiền thuốc sâu, phân bón nhưng sản lượng vải thiều chắc cũng chả đủ để ăn. Nhiều lần tôi cũng tính chặt để chuyển sang trồng loại cây khác nhưng vợ tôi không cho. Tôi tính năm tới mà kiểu này tôi sẽ chặt bỏ cây vải thiều. Bởi giống này sai quả mới đẹp, lưa thưa thì chỉ có bỏ, không lớn được", ông Điệp tâm sự.
Vợ ông Điệp cũng than: "Vải năm nào được mùa thì giá rẻ, mất mùa thì giá cao. Vải không chăm được quả to thì không bán được, chủ yếu các thương lái đến mua rồi xuất khẩu sang Trung Quốc nên họ sẽ lựa chọn các vườn có quả vải to, đẹp để mua".
Lý giải về nguyên nhân, một vị lãnh đạo HTX nông nghiệp huyện Lục Ngạn cho biết, do thời tiết thay đổi gây ảnh hưởng đến cây vải, khiến vải thiều năm nay mất mùa. "Thời tiết năm nay thay đổi, gây ảnh hưởng lớn đến cây vải thiều. Việc ảnh hưởng như vậy làm giảm tỉ lệ thu nhập của bà con", vị lãnh đạo này cho hay.
Nguồn: kenh14.vn