Theo các luật sư, việc phạt những trường hợp sinh con trước khi luật có hiệu lực là không hợp lý chút nào, và các bác phụ huynh hoàn toàn có quyền khiếu nại đấy!
Liên quan đến drama hàng ngàn phụ huynh ở TP Đà Nẵng và nhiều tỉnh thành đang đối mặt với việc bị phạt hành chính vì chưa kịp đăng ký thường trú cho con (mà thậm chí còn không biết là phải làm thủ tục này ), phóng viên Báo Người Lao Động đã lên tiếng hỏi ý kiến các luật sư để làm rõ vấn đề pháp lý này cho bà con.
Các luật sư khẳng định rằng việc áp dụng hình thức xử phạt với những trường hợp sinh con trước khi luật có hiệu lực là không phù hợp tí nào, và người bị phạt hoàn toàn có quyền khiếu kiện nhé!
Luật sư Trần Duyên – Công ty Luật MZI Lawyers, Đoàn Luật sư TP Đà Nẵng cho biết: theo Khoản 2 Điều 7 Nghị định 154/2024/NĐ-CP hướng dẫn Luật Cư trú thì "Trong thời hạn tối đa 60 ngày, kể từ ngày người chưa thành niên được đăng ký khai sinh thì cha hoặc mẹ hoặc chủ hộ hoặc người giám hộ có trách nhiệm thực hiện thủ tục đăng ký thường trú, đăng ký tạm trú, khai báo thông tin về cư trú cho người chưa thành niên".
Quy định này mới chỉ có hiệu lực từ ngày 10-1-2025 thôi nha. Trước đó, chưa có bất kỳ quy định nào bắt buộc về thời gian thực hiện thủ tục đăng ký cư trú cho các bé luôn.
Vì vậy, cần phải làm rõ câu hỏi: việc "không đăng ký cư trú cho người chưa thành niên trong thời hạn tối đa 60 ngày, kể từ ngày người chưa thành niên được đăng ký khai sinh" xảy ra trước ngày 10-1-2025 có bị phạt theo Nghị định 144/2021/NĐ-CP hay không?
Theo luật sư Duyên, Khoản 2 Điều 58 Luật ban hành văn bản quy phạm pháp luật 2025 (trước đây là Khoản 1 Điều 156 Luật ban hành văn bản quy phạm pháp luật 2015) có quy định: "Văn bản quy phạm pháp luật được áp dụng đối với hành vi, sự kiện xảy ra tại thời điểm mà văn bản đó đang có hiệu lực. Trường hợp văn bản quy phạm pháp luật có quy định hiệu lực trở về trước thì áp dụng theo quy định đó".
Ngoài ra, khoản 2 Điều 55 của Luật này cũng quy định rõ: "Văn bản quy phạm pháp luật không được quy định hiệu lực trở về trước đối với các trường hợp sau đây:
a) Quy định trách nhiệm pháp lý mới đối với hành vi mà vào thời điểm thực hiện hành vi đó pháp luật không quy định trách nhiệm pháp lý;
b) Quy định trách nhiệm pháp lý nặng hơn".
Xét trong trường hợp này, trước ngày 10-1-2025 chưa có bất kỳ quy định nào ràng buộc về thời gian thực hiện thủ tục đăng ký cư trú cho người chưa thành niên. Nếu áp dụng Nghị định 154 cho cả trường hợp trước ngày 10-1-2025 thì không có lợi cho người dân tí nào, mà còn làm trách nhiệm pháp lý nặng hơn nữa.
Vậy nên, theo quan điểm của luật sư Trần Duyên thì quy định tại Khoản 2 Điều 7 Nghị định 154/2024/NĐ-CP chỉ được áp dụng với hành vi: "không đăng ký khai sinh cho người chưa thành niên trong thời hạn tối đa 60 ngày" và sự kiện "người chưa thành niên được đăng ký khai sinh" kể từ ngày 10-1-2025 trở đi thôi.
"Có nghĩa là những trường hợp đăng ký khai sinh cho con kể từ ngày 10-1-2025 mà không thực hiện thủ tục đăng ký về cư trú cho con trong thời hạn tối đa 60 ngày thì mới bị xử phạt vi phạm hành chính theo Điều 9 Nghị định 144/2021/NĐ-CP.
Còn đối với các trường hợp con được khai sinh trước ngày 10-1-2025 mà chưa thực hiện thủ tục đăng ký về cư trú cho con thì sẽ không bị xử phạt vi phạm hành chính" – luật sư Duyên khẳng định rõ ràng luôn.
Luật sư Nguyễn Anh Tuấn – Công ty Luật ATG, Đoàn Luật sư TP Đà Nẵng, cho biết Nghị định 154/2024/NĐ-CP được ban hành ngày 26-11-2024, quy định chi tiết một số điều và biện pháp thi hành Luật Cư trú.
Nghị định này thay thế cho Nghị định số 62/2021/NĐ-CP ngày 29-6-2021 quy định chi tiết một số điều Luật Cư trú. Nghị định 154/2024/NĐ-CP không quy định mức phạt về việc chậm thực hiện thủ tục đăng ký thường trú, đăng ký tạm trú, khai báo thông tin về cư trú cho người chưa thành niên mà nó được áp dụng dựa trên các quy định trước đó về đăng ký cư trú.
Về trách nhiệm đăng ký khai sinh, căn cứ theo khoản 1 Điều 15 Luật Hộ tịch 2014 thì trong thời hạn 60 ngày kể từ ngày sinh con, cha hoặc mẹ có trách nhiệm đăng ký khai sinh cho con; trường hợp cha, mẹ không thể đăng ký khai sinh cho con thì ông hoặc bà hoặc người thân thích khác hoặc cá nhân, tổ chức đang nuôi dưỡng trẻ em có trách nhiệm đăng ký khai sinh cho trẻ em.
Theo điểm a khoản 1 Điều 9 Nghị định 144/2021/NĐ-CP, đối với trường hợp không thực hiện đúng quy định về đăng ký thường trú (bao gồm việc chậm đăng ký thường trú, đăng ký tạm trú...) thì người vi phạm có thể bị xử phạt hành chính với số tiền từ 500.000 đồng đến 1 triệu đồng.
Như vậy, trường hợp cha, mẹ hoặc người giám hộ (là người có trách nhiệm thực hiện thủ tục đăng ký thường trú cho trẻ) chậm đăng ký thường trú cho trẻ theo thời hạn được quy định thì có thể bị xử phạt hành chính từ 500.000 đồng đến 1 triệu đồng.
Tuy nhiên, luật sư Nguyễn Anh Tuấn cũng lưu ý quan trọng nè: căn cứ Khoản 1, Điều 15 của Nghị định 154/2024/NĐ-CP thì Nghị định này có hiệu lực thi hành từ ngày 10-1-2025, nên các trường hợp không đăng ký thường trú cho con trước ngày 10-1-2025 sẽ không bị xử phạt hành chính đâu, vì theo quy định chung của pháp luật Việt Nam không có tính hồi tố.
Đối với các trường hợp không đăng ký thường trú cho con sau ngày Nghị định này có hiệu lực thì có thể xem xét, xử lý tùy thuộc vào lỗi của ai sau khi cơ quan chức năng xác minh.
Theo luật sư Nguyễn Anh Tuấn, hiện nay Công an TP Đà Nẵng đang xin ý kiến hướng dẫn từ Cục C06 – Bộ Công an. Vì vậy, người dân cần theo dõi hướng dẫn của cơ quan chức năng nhé.
Đối với trường hợp người dân đã bị xử phạt vi phạm hành chính, nếu có căn cứ thì có quyền khiếu nại đối với quyết định được cho là chưa đúng quy định của pháp luật như đã phân tích ở trên.
"Tôi được biết, hiện nay Công an TP Đà Nẵng cũng đã vào cuộc để rà soát và xác định nguyên nhân của bất cập này để tìm hướng xử lý. Tuy nhiên, bất cứ một quy định pháp luật nào muốn đi vào cuộc sống cũng có thời gian để tuyên truyền, hướng dẫn, giúp người dân hiểu và thực hiện mới đạt được cả lý lẫn tình" - Luật sư Tuấn nhấn mạnh.
Luật sư Trần Duyên cho rằng, hiện nay một số địa phương vẫn xác định đối với người chưa thành niên đã được giải quyết đăng ký khai sinh trước ngày Nghị định số 154/2024/NĐ-CP có hiệu lực (ngày 10-1-2025), việc xử phạt vi phạm hành chính được áp dụng khi thực hiện thủ tục đăng ký cư trú lần đầu sau 60 ngày kể từ ngày 10-1-2025.
Tuy nhiên, luật sư Duyên cho rằng hướng xử phạt này là không phù hợp chút nào, bởi Nghị định 154/2024/NĐ-CP đã quy định rõ mốc thời gian là "kể từ ngày người chưa thành niên được đăng ký khai sinh" mà không phải là kể từ ngày Nghị định 154/2024/NĐ-CP có hiệu lực.
Nguồn: soha.vn
Liên quan đến drama hàng ngàn phụ huynh ở TP Đà Nẵng và nhiều tỉnh thành đang đối mặt với việc bị phạt hành chính vì chưa kịp đăng ký thường trú cho con (mà thậm chí còn không biết là phải làm thủ tục này ), phóng viên Báo Người Lao Động đã lên tiếng hỏi ý kiến các luật sư để làm rõ vấn đề pháp lý này cho bà con.
Các luật sư khẳng định rằng việc áp dụng hình thức xử phạt với những trường hợp sinh con trước khi luật có hiệu lực là không phù hợp tí nào, và người bị phạt hoàn toàn có quyền khiếu kiện nhé!
Luật sư Trần Duyên – Công ty Luật MZI Lawyers, Đoàn Luật sư TP Đà Nẵng cho biết: theo Khoản 2 Điều 7 Nghị định 154/2024/NĐ-CP hướng dẫn Luật Cư trú thì "Trong thời hạn tối đa 60 ngày, kể từ ngày người chưa thành niên được đăng ký khai sinh thì cha hoặc mẹ hoặc chủ hộ hoặc người giám hộ có trách nhiệm thực hiện thủ tục đăng ký thường trú, đăng ký tạm trú, khai báo thông tin về cư trú cho người chưa thành niên".
Quy định này mới chỉ có hiệu lực từ ngày 10-1-2025 thôi nha. Trước đó, chưa có bất kỳ quy định nào bắt buộc về thời gian thực hiện thủ tục đăng ký cư trú cho các bé luôn.
Vì vậy, cần phải làm rõ câu hỏi: việc "không đăng ký cư trú cho người chưa thành niên trong thời hạn tối đa 60 ngày, kể từ ngày người chưa thành niên được đăng ký khai sinh" xảy ra trước ngày 10-1-2025 có bị phạt theo Nghị định 144/2021/NĐ-CP hay không?
Theo luật sư Duyên, Khoản 2 Điều 58 Luật ban hành văn bản quy phạm pháp luật 2025 (trước đây là Khoản 1 Điều 156 Luật ban hành văn bản quy phạm pháp luật 2015) có quy định: "Văn bản quy phạm pháp luật được áp dụng đối với hành vi, sự kiện xảy ra tại thời điểm mà văn bản đó đang có hiệu lực. Trường hợp văn bản quy phạm pháp luật có quy định hiệu lực trở về trước thì áp dụng theo quy định đó".
Ngoài ra, khoản 2 Điều 55 của Luật này cũng quy định rõ: "Văn bản quy phạm pháp luật không được quy định hiệu lực trở về trước đối với các trường hợp sau đây:
a) Quy định trách nhiệm pháp lý mới đối với hành vi mà vào thời điểm thực hiện hành vi đó pháp luật không quy định trách nhiệm pháp lý;
b) Quy định trách nhiệm pháp lý nặng hơn".
Xét trong trường hợp này, trước ngày 10-1-2025 chưa có bất kỳ quy định nào ràng buộc về thời gian thực hiện thủ tục đăng ký cư trú cho người chưa thành niên. Nếu áp dụng Nghị định 154 cho cả trường hợp trước ngày 10-1-2025 thì không có lợi cho người dân tí nào, mà còn làm trách nhiệm pháp lý nặng hơn nữa.
Vậy nên, theo quan điểm của luật sư Trần Duyên thì quy định tại Khoản 2 Điều 7 Nghị định 154/2024/NĐ-CP chỉ được áp dụng với hành vi: "không đăng ký khai sinh cho người chưa thành niên trong thời hạn tối đa 60 ngày" và sự kiện "người chưa thành niên được đăng ký khai sinh" kể từ ngày 10-1-2025 trở đi thôi.
"Có nghĩa là những trường hợp đăng ký khai sinh cho con kể từ ngày 10-1-2025 mà không thực hiện thủ tục đăng ký về cư trú cho con trong thời hạn tối đa 60 ngày thì mới bị xử phạt vi phạm hành chính theo Điều 9 Nghị định 144/2021/NĐ-CP.
Còn đối với các trường hợp con được khai sinh trước ngày 10-1-2025 mà chưa thực hiện thủ tục đăng ký về cư trú cho con thì sẽ không bị xử phạt vi phạm hành chính" – luật sư Duyên khẳng định rõ ràng luôn.
Luật sư Nguyễn Anh Tuấn – Công ty Luật ATG, Đoàn Luật sư TP Đà Nẵng, cho biết Nghị định 154/2024/NĐ-CP được ban hành ngày 26-11-2024, quy định chi tiết một số điều và biện pháp thi hành Luật Cư trú.
Nghị định này thay thế cho Nghị định số 62/2021/NĐ-CP ngày 29-6-2021 quy định chi tiết một số điều Luật Cư trú. Nghị định 154/2024/NĐ-CP không quy định mức phạt về việc chậm thực hiện thủ tục đăng ký thường trú, đăng ký tạm trú, khai báo thông tin về cư trú cho người chưa thành niên mà nó được áp dụng dựa trên các quy định trước đó về đăng ký cư trú.
Về trách nhiệm đăng ký khai sinh, căn cứ theo khoản 1 Điều 15 Luật Hộ tịch 2014 thì trong thời hạn 60 ngày kể từ ngày sinh con, cha hoặc mẹ có trách nhiệm đăng ký khai sinh cho con; trường hợp cha, mẹ không thể đăng ký khai sinh cho con thì ông hoặc bà hoặc người thân thích khác hoặc cá nhân, tổ chức đang nuôi dưỡng trẻ em có trách nhiệm đăng ký khai sinh cho trẻ em.
Theo điểm a khoản 1 Điều 9 Nghị định 144/2021/NĐ-CP, đối với trường hợp không thực hiện đúng quy định về đăng ký thường trú (bao gồm việc chậm đăng ký thường trú, đăng ký tạm trú...) thì người vi phạm có thể bị xử phạt hành chính với số tiền từ 500.000 đồng đến 1 triệu đồng.
Như vậy, trường hợp cha, mẹ hoặc người giám hộ (là người có trách nhiệm thực hiện thủ tục đăng ký thường trú cho trẻ) chậm đăng ký thường trú cho trẻ theo thời hạn được quy định thì có thể bị xử phạt hành chính từ 500.000 đồng đến 1 triệu đồng.
Tuy nhiên, luật sư Nguyễn Anh Tuấn cũng lưu ý quan trọng nè: căn cứ Khoản 1, Điều 15 của Nghị định 154/2024/NĐ-CP thì Nghị định này có hiệu lực thi hành từ ngày 10-1-2025, nên các trường hợp không đăng ký thường trú cho con trước ngày 10-1-2025 sẽ không bị xử phạt hành chính đâu, vì theo quy định chung của pháp luật Việt Nam không có tính hồi tố.
Đối với các trường hợp không đăng ký thường trú cho con sau ngày Nghị định này có hiệu lực thì có thể xem xét, xử lý tùy thuộc vào lỗi của ai sau khi cơ quan chức năng xác minh.
Theo luật sư Nguyễn Anh Tuấn, hiện nay Công an TP Đà Nẵng đang xin ý kiến hướng dẫn từ Cục C06 – Bộ Công an. Vì vậy, người dân cần theo dõi hướng dẫn của cơ quan chức năng nhé.
Đối với trường hợp người dân đã bị xử phạt vi phạm hành chính, nếu có căn cứ thì có quyền khiếu nại đối với quyết định được cho là chưa đúng quy định của pháp luật như đã phân tích ở trên.
"Tôi được biết, hiện nay Công an TP Đà Nẵng cũng đã vào cuộc để rà soát và xác định nguyên nhân của bất cập này để tìm hướng xử lý. Tuy nhiên, bất cứ một quy định pháp luật nào muốn đi vào cuộc sống cũng có thời gian để tuyên truyền, hướng dẫn, giúp người dân hiểu và thực hiện mới đạt được cả lý lẫn tình" - Luật sư Tuấn nhấn mạnh.
Luật sư Trần Duyên cho rằng, hiện nay một số địa phương vẫn xác định đối với người chưa thành niên đã được giải quyết đăng ký khai sinh trước ngày Nghị định số 154/2024/NĐ-CP có hiệu lực (ngày 10-1-2025), việc xử phạt vi phạm hành chính được áp dụng khi thực hiện thủ tục đăng ký cư trú lần đầu sau 60 ngày kể từ ngày 10-1-2025.
Tuy nhiên, luật sư Duyên cho rằng hướng xử phạt này là không phù hợp chút nào, bởi Nghị định 154/2024/NĐ-CP đã quy định rõ mốc thời gian là "kể từ ngày người chưa thành niên được đăng ký khai sinh" mà không phải là kể từ ngày Nghị định 154/2024/NĐ-CP có hiệu lực.
Nguồn: soha.vn