Lúc mới bắt đầu, ai cũng cảm thấy mình như... một thất bại di động Cảm giác loay hoay, bất lực đó nghe buồn nhưng thực ra nó lại là động lực để bạn level up đấy! Những thứ trông "vô dụng" và ít ai công nhận chính là giá phải trả để tìm ra thứ mình làm giỏi nhất. Nói đơn giản, cái gọi là "thất bại" kia chính là nền móng của thành công luôn.
Vậy cần bao lâu để trở thành "big boss" trong ngành nghề của mình? Những người thành đạt khác mình ở điểm nào?
Đó chính là câu hỏi mà John Hayes, giáo sư tâm lý học tại Đại học Carnegie Mellon từng mất công research. Ông dành hàng chục năm trời nghiên cứu về vai trò của nỗ lực, rèn luyện và tri thức ở những cao thủ hàng đầu nhiều lĩnh vực.
Giáo sư đã deep dive vào cuộc đời những thiên tài đỉnh của chóp như Mozart hay Picasso để tìm câu trả lời cho câu hỏi: Phải mất bao lâu để tên tuổi bạn được cả thế giới biết đến?
Ông cũng research xem những người nổi bật này đã luyện tập ra sao để đạt được thành công.
"10 năm chờ thời" - câu chuyện không phải ai cũng biết
Hayes bắt đầu từ những nhà soạn nhạc thành công nhất. Ông phân tích hàng nghìn bản nhạc được sáng tác từ 1685 đến 1900.
Câu hỏi nghiên cứu xoay quanh chính là: "Mất bao lâu từ khi một người bắt đầu mê âm nhạc đến khi tên tuổi họ nổi như cồn trên toàn thế giới?"
Ông tập hợp danh sách 500 bản nhạc được các dàn nhạc giao hưởng khắp thế giới chơi thường xuyên nhất và được giới chuyên môn công nhận là "tuyệt tác" luôn.
500 bản nhạc đỉnh cao này được sáng tác bởi tổng cộng 76 nhà soạn nhạc.
Tiếp theo, Hayes nghiên cứu timeline trong sự nghiệp của mỗi nhà soạn nhạc, tính khoảng thời gian từ khi họ bắt đầu đến khi những tác phẩm của họ famous toàn cầu.
Và ông phát hiện ra một điều rất thú vị: gần như mọi "kiệt tác" đều được soạn sau năm thứ 10 kể từ khi họ bắt đầu sự nghiệp nghệ thuật!
(Trong 500 bản nhạc chỉ có đúng 3 ngoại lệ được soạn vào năm thứ 8 và thứ 9 trong sự nghiệp thôi.)
Không ai có thể tạo ra kiệt tác mà không mất cả thập kỷ để luyện tập cả.
Thiên tài như Mozart cũng phải cày ít nhất 10 năm mới cho ra đời những tác phẩm làm nên tên tuổi. Giáo sư Hayes gọi khoảng thời gian vất vả và ít được công nhận này là "10 năm chờ thời".
Trong những nghiên cứu sau đó, Hayes tìm thấy pattern tương tự ở các họa sĩ, nhà thơ nổi tiếng. Những phát hiện này về sau càng được củng cố bởi nghiên cứu từ các giáo sư như K. Anders Ericsson - người có nghiên cứu chỉ ra bạn cần bỏ ra "10.000 giờ" để trở thành expert trong một lĩnh vực. (Ý tưởng này được Malcolm Gladwell - diễn giả người Canada phổ biến rộng rãi.)
Tuy nhiên, càng đào sâu, Hayes, Ericsson và các nhà nghiên cứu khác phát hiện ra rằng thời gian chỉ là một phần trong phương trình thôi. Thành công không đơn giản là sản phẩm của 10 năm hay 10.000 giờ luyện tập.
Để biết chính xác bạn cần làm gì để khai thác tối đa tiềm năng và trở thành cao thủ trong lĩnh vực mình chọn, hãy xem cách những người xuất sắc nhất đã khổ luyện như thế nào.
Thói quen luyện tập của huyền thoại bóng rổ NBA Kobe Bryant sẽ là một case study đỉnh cao để bạn tham khảo...
Kobe Bryant đã lên đỉnh vinh quang như thế nào
Kobe Bryant là một trong những cầu thủ bóng rổ thành công nhất mọi thời đại.
Vô địch 5 mùa giải NBA, giành 2 huy chương vàng Olympic, Bryant sở hữu khối tài sản ròng lên đến 200 triệu đô trong sự nghiệp thi đấu của mình. Khủng không nào!
Năm 2012, Bryant trở thành thành viên của đội tuyển bóng rổ Mỹ. Trong khoảng thời gian này, một HLV thể lực của đội tuyển Mỹ tên Robert đã làm việc với Kobe để chuẩn bị cho kỳ Olympics.
Câu chuyện dưới đây đã được đăng trên Reddit, tiết lộ những chia sẻ của Robert trong khoảng thời gian cùng làm việc với Kobe, bật mí một trong những lý do tại sao siêu sao bóng rổ này lại đạt được đỉnh cao danh vọng như vậy.
Robert, HLV của đội tuyển Mỹ kể:
"Tôi được mời đến Las Vegas để hỗ trợ về mặt thể lực cho đội tuyển Mỹ trước khi họ lên đường sang London. Tôi đã từng làm việc với Carmelo Anthony và Dwyane Wade nhưng với Kobe thì đây là lần đầu.
Đêm trước buổi luyện tập đầu tiên, tôi cày phim "Casablanca" đến tận 3:30 sáng. Vài phút sau khi chuẩn bị đi ngủ, khi mắt đang mở mở nhắm nhắm thì điện thoại rung. Là Kobe gọi. Tôi hồi hộp nhấc máy.
'Uhh, Rob à, tôi không làm phiền anh chứ?'
'Uhh, không. Có chuyện gì không Kob?'
'Anh có thể giúp tôi với một số bài tập thể lực không, chỉ vậy thôi.'
Tôi liếc đồng hồ. 4:15 SÁNG.
'Được chứ, hẹn anh ở phòng tập một lát nữa.'
Tôi mất khoảng 20 phút để chuẩn bị dụng cụ và rời khách sạn. Khi tôi mở cửa phòng tập, tôi thấy Kobe.
Một mình. Đẫm mồ hôi như vừa đi bơi lên. Lúc đó còn chưa tới 5 giờ sáng luôn.
Chúng tôi tập thể lực trong 1 giờ 15 phút tiếp theo. Sau đó sang phòng tập tạ, Kobe tập một chuỗi bài rèn sức bền trong 45 phút nữa.
Rồi chúng tôi chia tay nhau. Anh ấy quay lại phòng tập để luyện ném rổ còn tôi về khách sạn nghỉ. Wow.
Tôi phải có mặt ở phòng tập vào khoảng 11 giờ trưa.
Tôi thức dậy với cảm giác buồn ngủ, uể oải và đủ mọi triệu chứng của việc thiếu ngủ nặng. (Thanks Kobe! ) Tôi ăn vội chiếc bánh mì rồi đến phòng tập.
Diễn biến tiếp theo tôi nhớ rõ ơi là rõ. Cả đội tuyển bóng rổ Mỹ đều có mặt. LeBron đang nói chuyện với Carmelo và HLV Krzyzewski đang giải thích điều gì đó với Kevin Durant.
Ở phía bên phải của phòng tập, Kobe đang ném rổ một mình.
Tôi đi về phía Kobe, vỗ vào lưng anh ấy, 'Sáng nay anh làm rất tốt.'
'Hả?'
'Tập thể lực ấy. Anh làm tốt lắm.'
'Ồ. Cảm ơn Rob. Tôi rất cảm kích.'
'Thế mấy giờ anh xong?'
'Xong gì cơ?'
'Ném rổ ấy. Mấy giờ anh rời phòng tập?'
'À, vừa xong. Tôi muốn ném 800 quả. Tôi vừa mới xong đây.'
Vậy là Kobe Bryant bắt đầu tập thể lực vào khoảng 4:30 sáng, tiếp tục chạy cho đến 6 giờ sáng, nâng tạ từ 6 đến 7 giờ sáng và cuối cùng là ném rổ 800 quả từ 7 giờ sáng đến 11 giờ trưa.
Và sau đó thì cả đội tuyển mới bắt đầu luyện tập chính thức.
Rõ ràng là Kobe đang dùng đến 10.000 giờ của anh ấy, nhưng câu chuyện vẫn còn một phần khác quan trọng hơn nhiều."
Tầm quan trọng của việc luyện tập "có tâm"
Kobe không chỉ đơn thuần có mặt ở phòng tập và cày nhiều giờ. Anh ấy luyện tập CÓ MỤC ĐÍCH.
Kobe đặt ra một mục tiêu rõ ràng: ném rổ 800 quả. Anh ấy toàn tâm toàn ý luyện tập để cải thiện thành tích của mình.
Thời gian dành ra để đạt mục tiêu chỉ là yếu tố phụ. Nghe có vẻ đơn giản nhưng thực chất nó khác xa với cách đa số chúng ta tiếp cận công việc.
Phần lớn mọi người khi nói đến chăm chỉ, họ lấy lượng thời gian làm thước đo. (Kiểu: "Tuần vừa rồi tôi làm việc 60 giờ!" )
Bỏ nhiều thời gian đã đủ làm bạn kiệt sức nhưng chỉ làm việc nhiều thôi vẫn chưa đủ (kể cả khi bạn đã cày hết 10.000 giờ).
Điều này khác hoàn toàn với việc luyện tập có mục đích. Phần lớn những người nghĩ mình chăm chỉ mới chỉ đơn thuần cải thiện kỹ năng "đi đến phòng gym" chứ không phải kỹ năng "ném bóng vào rổ".
Vẫn với ví dụ về bóng rổ, mời bạn xem case study sau:
"Thử tưởng tượng hai vận động viên bóng rổ cùng luyện tập ném rổ trong một giờ. Người chơi A ném 200 quả, người chơi B ném 50 quả.
Người chơi B tự đi nhặt bóng, dẫn bóng ung dung và nghỉ nhiều lần để tán dóc với bạn.
Người chơi A có một người đồng nghiệp nhặt bóng sau mỗi lần ném và ghi lại những lần bóng vào rổ.
Nếu bóng không vào rổ, người đồng nghiệp sẽ note lại vì cú ném đó quá ngắn, dài hay lệch trái, lệch phải và người chơi xem lại kết quả sau mỗi 10 phút luyện tập.
Nếu coi hiệu suất luyện tập của hai người là như nhau thì sai bét.
Giả sử đây là routine hàng ngày của hai người, kỹ năng ban đầu tương tự nhau, theo bạn ai sẽ ném rổ giỏi hơn sau 100 giờ luyện tập?"
—Aubrey Daniels
Cả hai người chơi trong câu chuyện trên đều có thể flex rằng mình đã luyện tập một tiếng nhưng chỉ có một người luyện tập có mục đích thực sự.
Các nhà nghiên cứu chỉ ra rằng những người thành công nhất trong các lĩnh vực đều chăm chỉ luyện tập một cách CÓ MỤC ĐÍCH.
Những họa sĩ, vận động viên, CEO, nhà khởi nghiệp giỏi nhất không chỉ đơn thuần làm việc nhiều, họ focus phát triển một số kỹ năng cụ thể.
Ví dụ như chiến thuật "don't break the chain" ("đừng phá vỡ chuỗi") của danh hài nổi tiếng Jerry Seinfeld nói về việc luyện tập có mục đích kỹ năng viết truyện cười.
Apply bài học này vào cuộc sống của bạn nào!
Mozart được tôn vinh là "thiên tài của những thiên tài" nhưng ông cũng phải chật vật suốt 19 năm trước khi những tác phẩm bất hủ ra mắt công chúng. Mình không biết bạn thế nào nhưng câu chuyện này inspiring lắm!
Bạn cũng có thể tiếp cận với công việc, mục tiêu của mình theo cách tương tự. Bằng cách kết hợp giữa sự quyết tâm của "10 năm chờ thời" và sự tập trung của "luyện tập có mục đích", bạn có thể vượt qua nhiều người.
Trong cuộc sống hàng ngày, điều này không cần quá to tát đâu. Khi mới bắt đầu, bạn dễ cảm thấy mình là kẻ thất bại.
Cảm giác chật vật, bất lực đó có thể thúc đẩy bạn tiến bộ và trưởng thành.
Những điều có vẻ không đáng giá và ít được công nhận chính là cái giá bạn phải trả để tìm ra việc bạn làm tốt nhất. Nói cách khác, những điều trông giống như thất bại chính là nền móng của thành công.
May mắn là chỉ một giờ tập trung và luyện tập có mục đích mỗi ngày cũng có thể đem đến kết quả bất ngờ trong dài hạn rồi. Một giờ đó cũng đưa chúng ta đến với câu trả lời cho những câu hỏi quan trọng nhất:
Nguồn: soha.vn