Từ 1/7, việc chi trả tiền bản quyền khi dùng nhạc phục vụ kinh doanh chính thức được áp dụng theo Nghị định 134/2026/NĐ-CP. Quy định này khiến hội chủ quán cà phê "nóng mặt" vì việc mở nhạc chill cho khách giờ được xác định là khai thác thương mại luôn rồi
Đồng ý là đồng ý nhưng vẫn... "đau đầu" lắm anh ơi
Âm nhạc đã là "linh hồn" của các quán cà phê từ lâu rồi. Những bản nhạc phát cả ngày hay các đêm acoustic cuối tuần không chỉ tạo vibe thư giãn mà còn giúp quán có "chất" riêng, thu hút khách. Vì thế khi quy định về bản quyền được triển khai rõ ràng hơn, nhiều chủ quán bắt đầu tìm hiểu kỹ để làm cho đúng luật.
Điểm "gai" ở đây không phải là có phải trả hay không, mà là... không rõ phải trả như nào, trả cho ai, trả bao nhiêu với từng loại hình kinh doanh
Nhiều người hiểu lầm rằng chỉ cần mua Spotify Premium, Apple Music hay YouTube Premium là có thể mở nhạc trong quán thoải mái. Nhưng thật ra các gói này chỉ cho mục đích nghe cá nhân thôi nha! Còn khi dùng nhạc trong quán để phục vụ khách = hoạt động thương mại = phải tuân theo luật bản quyền rồi đó
Anh Anh Đức, chủ Jin Coffee ở Hà Đông (Hà Nội), chia sẻ anh hoàn toàn ủng hộ việc bảo vệ quyền lợi của nhạc sĩ. Trả tiền bản quyền là hợp lý, nhưng cách tính phí cần phản ánh đúng quy mô và mức độ khai thác của từng quán.
Quán của anh từng tổ chức acoustic để tạo trải nghiệm cho khách, không bán vé cũng không thu phụ phí gì cả. Vì vậy anh Đức cho rằng cần phân biệt rõ giữa những quán lấy nhạc làm sản phẩm kinh doanh chính với những quán chỉ mở nhạc nền tạo không gian, để thu phí cho công bằng
Mong có hướng dẫn chi tiết để khỏi... "hoang mang"
Không chỉ Hà Nội, nhiều chủ quán ở các tỉnh khác cũng đang "dõi theo" hướng dẫn về quy định mới này. Chị Hải Yến, chủ quán cà phê tại Hà Tĩnh, cho biết điểm "nhức nhối" nhất là vẫn chưa có đủ thông tin về quy trình thực hiện cũng như cách xác định mức phí phù hợp.
Theo chị Yến, bảo vệ quyền tác giả là cần thiết, nhưng để chính sách "chuẩn không cần chỉnh", cơ quan chức năng cần hướng dẫn rõ ràng về đối tượng áp dụng, thủ tục kê khai, đơn vị thu và cách nộp phí. Khi nắm rõ quy định, các quán sẽ chủ động thực hiện và bớt "lo lắng vô bổ"
Trong bối cảnh kinh tế khó khăn, chi phí mặt bằng, nguyên liệu, nhân công đều tăng, mọi khoản chi phát sinh đều phải cân nhắc kỹ. Vì vậy họ đề xuất phân loại theo quy mô kinh doanh, diện tích hoặc mức độ sử dụng nhạc cho hợp lý với thực tế.
Anh Anh Đức cũng góp ý rằng các quán lớn hoặc thường xuyên tổ chức biểu diễn sẽ có khả năng cân đối chi phí tốt hơn các quán nhỏ hoặc mới mở. Cần có mức thu phù hợp từng nhóm đối tượng, đồng thời tăng cường hướng dẫn để chủ quán biết rõ trách nhiệm và cách làm.
Theo các chuyên gia, tăng cường bảo vệ quyền tác giả trong âm nhạc là bước đi cần thiết để bảo vệ người sáng tạo và xây dựng môi trường kinh doanh văn minh. Tuy nhiên để chính sách được "ưng", việc tuyên truyền, công khai quy trình và xây dựng lộ trình phù hợp là yếu tố quan trọng.
Bên cạnh mức phí, nhiều chủ quán cho rằng điều cần nhất giờ là cơ chế thực hiện minh bạch và dễ tiếp cận. Các đơn vị quản lý cần công khai rõ đầu mối nhận hồ sơ, quy trình kê khai, cách thanh toán và cơ chế giải quyết khiếu nại nếu có vướng mắc. Như vậy các quán sẽ chủ động thực hiện nghĩa vụ, đồng thời tránh hiểu sai hoặc làm thiếu thống nhất
Về mặt pháp lý, các chuyên gia cho rằng tăng cường thực thi quyền tác giả không chỉ bảo vệ người sáng tạo mà còn tạo môi trường cạnh tranh bình đẳng. Các đơn vị đã thực hiện đủ nghĩa vụ về bản quyền sẽ không còn "thiệt thòi" so với các quán chưa tuân thủ, từ đó nâng cao ý thức tôn trọng quyền sở hữu trí tuệ trong kinh doanh dịch vụ
Nhiều ý kiến đề xuất cơ quan chức năng nghiên cứu phân loại theo quy mô, diện tích hoặc mức độ khai thác nhạc để áp dụng sát thực tế hơn. Những quán thường xuyên tổ chức biểu diễn hoặc lấy nhạc làm sản phẩm chính có thể được áp dụng mức thu khác với các quán chỉ mở nhạc nền.
Theo luật sư Nguyễn Trọng Nghĩa (Đoàn Luật sư TP Hà Nội), việc chi trả tiền bản quyền khi phát nhạc tại các cơ sở kinh doanh không phải quy định mới mà đã có từ nhiều năm trước. Ông cũng lưu ý không phải mọi trường hợp phát nhạc đều phải trả. Với các tác phẩm không thuộc phạm vi quản lý của tổ chức đại diện quyền tác giả hoặc được tác giả/chủ sở hữu cho phép dùng miễn phí theo đúng quy định, quán sẽ không phải trả tiền bản quyền
Trong bối cảnh ngành công nghiệp sáng tạo ngày càng phát triển, việc thực hiện đầy đủ nghĩa vụ bản quyền được xem là xu hướng tất yếu. Tuy nhiên để chính sách "đi vào lòng người", cần tăng cường tuyên truyền, hướng dẫn và công khai quy trình. Khi chủ quán hiểu rõ quyền và nghĩa vụ của mình, việc chi trả bản quyền sẽ không còn là "gánh nặng" mà trở thành trách nhiệm tôn trọng giá trị sáng tạo và xây dựng môi trường kinh doanh văn minh, bền vững
Nguồn: tiin.vn