MeoSaigon8924
New member
Nghe có vẻ sốc nhưng đầu thế kỷ 20, giới khoa học từng tin vào một chú ngựa biết "nói" tiếng Đức, làm toán siêu đỉnh và còn thẩm định được cả tranh vẽ nữa đó!
Một chú ngựa thông minh hơn cả con người á? Nghe vô lý nhỉ!
Nghe crazy vậy thôi chứ thực ra không có đâu. Nhưng hồi đó kiến thức và IQ là khái niệm còn khá mơ hồ. Bây giờ ai cũng biết để phân biệt nhạc Chopin hay Tchaikovsky thì phải hỏi người chứ đâu hỏi ngựa đúng không? Nhưng mà đầu thế kỷ 20, bạn chọn ai cũng... ok luôn
Hans - chú ngựa "bùng nổ" khắp thế giới
Năm 1900, một thầy giáo toán người Đức tên Wilhelm von Osten bỗng nhiên mệt mỏi vì phải làm việc với con người suốt. Tức quá, ông quyết định làm một việc nghe có vẻ điên rồ: dạy một con ngựa... làm toán!
Suốt 4 năm dài, ông mở lớp toán nâng cao dành riêng cho chú ngựa của mình, tự tay giảng dạy luôn. Và rồi... thành công thật! Ông liền khoe với cả thế giới ngay.
Chú ngựa Hans của Wilhelm có thể trả lời câu hỏi bằng cách gõ móng lên đất. Kiểu như được hỏi phép cộng thì sẽ gõ đúng số lần theo đáp án.
Để làm được vậy nghĩa là Hans phải hiểu tiếng Đức - một trong những ngôn ngữ khó nhất hành tinh luôn đó! Thậm chí nó còn biết "nói" tiếng Đức nữa cơ. Bằng cách gõ móng theo số tương ứng với từng chữ cái, con ngựa có thể đánh vần tên người, ghép thành câu hoàn chỉnh. Chưa hết, dù chưa học nghệ thuật bao giờ nhưng nó phân biệt được tác giả qua tranh của họ luôn!
Không cần bàn cãi, với skills bá đạo như vậy, Hans trở thành hiện tượng thật sự. Người ta kéo đến nhà Wilhelm đông nghịt để xem chú ngựa "chat" bằng tiếng gõ móng. Một số còn thấy tội nghiệp vì suốt ngàn năm nay loài người đã cưỡi lên lưng một sinh vật thông minh đến vậy
Đương nhiên giới khoa học cũng chú ý đến. Họ quyết định phải điều tra xem có mánh lới gì không, và người đầu tiên đứng ra kiểm tra là hội đồng giáo dục Đức năm 1904.
Suốt hơn 1 năm rưỡi, người ta test đi test lại, thậm chí tách Hans ra khỏi chủ để loại bỏ khả năng gian lận. Nhưng chú ngựa vẫn trả lời đúng gần như 100%, miễn là chủ ở trong tầm nhìn. Hội đồng cuối cùng kết luận: không có mánh khóe nào từ phía con người cả!
Plot twist: Sự thật không như mơ đâu nhé!
Sau đó họ mời nhà tâm lý học kiêm sinh học Oskar Pfungst vào cuộc. Pfungst thiết kế những thí nghiệm chặt chẽ hơn để xác định liệu Hans có thực sự giao tiếp và hiểu ngôn ngữ phức tạp không.
Thí nghiệm bắt đầu bằng việc tách người hỏi ra khỏi tầm mắt Hans, tránh trường hợp chú ngựa đọc được cử chỉ. Thí nghiệm khác, thậm chí người hỏi còn không biết đáp án luôn. Với những cách này, Pfungst sẽ biết được Hans có thực sự hiểu hay không.
Kết quả ra sao? Pfungst phát hiện Hans không phải thiên tài toán học như quảng cáo. NHƯNG nó là một loại thiên tài khác: Đọc vị nét mặt và ngôn ngữ cơ thể của người xung quanh!
Khi gõ móng, Hans sẽ quan sát mọi người. Lúc gõ đúng đáp án, người hỏi và khán giả sẽ phản ứng (thậm chí vô thức), từ đó cho Hans biết đã đến lúc dừng và nhận thưởng.
Nói chung, ngựa vẫn chỉ là ngựa thôi mà!
Nhưng nhờ Hans, nhân loại học được nhiều thứ lắm!
Bao gồm cách tạo ra thí nghiệm chuẩn, loại bỏ các yếu tố gây nhiễu, và phân tích kết quả khoa học đúng cách.
Còn về Hans thì sau khi bị "lật tẩy", chú mất hết fan vì ai quan tâm đến một con ngựa chỉ giỏi... đoán mò đâu đúng không? Cuối cùng, chú bị bắt đi tham chiến trong Thế chiến I và sau đó... chẳng ai nghe nhắc đến chú nữa.
Nguồn: soha.vn