Vũ trụ là nơi chất chứa vô vàn điều bí ẩn mà loài người mình vẫn chưa giải mã hết được nè! Nhưng chỉ riêng những gì mà các nhà khoa học đã tìm ra thôi cũng đủ khiến ta phải "ố á ồ" rồi đó. Cùng khám phá 10 sự thật siêu ngầu và hơi weird về hệ Mặt Trời nhé!
1. Sao Thiên Vương nằm "ngả nghiêng" cực lạ
Nhìn bề ngoài thì sao Thiên Vương giống một quả bóng xanh lam xinh xinh, nhưng hành tinh khổng lồ này lại có những đặc điểm kỳ dị vô cùng luôn! Đầu tiên phải kể đến chuyện sao Thiên Vương là hành tinh duy nhất trong hệ Mặt Trời quay nghiêng hẳn về một bên. Đến giờ khoa học vẫn chưa rõ tại sao nó lại "nằm" như vậy, nhưng giả thuyết phổ biến nhất là hồi xưa khi hệ Mặt Trời mới hình thành, có một tiền hành tinh to bằng Trái Đất đã "đâm sầm" vào sao Thiên Vương, làm nó nghiêng hẳn luôn!
Không chỉ vậy, sao Thiên Vương còn có những vành đai siêu mỏng manh được phát hiện năm 1977 khi nó đi qua trước một ngôi sao khác (nhìn từ Trái Đất nha). Các vành đai này được ước tính hình thành cách đây tầm 600 triệu năm rồi đó! Gần đây nhất, các nhà thiên văn học còn bắt gặp những cơn bão trong khí quyển của sao Thiên Vương sau khi nó di chuyển gần Mặt Trời nhất.
2. Mặt Trăng của sao Mộc có núi lửa phun "bá đạo" kinh khủng
Mặt trăng Jovian có hàng trăm núi lửa và được xem là mặt trăng hoạt động mạnh nhất trong hệ Mặt Trời luôn nha! Đôi khi những núi lửa này phun dung nham cao tận... 402km vào bầu khí quyển, bay phà phà luôn á! Nhiều tàu vũ trụ đã chứng kiến cảnh "khủng" này rồi. Năm 2007, tàu vũ trụ New Horizons trên đường đi sao Thiên Vương còn quay được cả clip núi lửa phun trào trên Mặt Trăng Jovian nữa đấy!
Theo NASA giải thích thì vì Mặt Trăng Jovian ở quá gần sao Mộc nên nó "bị cuốn vào một cuộc chiến lực hấp dẫn gay cấn" giữa sao Mộc và 2 mặt trăng lớn khác. Những lực hút đối lập này tạo ra nhiệt lượng khổng lồ bên trong, dẫn đến hàng trăm vụ phun trào núi lửa trên bề mặt. Nhưng mà khó đoán lắm, dù dùng mô hình khoa học cũng không biết núi lửa nằm ở đâu nữa!
3. Sao Hỏa có núi lửa "khủng long" nhất vũ trụ (mà con người biết)
Nhìn thì sao Hỏa có vẻ yên ắng, nhưng các nhà khoa học bảo là hồi xưa nó "chơi lớn" lắm, có những núi lửa khổng lồ hình thành và phun trào, đặc biệt là núi lửa Olympus Mons. Đây là núi lửa lớn nhất từng được phát hiện trong hệ Mặt Trời với chiều ngang 602km, tương đương kích thước của bang Arizona bên Mỹ luôn á! Nó cao 25km, gấp 3 lần núi Everest đó nha – ngọn núi cao nhất trên Trái Đất của chúng mình đây!
Lý do núi lửa trên sao Hỏa có thể "lớn xác" như vậy là vì lực hấp dẫn trên hành tinh này yếu hơn Trái Đất nhiều. Tuy nhiên giới khoa học vẫn chưa hiểu rõ quá trình hình thành những ngọn núi "khủng" này ra sao!
4. Sao Kim có gió mạnh đến... "xỉu up xỉu down"
Sao Kim được mệnh danh là hành tinh địa ngục vì có nhiệt độ và áp suất cực khủng trên bề mặt. Tàu vũ trụ thăm dò Venara của Liên Xô dù được trang bị kỹ lưỡng cũng chỉ chống chọi được vài phút khi hạ cánh xuống đây vào những năm 1970 thôi!
Bề mặt sao Kim siêu kỳ lạ luôn! Các nhà khoa học phát hiện ra rằng các luồng gió trên cao của nó di chuyển nhanh hơn gấp 50 lần so với tốc độ quay của chính hành tinh đó! Tàu vũ trụ Venus Express của châu Âu (bay quanh sao Kim từ năm 2006 đến 2014) đã theo dõi các cơn gió này trong thời gian dài và phát hiện ra rằng gió, bão trên hành tinh này ngày càng mạnh hơn theo thời gian nữa! Rợn người ha!
5. Băng nước "có mặt khắp mọi nơi" trong hệ Mặt Trời
Hồi trước băng được coi là thứ hiếm trong không gian, nhưng sau này khoa học phát hiện ra nó tồn tại khắp nơi trong hệ Mặt Trời luôn! Băng là thành phần phổ biến của sao chổi và các tiểu hành tinh. Nó cũng nằm trong những miệng núi lửa bị che khuất trên sao Thủy và Mặt Trăng. Sao Hỏa cũng có băng ở các vùng cực của nó nữa!
Nhưng mà không phải loại băng nào cũng giống nhau nha! Khi quan sát cận cảnh sao chổi 67P/Churyumov-Gerasimenko bằng tàu vũ trụ Rosetta của Cơ quan Vũ trụ Châu Âu, các nhà khoa học thấy rằng lớp băng được tìm thấy ở đây khác hẳn với loại băng ở Trái Đất đó!
6. Có thể có "hàng xóm" sống cùng hệ Mặt Trời với chúng ta
Cho đến giờ, các nhà khoa học chưa tìm thấy bất cứ bằng chứng nào cho thấy sự sống tồn tại ở nơi khác trong hệ Mặt Trời. Nhưng khi tìm hiểu về cách các sinh vật sống trong miệng núi lửa ngầm hoặc trong môi trường đóng băng, những phát hiện mới rất có thể sẽ gợi mở về những nơi chúng sinh sống ở các hành tinh khác đó!
Đây không phải là người ngoài hành tinh xanh xanh sống trên sao Hỏa như trong phim viễn tưởng đâu nha, mà là các sinh vật vô cùng nhỏ bé! Có thể có vi sinh vật ở đâu đó trong đại dương Europe của sao Mộc hoặc bên dưới lớp băng Enceladus của sao Thổ cũng nên... Hóng quá đi!
7. Sao Thủy đang "tự thu nhỏ" dần theo thời gian
Trong nhiều năm, các nhà khoa học tin rằng Trái Đất là hành tinh duy nhất trong hệ Mặt Trời có hiện tượng kiến tạo mảng. Nhưng điều này đã thay đổi sau khi tàu vũ trụ MESSENGER thực hiện sứ mệnh thăm dó sao Thủy đầu tiên, lập bản đồ toàn bộ hành tinh này với độ phân giải cao và xem xét các đặc điểm trên bề mặt của nó!
Năm 2016, dữ liệu từ tàu MESSENGER cho thấy có những dạng địa hình giống vách đá hay còn gọi là vết đứt gãy trên bề mặt sao Thủy. Vì các vết đứt gãy này tương đối nhỏ nên các nhà khoa học cho rằng chúng được hình thành không quá lâu và hành tinh này vẫn đang thu nhỏ lại đó! Lý do là vì nhiệt độ của sao Thủy đang giảm dần. Quá trình giảm nhiệt này đã tác động một cách bất thường tới địa hình vốn đã rất hiểm trở của nó, tạo nên những vách đá cao tới 3km và những dải núi dài tới 1.700km chạy dọc trên bề mặt hành tinh. Ơ mây zing!
8. Sao Hải Vương tỏa nhiệt nhiều hơn lượng nhiệt nó nhận được
Sao Hải Vương ở xa Trái Đất vô cùng! Và các nhà khoa học đang rất mong muốn sớm đưa tàu vũ trụ lên hành tinh này để giải đáp bí ẩn tại sao nó lại tỏa ra nhiều nhiệt hơn lượng nhiệt nó nhận được từ Mặt Trời, cũng như vì sao ngôi sao này lại nằm cách quá xa so với Mặt Trời như vậy. Thật sự là một câu hỏi "hại não" luôn á!
9. Sao Mộc có nhiều nguyên tố nặng hơn cả... Mặt Trời
Các nhà khoa học cho rằng Mặt Trời và các hành tinh nhiều khả năng được hình thành từ một đám mây bụi vũ trụ dày đặc, có thể là chất khí bao quanh một lõi chứa các nguyên tố nặng hơn. Điều này đặc biệt đúng với sao Mộc – một hành tinh có kích thước lớn gấp 317 lần Trái Đất, hút nhiều khí hơn hành tinh của chúng ta nhiều lắm!
Cùng một dạng cấu trúc, vậy tại sao sao Mộc lại có nhiều nguyên tố nặng hơn Mặt Trời? Một trong những giả thuyết hàng đầu là bầu khí quyển của sao Mộc được "làm giàu" bằng các sao chổi, tiểu hành tinh và các thiên thể nhỏ khác mà nó hút vào nhờ từ trường rất mạnh. Thế mới thấy sao Mộc "giàu có" thật!
10. Sao Thổ có cơn bão hình lục giác cực "dị"
Bắc bán cầu của sao Thổ xuất hiện một cơn bão khổng lồ hình lục giác mà đến nay các nhà khoa học vẫn chưa lý giải được tại sao lại có hình dạng kỳ lạ như vậy! Cơn bão này có một số đặc điểm chung với những cơn bão thông thường khác trên Trái Đất, và nó đã tồn tại trên sao Thổ hàng thập kỷ, thậm chí hàng trăm năm rồi đó! Một hiện tượng thiên nhiên "bền bỉ" đáng kinh ngạc đúng không nào!
Nguồn: soha.vn