Giới nghiên cứu khu vực đang dậy sóng với phát hiện chấn động này nha mọi người ơi!
Loài vật được gọi là "bóng ma sông Mekong" bất ngờ quay trở lại đang được đánh giá là một trong những phát hiện đỉnh nhất về đa dạng sinh học nước ngọt Đông Nam Á trong mấy năm gần đây luôn đó.
Theo nghiên cứu vừa đăng trên tạp chí Biological Conservation, đầu tháng 7/2022, anh ngư dân ở tỉnh Stung Treng (Campuchia) đã bắt được một con cá lạ hoắc gần đập thủy điện Sesan II thuộc hệ thống sông Mekong. Sau khi các chuyên gia check kỹ, cá thể này được xác nhận là Aaptosyax grypus - loài cá chép hồi khổng lồ từng được cho là đã tuyệt chủng tại Campuchia từ cuối những năm 1990 rồi!
Theo các nhà nghiên cứu thủy sản Campuchia, lần cuối cùng ghi nhận được loài cá này là vào năm 1999. Suốt gần 20 năm sau đó, mọi cuộc khảo sát đều "lép vế", không tìm thấy dấu vết nào, khiến nhiều nghiên cứu khoa học kết luận rằng cá chép hồi khổng lồ đã "bay màu" khỏi Campuchia rồi. Vì thế, việc một cá thể bất ngờ bị bắt vào ngày 2/7 đã khiến giới khoa học phải "ô dề" thật sự!
Con cá chép hồi khổng lồ vừa được phát hiện nặng khoảng 6 kg. Hơi buồn là con cá đã chết sau khi được đưa lên bờ Tuy nhiên, các nhà khoa học khẳng định mẫu vật này vẫn có giá trị nghiên cứu siêu to khổng lồ nha.
Hiện cá thể này đang được kiểm tra kỹ càng để xác định đây là cá thuần chủng hay đã có biến đổi di truyền. Các phân tích cũng sẽ tập trung vào cấu trúc cơ thể, chế độ ăn và đặc điểm sinh học, qua đó giúp các nhà khoa học hiểu rõ hơn về lối sống của loài cá hiếm hoi này trong tự nhiên.
Theo các chuyên gia, trong bối cảnh loài cá chép hồi khổng lồ gần như "mất tích" suốt nhiều năm, mỗi mẫu vật còn sót lại đều được xem là nguồn dữ liệu quý giá vô cùng để phục vụ công tác bảo tồn đó nha.
Cá chép hồi khổng lồ này có thể phát triển tới chiều dài khoảng 1,3m và nặng tối đa 30kg, nằm trong nhóm những loài cá nước ngọt lớn nhất thế giới luôn ấy chứ!
Chúng có đặc điểm nhận dạng khá khác biệt với vảy nhỏ, thân dài và miệng rộng, hình dáng khiến nhiều người liên tưởng tới rùa á. Cá chép hồi khổng lồ thường ăn các loài cá nhỏ và sống ở những vùng nước sâu của sông Mekong, đặc biệt tại khu vực Đông Bắc Campuchia giáp Lào và kéo dài tới miền Trung Thái Lan.
Chia sẻ với truyền thông, ông Bunyeth Chan - trưởng nhóm nghiên cứu từ Đại học Svay Rieng (Campuchia) cho rằng việc tái phát hiện cá chép hồi khổng lồ không chỉ có ý nghĩa với riêng một loài. "Đây là lý do để hy vọng, không chỉ cho cá chép khổng lồ mà còn cho toàn bộ hệ sinh thái sông Mekong," ông nói.
Theo các nghiên cứu, sông Mekong được xem là hệ thống sông "xịn" bậc nhất thế giới, cung cấp hơn 2 triệu tấn cá mỗi năm, với giá trị ước tính trên 10 tỷ USD luôn đó! Dòng sông này thường được ví như "xa lộ cá", nơi sinh sống của một số loài cá nước ngọt lớn nhất hành tinh.
Tuy nhiên, việc cá chép hồi khổng lồ suy giảm nghiêm trọng trong nhiều thập kỷ qua cũng phản ánh những áp lực ngày càng lớn mà Mekong đang phải đối mặt, từ đánh bắt quá mức cho tới sự phát triển dày đặc của các công trình thủy điện làm biến đổi môi trường sống tự nhiên.
Trong hơn một thập kỷ qua, số lượng cá chép hồi khổng lồ được ước tính đã suy giảm trên 90% rồi các bạn ơi! Việc xây dựng các con đập đã làm thay đổi mạnh mẽ dòng chảy, phá vỡ các khu vực nước sâu - nơi loài cá này sinh sống và sinh sản. Nhiều nghiên cứu thực hiện trong giai đoạn 2017-2018 từng nhận định cá chép hồi khổng lồ có khả năng đã tuyệt chủng ở Campuchia và chỉ còn tồn tại với số lượng rất ít tại Lào và Thái Lan.
Chính vì vậy, dù phát hiện mới mang lại hy vọng, các chuyên gia cảnh báo rằng nguy cơ tuyệt chủng của loài cá này vẫn ở mức rất cao nếu không có biện pháp bảo vệ kịp thời nhé!
Theo các nhà bảo tồn, việc cá chép hồi khổng lồ tái xuất không chỉ có ý nghĩa riêng với Campuchia mà còn liên quan trực tiếp tới các quốc gia hạ lưu Mekong, trong đó có Việt Nam mình đó nha. Sự suy giảm đa dạng sinh học ở thượng nguồn có thể ảnh hưởng lâu dài tới nguồn lợi thủy sản, sinh kế của người dân và sự ổn định của toàn bộ hệ sinh thái Mekong.
Trước đó, cũng tại tỉnh Stung Treng, Campuchia từng gây "náo loạn" khi ghi nhận một cá thể cá đuối nước ngọt khổng lồ được xem là loài cá nước ngọt lớn nhất từng được phát hiện. Những sự kiện này cho thấy Mekong vẫn còn ẩn chứa nhiều loài sinh vật quý hiếm chưa được nghiên cứu đầy đủ đấy!
Nguồn: soha.vn