Nghe có vẻ vô lý nhưng đây là chuyện có thật đấy các bạn ơi! Có một loại rau vốn được coi là "siêu thực phẩm" nhưng lại có thể biến thành "thuốc độc" nếu ăn lung tung không kiểm soát
Nhân vật chính trong câu chuyện này chính là rau bina (hay còn gọi là cải bó xôi, rau chân vịt) - loại rau quen thuộc được mệnh danh là giàu dinh dưỡng, tốt cho sức khỏe. Nhưng plot twist là nếu ăn quá nhiều hoặc chế biến sai cách thì nó có thể "hại thận" nghiêm trọng luôn đó nha!
Ông Trần (42 tuổi, Trung Quốc) - một anh chàng cao lớn, hiếm khi ốm đau, chỉ bị gout nhẹ nhưng cũng không điều trị thuốc. Một tuần trước đó, ông liên tục thấy mệt mỏi, buồn ngủ, đi ngoài 4-5 lần/ngày. Tưởng do làm việc quá sức nên ông tự ý mua thuốc bổ về uống. Ai ngờ càng uống càng mệt, đau thắt lưng, thậm chí còn đi tiểu ra máu Gia đình năn nỉ mãi ông mới chịu đến bệnh viện.
Kết quả khám khiến cả nhà shocked: chỉ số creatinine trong máu lên tới 430μmol/L (cao gấp nhiều lần bình thường luôn á ). CT bụng cho thấy thận xuất hiện nhiều nốt bất thường.
Sau loạt xét nghiệm và sinh thiết, bác sĩ phát hiện trong thận ông Trần có vô số tinh thể sắc nhọn lấp lánh kèm phản ứng viêm mạnh. Chẩn đoán cuối cùng: bệnh thận do lắng đọng oxalat (oxalate nephropathy) - tức là tinh thể oxalat canxi tích tụ trong ống thận, phá hủy mô thận và làm suy giảm chức năng.
Lý do gây sốc: trước đó ông Trần ăn một lượng lớn rau bina liên tục nhiều ngày, đặc biệt là uống nước ép rau bina sống. Đây chính là "thủ phạm" khiến ông suy thận cấp do quá tải oxalat
May mắn là sau khi lọc máu và điều trị chuyên sâu, các chỉ số của ông Trần đã dần về bình thường và không phải chạy thận suốt đời. Nhưng đây thực sự là bài học "xương máu" cho mọi người: thực phẩm dù tốt đến mấy cũng không được ăn vô tội vạ, vì nó có thể phản tác dụng và phá hủy sức khỏe lúc nào không hay!
Tại sao ăn nhiều rau bina lại hại thận thế?
Rau bina tuy được mệnh danh là "superfood" nhưng lại là một trong những loại thực phẩm chứa axit oxalic cao nhất trong tự nhiên - hơn 1.000mg oxalat trên 100g rau tươi đó các bạn! Khi ăn liên tục nhiều ngày, đặc biệt là uống nước ép tươi hoặc xào nấu trực tiếp mà không chần qua nước sôi, lượng oxalat nạp vào cơ thể sẽ tăng vọt vượt quá khả năng bài tiết.
Trong cơ thể, oxalat chủ yếu được thận đào thải qua nước tiểu. Khi lượng oxalat tăng cao bất thường, chúng sẽ kết hợp với canxi tạo thành tinh thể oxalat canxi. Các tinh thể này giống như những mảnh "thủy tinh vụn" găm vào thận, gây xước và tắc nghẽn hàng loạt ống thận, hình thành sỏi rồi kích hoạt phản ứng viêm cấp tính, dần dần phá hủy chức năng thận
Theo bác sĩ điều trị của ông Trần, bệnh này có hai dạng:
• Nguyên phát (hiếm gặp): Do đột biến gen khiến gan sản sinh quá nhiều oxalat.
• Thứ phát (phổ biến hơn): Thường gặp ở người ăn nhiều thực phẩm giàu oxalat (như rau bina, củ cải đường, socola, trà đặc), người mắc bệnh đường ruột, bệnh thận, hoặc bổ sung vitamin C quá liều.
Trường hợp của ông Trần chính là dạng thứ phát do ăn quá nhiều rau bina liên tục, cộng thêm bệnh gout không được kiểm soát tốt. Việc oxalat lắng đọng ồ ạt đã khiến chức năng lọc máu của thận suy giảm đột ngột. Nếu không điều trị kịp thời, bệnh sẽ tiến triển thành suy thận mạn, thậm chí phải lọc máu suốt đời hoặc ghép thận luôn á!
Ăn rau củ thế nào để bảo vệ thận?
Ngoài rau bina, axit oxalic còn có nhiều trong các loại thực phẩm quen thuộc như củ cải đường, củ dền, măng tây, chocolate hay trà đặc. Khi đi vào cơ thể, chất này liên kết với canxi tạo thành tinh thể oxalat canxi sắc nhọn, trực tiếp đe dọa chức năng thận.
Mặc dù rau xanh rất bổ dưỡng, nhưng người mắc bệnh thận mạn tính, người từng bị sỏi thận, bệnh nhân gout hay những ai có hệ tiêu hóa kém, đang dùng thuốc chống đông máu đều cần hết sức cẩn trọng và hạn chế nhóm thực phẩm giàu axit oxalic này nhé!
Để bảo vệ thận mà vẫn đảm bảo dinh dưỡng, bác sĩ điều trị của ông Trần đưa ra những tips cực hữu ích:
• Chế biến đúng cách: Với rau giàu oxalat như rau bina, cần chần sơ qua nước sôi trước khi xào nấu để loại bỏ bớt axit oxalic.
• Uống đủ nước: Duy trì uống 1,5 đến 2,5 lít nước mỗi ngày giúp pha loãng nước tiểu, ngăn tinh thể ngưng tụ thành sỏi. Người thường dùng thực phẩm giàu axit oxalic càng cần uống nhiều hơn.
• Kết hợp canxi trong bữa ăn: Bổ sung lượng canxi vừa đủ từ sữa, phô mai hay sữa chua để oxalat gắn kết ngay tại đường ruột rồi thải ra ngoài theo phân, giảm bớt áp lực cho thận.
• Không lạm dụng vitamin C: Tránh uống vitamin C liều cao kéo dài, nhất là khi chế độ ăn có thực phẩm giàu axit oxalic. Bởi vì chất này khi chuyển hóa có thể làm tăng sinh oxalat trong cơ thể.
Nguồn: soha.vn
Nhân vật chính trong câu chuyện này chính là rau bina (hay còn gọi là cải bó xôi, rau chân vịt) - loại rau quen thuộc được mệnh danh là giàu dinh dưỡng, tốt cho sức khỏe. Nhưng plot twist là nếu ăn quá nhiều hoặc chế biến sai cách thì nó có thể "hại thận" nghiêm trọng luôn đó nha!
Ông Trần (42 tuổi, Trung Quốc) - một anh chàng cao lớn, hiếm khi ốm đau, chỉ bị gout nhẹ nhưng cũng không điều trị thuốc. Một tuần trước đó, ông liên tục thấy mệt mỏi, buồn ngủ, đi ngoài 4-5 lần/ngày. Tưởng do làm việc quá sức nên ông tự ý mua thuốc bổ về uống. Ai ngờ càng uống càng mệt, đau thắt lưng, thậm chí còn đi tiểu ra máu Gia đình năn nỉ mãi ông mới chịu đến bệnh viện.
Kết quả khám khiến cả nhà shocked: chỉ số creatinine trong máu lên tới 430μmol/L (cao gấp nhiều lần bình thường luôn á ). CT bụng cho thấy thận xuất hiện nhiều nốt bất thường.
Sau loạt xét nghiệm và sinh thiết, bác sĩ phát hiện trong thận ông Trần có vô số tinh thể sắc nhọn lấp lánh kèm phản ứng viêm mạnh. Chẩn đoán cuối cùng: bệnh thận do lắng đọng oxalat (oxalate nephropathy) - tức là tinh thể oxalat canxi tích tụ trong ống thận, phá hủy mô thận và làm suy giảm chức năng.
Lý do gây sốc: trước đó ông Trần ăn một lượng lớn rau bina liên tục nhiều ngày, đặc biệt là uống nước ép rau bina sống. Đây chính là "thủ phạm" khiến ông suy thận cấp do quá tải oxalat
May mắn là sau khi lọc máu và điều trị chuyên sâu, các chỉ số của ông Trần đã dần về bình thường và không phải chạy thận suốt đời. Nhưng đây thực sự là bài học "xương máu" cho mọi người: thực phẩm dù tốt đến mấy cũng không được ăn vô tội vạ, vì nó có thể phản tác dụng và phá hủy sức khỏe lúc nào không hay!
Tại sao ăn nhiều rau bina lại hại thận thế?
Rau bina tuy được mệnh danh là "superfood" nhưng lại là một trong những loại thực phẩm chứa axit oxalic cao nhất trong tự nhiên - hơn 1.000mg oxalat trên 100g rau tươi đó các bạn! Khi ăn liên tục nhiều ngày, đặc biệt là uống nước ép tươi hoặc xào nấu trực tiếp mà không chần qua nước sôi, lượng oxalat nạp vào cơ thể sẽ tăng vọt vượt quá khả năng bài tiết.
Trong cơ thể, oxalat chủ yếu được thận đào thải qua nước tiểu. Khi lượng oxalat tăng cao bất thường, chúng sẽ kết hợp với canxi tạo thành tinh thể oxalat canxi. Các tinh thể này giống như những mảnh "thủy tinh vụn" găm vào thận, gây xước và tắc nghẽn hàng loạt ống thận, hình thành sỏi rồi kích hoạt phản ứng viêm cấp tính, dần dần phá hủy chức năng thận
Theo bác sĩ điều trị của ông Trần, bệnh này có hai dạng:
• Nguyên phát (hiếm gặp): Do đột biến gen khiến gan sản sinh quá nhiều oxalat.
• Thứ phát (phổ biến hơn): Thường gặp ở người ăn nhiều thực phẩm giàu oxalat (như rau bina, củ cải đường, socola, trà đặc), người mắc bệnh đường ruột, bệnh thận, hoặc bổ sung vitamin C quá liều.
Trường hợp của ông Trần chính là dạng thứ phát do ăn quá nhiều rau bina liên tục, cộng thêm bệnh gout không được kiểm soát tốt. Việc oxalat lắng đọng ồ ạt đã khiến chức năng lọc máu của thận suy giảm đột ngột. Nếu không điều trị kịp thời, bệnh sẽ tiến triển thành suy thận mạn, thậm chí phải lọc máu suốt đời hoặc ghép thận luôn á!
Ăn rau củ thế nào để bảo vệ thận?
Ngoài rau bina, axit oxalic còn có nhiều trong các loại thực phẩm quen thuộc như củ cải đường, củ dền, măng tây, chocolate hay trà đặc. Khi đi vào cơ thể, chất này liên kết với canxi tạo thành tinh thể oxalat canxi sắc nhọn, trực tiếp đe dọa chức năng thận.
Mặc dù rau xanh rất bổ dưỡng, nhưng người mắc bệnh thận mạn tính, người từng bị sỏi thận, bệnh nhân gout hay những ai có hệ tiêu hóa kém, đang dùng thuốc chống đông máu đều cần hết sức cẩn trọng và hạn chế nhóm thực phẩm giàu axit oxalic này nhé!
Để bảo vệ thận mà vẫn đảm bảo dinh dưỡng, bác sĩ điều trị của ông Trần đưa ra những tips cực hữu ích:
• Chế biến đúng cách: Với rau giàu oxalat như rau bina, cần chần sơ qua nước sôi trước khi xào nấu để loại bỏ bớt axit oxalic.
• Uống đủ nước: Duy trì uống 1,5 đến 2,5 lít nước mỗi ngày giúp pha loãng nước tiểu, ngăn tinh thể ngưng tụ thành sỏi. Người thường dùng thực phẩm giàu axit oxalic càng cần uống nhiều hơn.
• Kết hợp canxi trong bữa ăn: Bổ sung lượng canxi vừa đủ từ sữa, phô mai hay sữa chua để oxalat gắn kết ngay tại đường ruột rồi thải ra ngoài theo phân, giảm bớt áp lực cho thận.
• Không lạm dụng vitamin C: Tránh uống vitamin C liều cao kéo dài, nhất là khi chế độ ăn có thực phẩm giàu axit oxalic. Bởi vì chất này khi chuyển hóa có thể làm tăng sinh oxalat trong cơ thể.
Nguồn: soha.vn