Ối giời ơi, hóa ra Trung Quốc đang "tự dí vào chân" với những khoản vay khổng lồ cho châu Phi đấy! Chatham House (Viện nghiên cứu Quốc tế Hoàng gia Anh) vừa thả "bom tấn" phân tích cho thấy Bắc Kinh đang stuck trong một thế "tiến thoái lưỡng nan" cực kỳ khó xử luôn nha.
Theo Japan Times đưa tin, các chuyên gia tại Chatham House cho biết Trung Quốc đang "dính chưởng" nặng nề - vừa phải cố "đòi nợ" lại tiền, vừa phải giữ mặt là "người bạn thân thiết" với các nước đang phát triển. Ơ kìa, sao nghe mà rối rối thế nhỉ?
Con số đưa ra cũng "xịn sò" vô cùng: Trong vòng 20 năm (2000-2020), nợ công của châu Phi đã tăng vọt gấp 5 lần lên 696 tỷ USD, và riêng khoản vay từ Trung Quốc đã chiếm tới 12% trong số đó. Ghê chưa!
Plot twist thú vị đây rồi!
Trong khi Mỹ và phương Tây cứ "đánh phủ đầu" rằng các khoản vay của Trung Quốc không minh bạch và có nhiều điều kiện "lươn lẹo", thì các nhà nghiên cứu của Chatham House lại có cái nhìn khác hẳn.
Họ nói thẳng luôn: "Thay vì một chiến lược cao tay nhắm vào tài sản châu Phi, thì thực ra việc Trung Quốc cho vay một cách 'tung hoành' giai đoạn đầu đã vô tình tạo ra một cái bẫy nợ... cho chính mình." Lol, tự "auto chiến" à nha? Giờ thì Trung Quốc đang bị vướng sâu vào các đối tác châu Phi - những người ngày càng "cứng đầu" và quyết đoán hơn.
Ví dụ điển hình nè: Trung Quốc là chủ nợ lớn của Zambia - một quốc gia đã... vỡ nợ rồi. Không chỉ thế, còn có cả Angola, Ethiopia, Kenya và Cộng hòa Congo - toàn "sếp nợ" khó đòi cả.
Tình hình càng thêm "căng não"
Đại dịch COVID-19 và xung đột Nga-Ukraine đã khiến nhiều quốc gia châu Phi càng "lao đao" về tài chính, trả nợ? Xin lỗi, không có khả năng đâu!
Theo tiêu chí của Ngân hàng Thế giới (WB) và Quỹ Tiền tệ Quốc tế (IMF), "lục địa đen" đang dần rơi vào khủng hoảng nợ nghiêm trọng - có tới 22/54 nước châu Phi đã có nguy cơ này rồi đó.
Top 4 nước "nợ ngập đầu" Trung Quốc nhiều nhất:
• Angola: 42,6 tỷ USD (số khủng nhất! )
• Ethiopia: 13,7 tỷ USD
• Zambia: 9,8 tỷ USD
• Kenya: 9,2 tỷ USD
Trung Quốc đã "thắt hầu bao" rồi nha!
Thực tế, những năm gần đây các tổ chức Trung Quốc đã siết chặt tín dụng dành cho châu Phi vì lo ngại nhiều quốc gia không trả được nợ.
Số liệu không nói dối: Các khoản vay mới của Trung Quốc cho châu Phi đã giảm mạnh từ 28,4 tỷ USD (năm 2016) xuống còn 8,2 tỷ USD (2019), và chỉ còn 1,9 tỷ USD vào năm 2020 khi COVID-19 ập đến.
Các chuyên gia nhận định: "Trung Quốc đã áp dụng cách tiếp cận linh hoạt hơn khi cho châu Phi vay tiền. Xu hướng cho vay đang chuyển từ mô hình dựa vào tài nguyên sang hoạt động kinh doanh có tính toán hơn, hoặc ra quyết định địa chiến lược." Nói chung là học cách "thông minh" hơn đấy!
Case study "xịn xò": Djibouti ️
Từ 2012 đến 2020, Trung Quốc đã đầu tư và cho Djibouti vay tới 1,4 tỷ USD để xây dựng cơ sở hạ tầng. Biết Djibouti nhỏ cỡ nào không? Tổng sản phẩm quốc nội hàng năm của nước này chỉ bằng... hai giờ sản lượng kinh tế của Trung Quốc thôi! Wow!
Nhưng đây là nước cờ chiến lược đấy nhé. Trung Quốc đã thiết lập tiền đồn quân sự cách căn cứ Mỹ ở Djibouti chưa đến 10km, nằm trên eo biển Bab-el-Mandeb - nơi có khoảng 30% vận tải biển toàn cầu đi qua để tới Biển Đỏ và Kênh đào Suez.
Chatham House bình luận: "Mặc dù Djibouti đang 'nợ chồng nợ', nhưng quốc gia này có ý nghĩa quan trọng [về địa chính trị] đối với Trung Quốc, nên Bắc Kinh không thể để nước này vỡ nợ." Hiểu chưa? Đây là "too big to fail" phiên bản châu Phi đấy!
Vậy giờ Trung Quốc phải làm sao?
Theo các nhà nghiên cứu, Trung Quốc đang phải đối mặt với tình thế "tiến thoái lưỡng nan" - giữa việc thu hồi các khoản vay hoặc "lơi lỏng" hơn để giữ mối quan hệ chính trị.
Ban đầu Trung Quốc định giải quyết "1-1" với từng nước, nhưng giờ họ đang tham gia ngày càng nhiều vào các cuộc đàm phán đa phương. Và nếu muốn có cơ hội thu hồi vốn, họ sẽ phải tiếp tục làm như vậy.
Chatham House cảnh báo: "Cuối cùng, Trung Quốc có thể sẽ cảm thấy họ cần phải quyết liệt hơn thông qua các hành động đơn phương."
Và đây là phần "drama" nhất: Nếu Trung Quốc dùng đến việc chiếm đoạt các tài sản quan trọng như cảng, đường sắt hoặc mạng lưới điện để "cấn trừ nợ" của các nước châu Phi - thì tầm nhìn "ngoại giao bẫy nợ" không phải là không thể xảy ra, nhưng cái giá về địa chiến lược của nó sẽ không hề nhỏ đâu nhé!
Nguồn: soha.vn