Hội chứng tăng động giảm chú ý (ADHD) không phải là con "hư" hay do ba mẹ nuông chiều quá đà đâu nhé! 
Đây là một rối loạn phát triển tâm thần khá phổ biến ở lũ trẻ, cần được phát hiện sớm, can thiệp kịp thời và đồng hành lâu dài từ gia đình, nhà trường đến cả hệ thống y tế luôn.
Theo các bác sĩ chuyên môn của Viện Sức khỏe Tâm thần (Bệnh viện Bạch Mai), trên toàn thế giới có khoảng 5-7% trẻ em mắc ADHD. Còn tại Việt Nam mình thì tỷ lệ này cũng tương tự vậy. Điều này có nghĩa là trong một lớp học khoảng 30-40 bạn, rất có thể có 1 hoặc 2 em đang gặp khó khăn do ADHD gây ra mà chưa được hỗ trợ đúng cách. Buồn thật đấy!
**Phát hiện sớm các dấu hiệu đặc trưng thôi nào!**
Thạc sĩ, bác sĩ Nguyễn Ngọc Trang (Viện Sức khỏe Tâm thần) cho biết, ADHD được đặc trưng bởi ba nhóm triệu chứng chính: giảm chú ý, tăng động và xung động. Biểu hiện của trẻ có thể thay đổi theo độ tuổi và môi trường sống, nhưng ba mẹ cần lưu ý một số dấu hiệu hay gặp sau đây nhé:
Ở nhóm **giảm chú ý**, trẻ dễ mắc lỗi do bất cẩn, khó tập trung trong học tập hay vui chơi, thường không nghe khi người khác nói (như tai nặng ý ), hay bỏ dở bài tập, quên đồ dùng học tập và gặp khó khăn trong việc sắp xếp công việc.
Còn với nhóm **tăng động - xung động**, trẻ thường không ngồi yên được, luôn tay luôn chân (như kiến bò trên mình vậy ), nói nhiều, ngắt lời người khác, khó chờ đến lượt và hay xen ngang vào hoạt động của bạn bè.
Theo bác sĩ Trang, các triệu chứng này thường kéo dài trên 6 tháng, xuất hiện ở ít nhất hai môi trường như gia đình và trường học, đồng thời ảnh hưởng rõ rệt đến việc học tập, giao tiếp xã hội và sinh hoạt hằng ngày của trẻ.
**Nguyên nhân thật sự là gì?**
Không ít ba mẹ tự trách mình hoặc cho rằng việc cho trẻ tiếp xúc sớm với thiết bị điện tử là nguyên nhân dẫn đến ADHD. Nhưng các nghiên cứu chuyên ngành cho thấy rối loạn này chủ yếu liên quan đến yếu tố sinh học nhé!
Cụ thể, ADHD có mối liên quan đến yếu tố di truyền, sự khác biệt trong hoạt động của não bộ, đặc biệt là các chất dẫn truyền thần kinh như dopamine. Ngoài ra, một số yếu tố nguy cơ khác cũng được ghi nhận, như trẻ sinh non, nhẹ cân hoặc mẹ bầu chịu căng thẳng, tiếp xúc với các yếu tố độc hại trong thai kỳ.
**Ba mẹ đóng vai trò then chốt đó!**
Khi trẻ được chẩn đoán ADHD, gia đình giữ vai trò then chốt trong quá trình hỗ trợ và can thiệp. Theo cử nhân tâm lý Lê Văn Hoàng, Viện Sức khỏe Tâm thần, sự kiên nhẫn và nhất quán của cha mẹ có thể tạo ra thay đổi tích cực lâu dài cho trẻ.
Các chuyên gia khuyến nghị ba mẹ nên xây dựng nề nếp sinh hoạt ổn định, duy trì thời gian biểu cố định cho ăn uống, ngủ nghỉ, học tập và vui chơi. Việc sử dụng bảng kế hoạch có hình ảnh minh họa sẽ giúp trẻ dễ ghi nhớ và làm theo hơn đó!
Bên cạnh đó, ba mẹ cần đưa ra hướng dẫn rõ ràng, chia nhỏ nhiệm vụ thành các bước ngắn phù hợp với khả năng tập trung của trẻ. Thay vì trách mắng, việc khen ngợi và ghi nhận nỗ lực, dù nhỏ cũng sẽ giúp trẻ có thêm động lực lắm!
Trong học tập, nên bố trí không gian yên tĩnh, hạn chế yếu tố gây xao nhãng. Thời gian học nên được chia thành các khoảng ngắn từ 15-20 phút, xen kẽ nghỉ ngơi, kết hợp màu sắc và hình ảnh để tăng khả năng ghi nhớ.
**Đừng để định kiến làm lỡ "thời điểm vàng" can thiệp nhé!**
Hội chứng ADHD thường khởi phát ở trẻ nhỏ. Nếu ba mẹ không chú ý phát hiện và tìm cách điều trị, hội chứng này có thể theo trẻ đến khi trưởng thành đó! Một số biến chứng về mặt tâm lý đối tượng này có nguy cơ gặp phải là rối loạn lo âu, trầm cảm, rối loạn hành vi, khó hòa nhập với môi trường xung quanh,... ảnh hưởng đến công việc và các mối quan hệ về sau.
ADHD là một rối loạn mạn tính, cần được quản lý lâu dài và xây dựng kế hoạch hỗ trợ cá thể hóa. Ba mẹ không nên tự ý áp dụng các phương pháp "nghe - nói" hoặc điều trị thiếu cơ sở khoa học, mà cần đưa trẻ đến các cơ sở chuyên khoa tâm thần để được đánh giá toàn diện nhé!
Thông điệp chung từ các chuyên gia là: trẻ mắc ADHD không cần sự trừng phạt, mà cần được thấu hiểu, kiên trì đồng hành và sống trong một môi trường hỗ trợ khoa học, để có thể phát huy tối đa khả năng và tiềm năng của mình.
**Các phương pháp được áp dụng để phòng ngừa bệnh:**
- Không để trẻ bị chấn thương đầu hay bị nhiễm trùng thần kinh trung ương
- Không cho trẻ tiếp xúc với kim loại nặng (chì)
- Phụ nữ mang thai không được hút thuốc, uống rượu hay dùng ma túy, chất gây nghiện, tránh tiếp xúc chất độc
Nguồn: kenh14.vn
Đây là một rối loạn phát triển tâm thần khá phổ biến ở lũ trẻ, cần được phát hiện sớm, can thiệp kịp thời và đồng hành lâu dài từ gia đình, nhà trường đến cả hệ thống y tế luôn.Theo các bác sĩ chuyên môn của Viện Sức khỏe Tâm thần (Bệnh viện Bạch Mai), trên toàn thế giới có khoảng 5-7% trẻ em mắc ADHD. Còn tại Việt Nam mình thì tỷ lệ này cũng tương tự vậy. Điều này có nghĩa là trong một lớp học khoảng 30-40 bạn, rất có thể có 1 hoặc 2 em đang gặp khó khăn do ADHD gây ra mà chưa được hỗ trợ đúng cách. Buồn thật đấy!
**Phát hiện sớm các dấu hiệu đặc trưng thôi nào!**
Thạc sĩ, bác sĩ Nguyễn Ngọc Trang (Viện Sức khỏe Tâm thần) cho biết, ADHD được đặc trưng bởi ba nhóm triệu chứng chính: giảm chú ý, tăng động và xung động. Biểu hiện của trẻ có thể thay đổi theo độ tuổi và môi trường sống, nhưng ba mẹ cần lưu ý một số dấu hiệu hay gặp sau đây nhé:
Ở nhóm **giảm chú ý**, trẻ dễ mắc lỗi do bất cẩn, khó tập trung trong học tập hay vui chơi, thường không nghe khi người khác nói (như tai nặng ý ), hay bỏ dở bài tập, quên đồ dùng học tập và gặp khó khăn trong việc sắp xếp công việc.
Còn với nhóm **tăng động - xung động**, trẻ thường không ngồi yên được, luôn tay luôn chân (như kiến bò trên mình vậy ), nói nhiều, ngắt lời người khác, khó chờ đến lượt và hay xen ngang vào hoạt động của bạn bè.
Theo bác sĩ Trang, các triệu chứng này thường kéo dài trên 6 tháng, xuất hiện ở ít nhất hai môi trường như gia đình và trường học, đồng thời ảnh hưởng rõ rệt đến việc học tập, giao tiếp xã hội và sinh hoạt hằng ngày của trẻ.
**Nguyên nhân thật sự là gì?**
Không ít ba mẹ tự trách mình hoặc cho rằng việc cho trẻ tiếp xúc sớm với thiết bị điện tử là nguyên nhân dẫn đến ADHD. Nhưng các nghiên cứu chuyên ngành cho thấy rối loạn này chủ yếu liên quan đến yếu tố sinh học nhé!
Cụ thể, ADHD có mối liên quan đến yếu tố di truyền, sự khác biệt trong hoạt động của não bộ, đặc biệt là các chất dẫn truyền thần kinh như dopamine. Ngoài ra, một số yếu tố nguy cơ khác cũng được ghi nhận, như trẻ sinh non, nhẹ cân hoặc mẹ bầu chịu căng thẳng, tiếp xúc với các yếu tố độc hại trong thai kỳ.
**Ba mẹ đóng vai trò then chốt đó!**
Khi trẻ được chẩn đoán ADHD, gia đình giữ vai trò then chốt trong quá trình hỗ trợ và can thiệp. Theo cử nhân tâm lý Lê Văn Hoàng, Viện Sức khỏe Tâm thần, sự kiên nhẫn và nhất quán của cha mẹ có thể tạo ra thay đổi tích cực lâu dài cho trẻ.
Các chuyên gia khuyến nghị ba mẹ nên xây dựng nề nếp sinh hoạt ổn định, duy trì thời gian biểu cố định cho ăn uống, ngủ nghỉ, học tập và vui chơi. Việc sử dụng bảng kế hoạch có hình ảnh minh họa sẽ giúp trẻ dễ ghi nhớ và làm theo hơn đó!
Bên cạnh đó, ba mẹ cần đưa ra hướng dẫn rõ ràng, chia nhỏ nhiệm vụ thành các bước ngắn phù hợp với khả năng tập trung của trẻ. Thay vì trách mắng, việc khen ngợi và ghi nhận nỗ lực, dù nhỏ cũng sẽ giúp trẻ có thêm động lực lắm!
Trong học tập, nên bố trí không gian yên tĩnh, hạn chế yếu tố gây xao nhãng. Thời gian học nên được chia thành các khoảng ngắn từ 15-20 phút, xen kẽ nghỉ ngơi, kết hợp màu sắc và hình ảnh để tăng khả năng ghi nhớ.
**Đừng để định kiến làm lỡ "thời điểm vàng" can thiệp nhé!**
Hội chứng ADHD thường khởi phát ở trẻ nhỏ. Nếu ba mẹ không chú ý phát hiện và tìm cách điều trị, hội chứng này có thể theo trẻ đến khi trưởng thành đó! Một số biến chứng về mặt tâm lý đối tượng này có nguy cơ gặp phải là rối loạn lo âu, trầm cảm, rối loạn hành vi, khó hòa nhập với môi trường xung quanh,... ảnh hưởng đến công việc và các mối quan hệ về sau.
ADHD là một rối loạn mạn tính, cần được quản lý lâu dài và xây dựng kế hoạch hỗ trợ cá thể hóa. Ba mẹ không nên tự ý áp dụng các phương pháp "nghe - nói" hoặc điều trị thiếu cơ sở khoa học, mà cần đưa trẻ đến các cơ sở chuyên khoa tâm thần để được đánh giá toàn diện nhé!
Thông điệp chung từ các chuyên gia là: trẻ mắc ADHD không cần sự trừng phạt, mà cần được thấu hiểu, kiên trì đồng hành và sống trong một môi trường hỗ trợ khoa học, để có thể phát huy tối đa khả năng và tiềm năng của mình.
**Các phương pháp được áp dụng để phòng ngừa bệnh:**
- Không để trẻ bị chấn thương đầu hay bị nhiễm trùng thần kinh trung ương
- Không cho trẻ tiếp xúc với kim loại nặng (chì)
- Phụ nữ mang thai không được hút thuốc, uống rượu hay dùng ma túy, chất gây nghiện, tránh tiếp xúc chất độc
Nguồn: kenh14.vn