Đại biểu Quốc hội Nguyễn Thị Việt Nga nhận định việc tổ chức thi lại không phải là "ưu ái" gì đâu nhé! Đây là biện pháp cần thiết để bảo đảm kết quả thi hợp pháp, trung thực và có giá trị sử dụng thực sự.
Tại cuộc họp báo ngày 5/8, Bộ GD&ĐT đã thông báo sẽ tổ chức thi lại cho 328 thí sinh tại điểm thi Trường THPT chuyên Tuyên Quang. Phóng viên Báo Tiền Phong đã có cuộc trao đổi với đại biểu Quốc hội Nguyễn Thị Việt Nga, Ủy viên Ủy ban Văn hóa và Xã hội của Quốc hội về drama này.
Bộ GD&ĐT cần giải thích đầy đủ cả căn cứ pháp lý và thực tiễn
Được hỏi về việc Bộ GD&ĐT công bố phương án cho 328 thí sinh trường Chuyên Tuyên Quang thi lại, TS. Nguyễn Thị Việt Nga cho biết: "Tôi cho rằng đây là một quyết định rất khó khăn nhưng cần thiết trong hoàn cảnh cụ thể. Khi những sai phạm xảy ra không còn mang tính cá biệt mà đã làm ảnh hưởng đến tính trung thực, khách quan của cả điểm thi, thì kết quả của lần thi trước không còn đủ độ tin cậy để tiếp tục sử dụng cho việc xét tốt nghiệp và tuyển sinh."
Bà nhấn mạnh rằng cần nhìn nhận rõ, việc tổ chức thi lại không nên được hiểu là một hình thức "ưu ái". Đây là biện pháp cần thiết, bảo đảm một kết quả thi hợp pháp, trung thực và có giá trị sử dụng.
Bộ GD&ĐT cũng xác định việc thi lại không phải là biện pháp kỷ luật tập thể đối với thí sinh. Kết quả thi trong hai ngày 11-12/6 sẽ không được sử dụng, còn kết quả thi lại sẽ được cập nhật để bảo đảm quyền lợi xét tuyển theo các nguyện vọng đã đăng ký.
Vì đây là một quyết định đặc biệt nên Bộ GD&ĐT cần công khai, giải thích đầy đủ căn cứ pháp lý và căn cứ thực tiễn.
Tiêu chí quan trọng của đề thi lại
Về việc đề thi lại phải thiết kế ra sao để đảm bảo công bằng, TS. Nguyễn Thị Việt Nga chia sẻ: "Theo Quy chế thi, đề thi phải bám sát chương trình giáo dục phổ thông, chủ yếu là chương trình lớp 12; bảo đảm chính xác, khoa học, có tính sư phạm và phân loại được thí sinh. Đề thi lại cũng phải tuân thủ đầy đủ những tiêu chuẩn này, nhưng cần có quy trình kiểm soát chặt chẽ hơn."
Bộ GD&ĐT cần thành lập hội đồng ra đề và thẩm định độc lập, lựa chọn những chuyên gia không liên quan đến địa phương và không tham gia các khâu xảy ra sai phạm trước đó.
Việc tổ chức kỳ thi lại phải chu đáo, giám sát nghiêm túc và bảo đảm kết quả được cập nhật kịp thời, không làm mất cơ hội xét tuyển của thí sinh.
"Vụ việc tại Tuyên Quang không nên chỉ được xử lý như một sự cố riêng lẻ. Đây phải là dịp để rà soát toàn bộ cơ chế quản trị kỳ thi. Một kỳ thi chỉ có giá trị khi mỗi điểm số phản ánh đúng năng lực của thí sinh và được tạo ra bằng một quy trình mà xã hội có thể tin cậy", TS. Nguyễn Thị Việt Nga nhấn mạnh.
Điều động, luân phiên cán bộ giữa các địa bàn
Về những thay đổi cần thiết trong công tác tổ chức, giám sát kỳ thi để ngăn chặn gian lận, TS. Nguyễn Thị Việt Nga đề xuất:
Thứ nhất, cần bổ sung vào Quy chế thi một quy trình riêng để xử lý vấn đề này. Quy định hiện nay đã tương đối rõ đối với hành vi vi phạm của từng thí sinh, nhưng cần cụ thể hơn về tiêu chí xác định một phòng thi, điểm thi hoặc hội đồng thi đã mất tính khách quan...
Thứ hai, phải siết chặt công tác lựa chọn nhân sự. Những vị trí then chốt như trưởng điểm thi, thư ký, cán bộ giám sát cần được rà soát kỹ về quan hệ lợi ích, quan hệ thân nhân và dấu hiệu xung đột lợi ích.
Thứ ba, cần kết hợp giám sát trực tiếp với giám sát bằng công nghệ. Camera phải bao phủ các khu vực trọng yếu, dữ liệu được lưu trữ an toàn và có thể kiểm tra độc lập. Tuy nhiên, camera không thể thay thế trách nhiệm con người đâu nhé! Nếu những người vận hành hệ thống cùng tham gia hoặc làm ngơ cho sai phạm thì công nghệ cũng có thể bị vô hiệu hóa.
Thứ tư, phải sử dụng hiệu quả hơn việc phân tích dữ liệu . Những biểu hiện như điểm số cao bất thường, nhiều bài thi có kết quả giống nhau, các dải điểm tập trung bất hợp lý hoặc có sự chênh lệch quá lớn so với quá trình học tập cần được hệ thống tự động cảnh báo.
Khi xuất hiện dấu hiệu nghiêm trọng, cơ quan quản lý cần kiểm tra trước khi chính thức sử dụng kết quả cho xét tốt nghiệp và tuyển sinh, thay vì chỉ xử lý sau khi dư luận phát hiện.
Thứ năm, cần có cơ chế hữu hiệu hơn bảo vệ người tố giác, thiết lập đường dây tiếp nhận thông tin độc lập và xử lý nhanh các phản ánh trong kỳ thi. Mỗi giáo viên, cán bộ làm thi phải hiểu rằng im lặng trước gian lận cũng là một biểu hiện của sự thiếu trách nhiệm.
Về lâu dài, ngành giáo dục cần tiếp tục đa dạng hóa phương thức tuyển sinh, giảm việc đặt quá nhiều áp lực vào một kết quả thi duy nhất. Tuy nhiên, dù kỳ thi phục vụ một hay nhiều mục tiêu thì tính trung thực vẫn phải là yêu cầu không thể thỏa hiệp!
Nguồn: kenh14.vn