Nói đến ông Abe thì phải kể ngay về "siêu phẩm" Abenomics (ghép từ Abe và Economics đó mọi người ơi) - một chính sách tài khóa cực kỳ xịn xò đã góp phần chống giảm phát như thần thánh. Nhờ đó mà Nhật Bản đã comeback thành công sau hơn hai thập kỷ kinh tế... ngủ đông luôn á!
Theo concept "Abenomics", ông Abe đã cố gắng hết sức để đưa nền kinh tế Nhật Bản quay lại thời kỳ hoàng kim sau khi bong bóng bất động sản vỡ tung đầu những năm 1990 (kiểu drama kinh tế đỉnh cao luôn). Chiến lược của ổng có 3 "mũi nhọn" siêu đặc biệt để boost tăng trưởng và tăng lương: Chính sách tiền tệ nới lỏng, kích thích tài chính và cải cách cơ cấu kinh tế.
Hai mũi nhọn đầu tiên, ông Abe - người đã từng làm thủ tướng hai giai đoạn 2006-2007 và 2012-2020 - đã chủ trì việc điều hành lãi suất cực thấp, nới lỏng định lượng cùng với hàng chục tỷ USD đổ vào cơ sở hạ tầng và các gói kích thích kinh tế (tiền bay nhanh hơn bão táp ). Ông còn tăng mạnh sản xuất và xuất khẩu, nới lỏng quy định và giảm thuế doanh nghiệp nữa chứ!
Năm 2013, lúc còn đương chức, ông Abe đã ra mắt các gói kích thích kinh tế tổng trị giá 210 tỷ USD, trong đó có 116 tỷ USD dành cho chi tiêu trực tiếp của chính phủ, tập trung vào xây dựng cơ sở hạ tầng siêu quan trọng.
Chính vì thế, nền kinh tế top 3 thế giới đã vượt qua được giai đoạn ảm đạm của những năm 1990-2000, xuất khẩu tăng vù vù và tỷ lệ thất nghiệp giảm xuống mức thấp nhất trong nhiều thập kỷ. Từ 2015 đến 2017, Nhật Bản ghi nhận 8 quý tăng trưởng dương liên tiếp - chuỗi tăng trưởng dài nhất trong gần 30 năm luôn!
Abenomics đã chấm dứt thời kỳ giảm phát kéo dài nhiều thập niên của Nhật Bản một cách thần thánh
. Từ cuối 2012, ông Abe đạt được thỏa thuận nới lỏng chính sách tiền tệ chưa từng có với Ngân hàng Trung ương Nhật Bản (BoJ), đưa lãi suất xuống mức âm để thúc đẩy tiêu dùng cá nhân và đầu tư kinh doanh, đồng thời đẩy lạm phát lên mức mục tiêu 2%.Năm 2014, Nhật Bản còn bổ sung thêm 2 đợt kích thích kinh tế nữa, trị giá 58 tỷ USD và 36,9 tỷ USD (đúng là chơi lớn không chơi nhỏ ).
Ngoài Abenomics ra, ông Abe còn khởi xướng Womenomics - chính sách tăng tỷ lệ chị em tham gia vào thị trường lao động. Đến năm 2020, tỷ lệ này lên tới 73% - một highlight cực đỉnh trong xã hội Nhật Bản đó nha!
Thành công... một nửa thôi nha
Theo phân tích của nhà kinh tế Kaya Keiichi, trong suốt gần 8 năm giữ chức thủ tướng ở nhiệm kỳ thứ hai (không tính năm 2020 khi Covid làm mọi thứ lộn xộn hết), GDP thực tế của Nhật tăng trưởng trung bình 0,9%.
Min Joo Kang, chuyên gia kinh tế cao cấp về Nhật Bản tại ING, chia sẻ với đài Al Jazeera: "Mặc dù các chính sách của chính phủ có thể tạo ra môi trường để các bên tham gia và đổi mới ở mức độ nào đó, nhưng để tăng năng suất lao động và tăng cường đầu tư vào công nghệ thì các hộ gia đình và doanh nghiệp cũng cần nỗ lực hơn nữa để tự lực cánh sinh. Về mặt này sự cải thiện của nền kinh tế cũng bị hạn chế nhưng nó (Abenomics) đã thành công một nửa ở chỗ nó đã bảo vệ nền kinh tế Nhật khỏi một đợt suy thoái mạnh".
Jeffrey Halley, chuyên gia phân tích thị trường châu Á-Thái Bình Dương từ hãng OANDA, thì nhận định Abenomics đã cho ra "những kết quả trái ngược" (kiểu vừa ngon vừa... hơi fail đó). "Thiếu ý chí thực thi 'mũi nhọn thứ ba' trong cải cách thương mại và kinh tế, cũng đồng nghĩa với việc 2 mũi nhọn còn lại phải gắng gượng trong suốt những năm 2010".
Ông Halley còn nói thêm: "Khoản nợ công cao hơn nhiều, các hàng rào thương mại của Nhật Bản vẫn còn đó. Nhưng theo tôi, tình trạng thiếu tiến triển không hoàn toàn là do ông Abe sai lầm về chiến lược, mà là do ông chưa thể thuyết phục được hết tất cả mọi người toàn tâm phóng đi 3 'mũi tên' trong Abenomics" (chắc team work hơi yếu xíu ).
"Chiến lược tăng trưởng của ông Abe đã bị ảnh hưởng vào năm 2019 do xung đột thương mại Mỹ - Trung và các đợt tăng thuế. Đến năm sau, sự bùng phát của Covid-19 khiến kinh tế Nhật Bản trải qua cuộc khủng hoảng tồi tệ nhất từ trước đến nay", Reuters nhận định.
Nguồn: soha.vn