Teen18eff859
New member
Liệu mệ (bà) Gái có phải là truyền nhân cuối cùng làm bánh đúc - món ăn đồng quê dân dã vùng Cố đô?
Món bánh đúc xanh giản dị mà sao lại thấm thía thế!
Mình về Huế đúng lúc trời chuyển đông nè. Nhờ lướt TikTok thấy các bạn trẻ Huế review, mình quyết tâm dạo dọc bờ Nam thành phố Huế để tìm quang gánh bánh đúc mật của mệ Gái - món quà quê quen thuộc của bao người Huế mà mình đã miss suốt 20 năm trời luôn á
Những người đã từng ăn bánh của mệ đều bảo: "Gặp được mệ cùng quang gánh bánh đúc là hữu duyên lắm đó bạn ơi!". Bởi mệ Gái bán hàng rong nên không có địa chỉ cố định. Từ sáng sớm tinh mơ, mệ đã gánh bánh từ nhà ở làng Lang Xá Cồn (Hương Thủy, Thừa Thiên Huế) lên dọc đường Hoàng Quốc Việt, đến Trường Chinh, qua đường Bà Triệu để bán.
Sau một hồi lang thang, cuối cùng mình cũng bắt gặp mệ trong bộ đồ bà ba xanh gọn gàng. Hình ảnh bà cụ với mái tóc bạc phơ sau chiếc nón bài thơ khiến ai đi qua cũng phải ngoái nhìn. Bên quang gánh, miệng nhai trầu nhóp nhép, tay mệ cắt bánh đầy chậm rãi, tỉ mỉ vô cùng.
Từ mẻ bánh tròn lớn, mệ dùng dao nhỏ cắt thành những hình thoi xinh xắn. Nếu mang đi thì mệ sẽ đặt vào hai miếng lá chuối. Sau đó mệ dùng thìa gỗ xoáy đều mật mía, cho vào cốc nhỏ. Mệ đưa kèm xiên tre để khách ăn cho sạch sẽ nha. Còn nếu ngồi ăn trực tiếp bên lề đường như mình, bánh đúc sau khi cắt được mệ cho vào đĩa sứ rồi tưới mật mía lên trên trông aesthetic phết luôn á!
Để có được mẻ bánh đúc xanh perfect, mệ Gái phải trải qua nhiều công đoạn tỉ mỉ, kỳ công lắm nha. Bánh không bị chua khi gạo được chà kỹ với nước thật sạch. Đặc biệt, mệ Gái sử dụng một loại nước lóng từ tro củi không lẫn tạp chất đun lò để ngâm với gạo. Kỹ thuật dân gian truyền thống này làm cho bánh đúc được ngon tự nhiên, có độ dẻo xen lẫn sần sật nhất định. Sau đó, mệ đem gạo xay nhuyễn làm bánh.
Để bánh đúc có màu xanh chuẩn, mệ Gái sử dụng cốt nước lá non cây bồng bồng để trộn cùng bột gạo. Sự tinh tế của "nghệ nhân nghề" được thể hiện qua cách mệ dáo bột đến độ đặc sệt vừa phải. Trên khay lá chuối lót, mệ Gái cẩn thận đổ bột tròn đều. Mẻ bánh đúc phẳng lỳ, láng lẫy ra lò sau khi được mệ hấp chín ấm - nhìn đã mắt lắm á!
Người làm bánh đúc cuối cùng của Cố đô?
Mệ Gái chia sẻ rằng ngày xưa có quan niệm ăn bánh đúc mật để lấy lộc mỗi dịp Tết đến xuân về. Người Huế còn lưu giữ tín ngưỡng thờ cúng bánh đúc vào các dịp đặc biệt như cúng đất, cúng ông Táo, ngày rằm hay Tết Đoan Ngọ nữa đó.
Hồi đấy, bánh chỉ được bán từ độ đầu năm mới đến tháng 5 Âm lịch thôi. Dần dần, mệ đi bán quanh năm như món nghề "ruột" của mệ. "Mệ thương cái nghề ni, mệ phải bán chứ ở Huế giờ chắc không còn ai làm để bán nữa rồi" - Mệ nói bằng giọng Huế nghe thân thương, mủi lòng lắm luôn á
Mệ kể về thời trẻ của mệ. Ngày trước, mệ cùng các cô gái Huế mang áo dài, đi xích lô từ chợ Đông Ba, mọi người chia nhau đi bán khắp Cố đô. Người sang An Cựu, người về Thanh Toàn... Giờ đây chỉ còn trong ký ức thôi.
"Bạn của mệ có người mất, có người không theo nghề nữa rồi. Giờ mệ ngại nên mệ cũng không mang áo dài đi bán nữa". Có những dịp lễ hội, người ta mời mệ đến các gian hàng quê, khi ấy mệ lại mang lại áo dài như thời trước - khoảnh khắc đó chắc xịn sò lắm nha!
Bánh đúc mật là món không dễ ăn tí nào. Có thể ban đầu hơi nhạt, không có vị rõ ràng. Người ta dần quên món ăn dân dã này vì khẩu vị hiện đại thay đổi. Người ta chuộng những mùi vị có phụ gia, kích thích. Nhưng thử đến miếng bánh đúc thứ hai cùng chút mật mía ngọt ngào của mệ Gái, mình cảm nhận rõ sự thuần khiết đồng quê của món bánh này. Dù là lần đầu nhưng trong mình rạo rực cảm giác gần gũi rất đồng quê ở hương vị món bánh này
Có lẽ bởi sự tò mò, thị hiếu đám đông được lan tỏa trên không gian mạng, nhiều bạn trẻ đã tìm đến mua bánh của mệ Gái. Mệ chẳng bao giờ giấu nghề đâu nha. Mệ muốn chỉ dạy cách làm món bánh đúc đến thế hệ sau để giữ nét ẩm thực dân dá mà đậm chất Huế.
Thời gian phủ bụi dần những điều trong trẻo, mộc mạc mà trân quý như thế. Nhìn bóng dáng mệ bên quang gánh với mẻ bánh đúc xanh, mình nghĩ rằng: Rồi một ngày, Huế sẽ phải nhớ "những người muôn năm cũ" như mệ chăng? Nghề làm bánh đúc mật sẽ đi vào quên lãng. Thức quà quê đặc biệt này sẽ thất truyền khi mệ Gái gần đất xa trời không?
Đó là câu chuyện của tương lai. Hôm nay đây, mệ Gái vẫn ở đó, bên gánh bánh đúc xanh đậm dư vị quê nhà. Mệ níu giữ lại một thức quà quê đậm ân tình, đầy giá trị mà ai cũng muốn được thưởng thức một lần trong đời nha!
Nguồn: kenh14.vn