Mein Kampf - "tác phẩm" của trùm độc tài Adolf Hitler - sắp hết hạn bảo hộ bản quyền tại Đức vào cuối năm nay. Vậy chuyện gì sẽ xảy ra khi cuốn sách này được xuất bản tự do nhỉ?
**"Cuốn sách nguy hiểm nhất thế giới" là có thật?**
"Ngày xưa, người ta cứ xem thường Hitler và mọi thứ liên quan đến ông ta. Và Mein Kampf cũng không phải ngoại lệ đâu", John Murphy - cháu ruột của người đầu tiên dịch cuốn sách này sang tiếng Anh năm 1936 - chia sẻ với BBC.
Anh Murphy cho rằng dù Mein Kampf đã "cổ lỗ sĩ" rồi nhưng vẫn có lý do để lo lắng về độ nguy hiểm của nó ở thời buổi này nha.
"Cuốn sách này dễ bị hiểu lầm lắm á. Tuy Hitler viết nó từ những năm 1920s, nhưng rất nhiều chi tiết trong đó ông ta đã thực hiện được đấy.
Giá như hồi đó mọi người để ý hơn tới cuốn sách này thì đã có thể đoán trước được nhiều mối nguy từ tác giả của nó", anh nhận xét.
Hitler bắt đầu viết Mein Kampf từ năm 1923, khi đang ngồi tù sau cuộc đảo chính fail tại Munich. Nội dung của cuốn sách toàn là những quan điểm phân biệt chủng tộc và bài Do Thái của Hitler.
Khi ông ta lên nắm quyền lãnh đạo Đức Quốc Xã một thập kỷ sau đó, Mein Kampf trở thành "sách giáo khoa" của chế độ Phát xít, với hơn 12 triệu bản in luôn. Cuốn sách này xuất hiện ở khắp mọi nơi trên lãnh thổ nước Đức lúc bấy giờ.
Đến cuối Thế chiến thứ hai, khi quân đội Mỹ chiếm được nhà xuất bản Eher Verlag của quân Phát xít, bản quyền của Mein Kampf được chuyển giao cho các nhà chức trách xứ Bavaria, những người có trách nhiệm kiểm soát sự lưu truyền của cuốn sách này.
Từ đó, Mein Kampf chỉ được xuất bản tại Đức trong những trường hợp đặc biệt đã được sự cho phép của chính quyền nước này thôi.
Tuy nhiên, theo luật pháp Đức, bản quyền sẽ chỉ có hiệu lực trong vòng 70 năm sau ngày mất của tác giả. Theo đó, vào tháng 12 tới đây, bất cứ ai cũng có quyền tái bản cuốn sách này rồi.
**Nên thả hay nên cấm đây?**
Việc Mein Kampf nhiều khả năng sẽ được phổ biến rộng rãi đã khiến các nhà chức trách lo sốt vó. Nhiều người đặt ra câu hỏi tại sao lại có thể có người muốn xuất bản cuốn sách này chứ?
"Mein Kampf đầy rẫy những phát biểu khoa trương, khó hiểu, không mang nhiều tính lịch sử, cùng với đó là những hệ tư tưởng rối rắm mà kể cả những người theo chủ nghĩa Tân Phát xít cũng thường tránh", nhà báo Sally McGrane nhận xét trên The New Yorker.
Tuy nhiên cuốn sách này lại đặc biệt được các chính trị gia Ấn Độ mang tư tưởng dân tộc Hindu ưa chuộng nha.
Với những người phản đối xuất bản, họ cho rằng việc không nắm được bối cảnh bấy giờ sẽ khiến người đọc hiểu sai về Mein Kampf. Anh Ludwig Unger, phát ngôn viên của Bộ Văn hóa Giáo dục Bavaria, nhấn mạnh:
"Kết cục của cuốn sách là hàng triệu người đã chết, hàng triệu người bị bỏ đói, và nhiều vùng đất bị tàn phá bởi chiến tranh. Điều quan trọng là người đọc phải tiếp cận được những thông tin trong sách với một sự hiểu biết nhất định về bối cảnh".
Trước đó, Viện Nghiên cứu Lịch sử đương đại Munich đã từng đưa ra ý định xuất bản một phiên bản mới của Mein Kampf, trong đó giữ nguyên nội dung bản gốc nhưng kèm theo lời bình chỉ ra những chi tiết sai sự thật của Hitler.
Tuy nhiên, một số nạn nhân của chế độ Phát xít đã phản đối cách làm này, và chính quyền Bavaria ngay lập tức đã rút lại sự ủng hộ trước đó của họ đối với ý định của Viện Nghiên cứu Munich.
Xuất bản không phải là một ý kiến hay, nhưng theo nhà báo Peter Range trong một bài góc nhìn đăng trên tờ New York Times, cấm đoán cũng sẽ không đem lại kết quả gì đâu.
"Những gì giới trẻ đã bị 'tiêm nhiễm' về chế độ Phát xít cần được kiểm chứng trực tiếp qua những suy nghĩ của chính Hitler thay vì giữ chúng bên ngoài vòng pháp lý", anh Range nhận xét.
Trong khi đó, anh Murphy cũng thừa nhận việc cấm lưu hành toàn cầu đối với Mein Kampf trong thời đại công nghệ phát triển như hiện nay là điều không thể luôn.
Nguồn: soha.vn