CậuVàngQuạu
New member
Nhiều bạn vẫn nghĩ giấc ngủ là lúc "sạc pin" chill nhất trong ngày đúng không nào? Nhưng mà plot twist đây, đây cũng chính là thời điểm mà đột quỵ có thể "len lỏi" vào cơ thể mà không ai hay biết luôn á!
Vào mùa hè nóng như rang lúa, cơ thể mệt muốn xỉu, ai cũng mất ngủ cả rồi. Sáng dậy thấy người rã rời, tay chân tê tê hay chóng mặt thì đa số đều nghĩ "ủa do ngủ không ngon thôi" hoặc "chắc nằm sai tư thế". Nhưng mà nghe này, ranh giới giữa ngủ dở và đột quỵ nhẹ nó mỏng manh lắm đó! Chủ quan một phát là có thể mất luôn cơ hội "hồi sinh" duy nhất của bản thân đấy
Y học gọi đột quỵ nhẹ là cơn thiếu máu cục bộ thoáng qua (TIA). Nói nghe fancy vậy chứ thực ra đây là những tín hiệu "SOS" tuyệt vọng của cơ thể trước khi một trận đột quỵ thực sự ập đến. Điểm nguy hiểm là các triệu chứng này "thoắt ẩn thoắt hiện" chỉ vài phút rồi biến, nên cực kỳ dễ nhầm với thiếu ngủ, say nắng hay mệt mỏi bình thường.
Nghiên cứu đăng trên Tạp chí Y học New England cho thấy có tới 20-25% bệnh nhân đột quỵ từng "ăn" ít nhất một cơn đột quỵ nhẹ trước đó. Nếu không kịp thời điều trị, tỷ lệ "lên đời" thành đột quỵ thực sự trong vòng 3 tháng lên tới 20%, đặc biệt là trong 2 ngày đầu tiên - giai đoạn nguy hiểm nhất!
Bác sĩ Sun Yang, Trưởng khoa Thần kinh tại Bệnh viện Trung ương trực thuộc Đại học Giang Nam (Trung Quốc), cảnh báo nếu bạn hoặc người thân xuất hiện 5 dấu hiệu sau khi đi ngủ (xảy ra đột ngột và chỉ ở một bên cơ thể), phải bay ngay đến viện thôi:
1. Tê bì hoặc yếu nửa người đột ngột
Đang nằm chuẩn bị ngủ hoặc vừa tỉnh dậy mà thấy một bên tay chân hoặc cả nửa người tê dại, mất cảm giác. Nhiều người nghĩ "chắc nằm sai tư thế chèn mạch máu", nhưng nếu đổi tư thế rồi vẫn không đỡ, tay không cầm nổi điện thoại hoặc bước xuống giường bị khuỵu chân thì đừng chần chừ mà đi viện liền nhé!
2. Tê cứng mặt, méo miệng và chảy dãi lạ thường
Một bên mặt đột nhiên tê cứng, nặng trĩu làm biến dạng nụ cười hoặc khóe miệng xệ xuống. Kèm theo là nước bọt tự chảy ra ở bên khóe miệng bị liệt mà không kiểm soát được. Đừng nghĩ đơn giản là "ngủ mơ chảy dãi" nha!
3. Nói líu lưỡi, ú ớ hoặc mất ngôn ngữ chớp nhoáng
Quay sang nói chuyện với người nằm cạnh trước khi ngủ hoặc vừa tỉnh giấc mà cổ họng cứng đờ, giọng nói líu ríu, phát âm ngọng nghịu dù đầu óc tỉnh táo hết cỡ. Cơn "loạn ngôn" này có thể tự hết sau vài phút nhưng là dấu hiệu cực kỳ nguy hiểm đấy!
4. Chóng mặt quay cuồng và mất thăng bằng
Cơn chóng mặt ập đến đột ngột ngay khi vừa nằm xuống hoặc vừa ngồi dậy. Cả căn phòng xoay mòng mòng làm bạn buồn nôn, đi lại loạng choạng và có xu hướng ngã về một bên. Rất dễ nhầm với bệnh tiền đình hay hạ huyết áp ban đêm, nhưng mà đừng chủ quan nhé!
5. Mờ mắt hoặc nhìn đôi thoáng qua
Mở mắt ra trước khi ngủ hoặc giữa đêm mà thấy một bên mắt tối sầm, mất thị lực hoàn toàn, hoặc nhìn ánh đèn ngủ một hóa hai (nhìn đôi). Triệu chứng này tự hết sau vài phút do cục máu đông tạm thời di chuyển, nên người bệnh dễ chủ quan bỏ qua lắm!
Bác sĩ Sun Yang nhấn mạnh, cho dù các triệu chứng trên rất nhẹ hoặc tự biến mất sau vài phút, bạn tuyệt đối KHÔNG được chủ quan nằm nghỉ tiếp mà cần gọi cấp cứu đi viện ngay lập tức. Phát hiện và phòng ngừa đột quỵ nhẹ kịp thời có thể giúp giảm tới 80% nguy cơ đột quỵ toàn phần đó!
Ngoài giấc ngủ, bác sĩ Sun Yang cũng chỉ ra những thời điểm "nguy to" trong sinh hoạt hàng ngày mà áp lực lên mạch máu tăng vọt, dễ kích hoạt đột quỵ nhẹ chuyển biến thành đột quỵ nguy hiểm như:
• Khi rặn mạnh lúc đi toilet: Hành động này làm tăng áp lực đột ngột lên khoang bụng và não bộ, dễ làm vỡ hoặc tắc nghẽn mạch máu đang tổn thương.
• Khi thay đổi nhiệt độ đột ngột: Từ phòng điều hòa mát lạnh ra ngoài trời nắng nóng (hoặc ngược lại) khiến mạch máu co giãn thất thường.
• Khi tập gym đổ mồ hôi quá nhiều: Mất nước vào mùa hè làm máu bị cô đặc, dễ hình thành cục máu đông gây tắc nghẽn dòng chảy lên não.
• Khi quá xúc động hoặc làm việc OT: Stress và căng thẳng cực độ khiến huyết áp tăng vọt, đẩy mạch máu não vào trạng thái "báo động đỏ".
Bí kíp sống còn để bảo vệ mạch máu trong mùa hè nóng bức
Mọi lứa tuổi đều có nguy cơ bị đột quỵ nhẹ, đặc biệt là những bạn có sẵn bệnh nền như cao huyết áp, tiểu đường, mỡ máu hoặc có thói quen hút thuốc. Để bảo vệ hệ thống mạch máu não, hãy nghiêm túc thực hiện các nguyên tắc sau:
• Kiểm soát chặt chẽ bệnh mãn tính: Chủ động theo dõi huyết áp, đường huyết và uống thuốc đúng giờ theo chỉ định của bác sĩ.
• Bổ sung nước đúng cách: Uống đủ nước lọc ấm hoặc nước đun sôi để nguội hàng ngày để làm loãng máu. Tuyệt đối không uống nước đá quá lạnh khi vừa đi nắng về để tránh gây sốc nhiệt cho mạch máu nhé!
• Điều chỉnh nhiệt độ điều hòa hợp lý: Luôn duy trì nhiệt độ phòng ở mức ổn định khoảng 26-28 độ C. Tránh để phòng quá lạnh so với nhiệt độ ngoài trời để ngăn ngừa tai biến mạch máu não nguy hiểm.
• Tăng cường rau xanh, trái cây: Bổ sung các loại rau quả thanh nhiệt, giàu kali và ít natri như dưa, bầu, bí để hỗ trợ hạ huyết áp và duy trì độ đàn hồi của mạch máu.
Nguồn: soha.vn
Vào mùa hè nóng như rang lúa, cơ thể mệt muốn xỉu, ai cũng mất ngủ cả rồi. Sáng dậy thấy người rã rời, tay chân tê tê hay chóng mặt thì đa số đều nghĩ "ủa do ngủ không ngon thôi" hoặc "chắc nằm sai tư thế". Nhưng mà nghe này, ranh giới giữa ngủ dở và đột quỵ nhẹ nó mỏng manh lắm đó! Chủ quan một phát là có thể mất luôn cơ hội "hồi sinh" duy nhất của bản thân đấy
Y học gọi đột quỵ nhẹ là cơn thiếu máu cục bộ thoáng qua (TIA). Nói nghe fancy vậy chứ thực ra đây là những tín hiệu "SOS" tuyệt vọng của cơ thể trước khi một trận đột quỵ thực sự ập đến. Điểm nguy hiểm là các triệu chứng này "thoắt ẩn thoắt hiện" chỉ vài phút rồi biến, nên cực kỳ dễ nhầm với thiếu ngủ, say nắng hay mệt mỏi bình thường.
Nghiên cứu đăng trên Tạp chí Y học New England cho thấy có tới 20-25% bệnh nhân đột quỵ từng "ăn" ít nhất một cơn đột quỵ nhẹ trước đó. Nếu không kịp thời điều trị, tỷ lệ "lên đời" thành đột quỵ thực sự trong vòng 3 tháng lên tới 20%, đặc biệt là trong 2 ngày đầu tiên - giai đoạn nguy hiểm nhất!
Bác sĩ Sun Yang, Trưởng khoa Thần kinh tại Bệnh viện Trung ương trực thuộc Đại học Giang Nam (Trung Quốc), cảnh báo nếu bạn hoặc người thân xuất hiện 5 dấu hiệu sau khi đi ngủ (xảy ra đột ngột và chỉ ở một bên cơ thể), phải bay ngay đến viện thôi:
1. Tê bì hoặc yếu nửa người đột ngột
Đang nằm chuẩn bị ngủ hoặc vừa tỉnh dậy mà thấy một bên tay chân hoặc cả nửa người tê dại, mất cảm giác. Nhiều người nghĩ "chắc nằm sai tư thế chèn mạch máu", nhưng nếu đổi tư thế rồi vẫn không đỡ, tay không cầm nổi điện thoại hoặc bước xuống giường bị khuỵu chân thì đừng chần chừ mà đi viện liền nhé!
2. Tê cứng mặt, méo miệng và chảy dãi lạ thường
Một bên mặt đột nhiên tê cứng, nặng trĩu làm biến dạng nụ cười hoặc khóe miệng xệ xuống. Kèm theo là nước bọt tự chảy ra ở bên khóe miệng bị liệt mà không kiểm soát được. Đừng nghĩ đơn giản là "ngủ mơ chảy dãi" nha!
3. Nói líu lưỡi, ú ớ hoặc mất ngôn ngữ chớp nhoáng
Quay sang nói chuyện với người nằm cạnh trước khi ngủ hoặc vừa tỉnh giấc mà cổ họng cứng đờ, giọng nói líu ríu, phát âm ngọng nghịu dù đầu óc tỉnh táo hết cỡ. Cơn "loạn ngôn" này có thể tự hết sau vài phút nhưng là dấu hiệu cực kỳ nguy hiểm đấy!
4. Chóng mặt quay cuồng và mất thăng bằng
Cơn chóng mặt ập đến đột ngột ngay khi vừa nằm xuống hoặc vừa ngồi dậy. Cả căn phòng xoay mòng mòng làm bạn buồn nôn, đi lại loạng choạng và có xu hướng ngã về một bên. Rất dễ nhầm với bệnh tiền đình hay hạ huyết áp ban đêm, nhưng mà đừng chủ quan nhé!
5. Mờ mắt hoặc nhìn đôi thoáng qua
Mở mắt ra trước khi ngủ hoặc giữa đêm mà thấy một bên mắt tối sầm, mất thị lực hoàn toàn, hoặc nhìn ánh đèn ngủ một hóa hai (nhìn đôi). Triệu chứng này tự hết sau vài phút do cục máu đông tạm thời di chuyển, nên người bệnh dễ chủ quan bỏ qua lắm!
Bác sĩ Sun Yang nhấn mạnh, cho dù các triệu chứng trên rất nhẹ hoặc tự biến mất sau vài phút, bạn tuyệt đối KHÔNG được chủ quan nằm nghỉ tiếp mà cần gọi cấp cứu đi viện ngay lập tức. Phát hiện và phòng ngừa đột quỵ nhẹ kịp thời có thể giúp giảm tới 80% nguy cơ đột quỵ toàn phần đó!
Ngoài giấc ngủ, bác sĩ Sun Yang cũng chỉ ra những thời điểm "nguy to" trong sinh hoạt hàng ngày mà áp lực lên mạch máu tăng vọt, dễ kích hoạt đột quỵ nhẹ chuyển biến thành đột quỵ nguy hiểm như:
• Khi rặn mạnh lúc đi toilet: Hành động này làm tăng áp lực đột ngột lên khoang bụng và não bộ, dễ làm vỡ hoặc tắc nghẽn mạch máu đang tổn thương.
• Khi thay đổi nhiệt độ đột ngột: Từ phòng điều hòa mát lạnh ra ngoài trời nắng nóng (hoặc ngược lại) khiến mạch máu co giãn thất thường.
• Khi tập gym đổ mồ hôi quá nhiều: Mất nước vào mùa hè làm máu bị cô đặc, dễ hình thành cục máu đông gây tắc nghẽn dòng chảy lên não.
• Khi quá xúc động hoặc làm việc OT: Stress và căng thẳng cực độ khiến huyết áp tăng vọt, đẩy mạch máu não vào trạng thái "báo động đỏ".
Bí kíp sống còn để bảo vệ mạch máu trong mùa hè nóng bức
Mọi lứa tuổi đều có nguy cơ bị đột quỵ nhẹ, đặc biệt là những bạn có sẵn bệnh nền như cao huyết áp, tiểu đường, mỡ máu hoặc có thói quen hút thuốc. Để bảo vệ hệ thống mạch máu não, hãy nghiêm túc thực hiện các nguyên tắc sau:
• Kiểm soát chặt chẽ bệnh mãn tính: Chủ động theo dõi huyết áp, đường huyết và uống thuốc đúng giờ theo chỉ định của bác sĩ.
• Bổ sung nước đúng cách: Uống đủ nước lọc ấm hoặc nước đun sôi để nguội hàng ngày để làm loãng máu. Tuyệt đối không uống nước đá quá lạnh khi vừa đi nắng về để tránh gây sốc nhiệt cho mạch máu nhé!
• Điều chỉnh nhiệt độ điều hòa hợp lý: Luôn duy trì nhiệt độ phòng ở mức ổn định khoảng 26-28 độ C. Tránh để phòng quá lạnh so với nhiệt độ ngoài trời để ngăn ngừa tai biến mạch máu não nguy hiểm.
• Tăng cường rau xanh, trái cây: Bổ sung các loại rau quả thanh nhiệt, giàu kali và ít natri như dưa, bầu, bí để hỗ trợ hạ huyết áp và duy trì độ đàn hồi của mạch máu.
Nguồn: soha.vn