Chuyện này nghe mà thấy lo á các bạn ơi! Nguồn nước từ sông Helmand chảy từ Afghanistan sang Iran đang cạn dần từng ngày, khiến 2 quốc gia này căng đét như sắp "choảng" nhau luôn rồi
Mấy tuần gần đây, biên giới Afghanistan - Iran nóng ran vì chuyện tranh giành... nước sông Helmand đó. Theo đài CNBC ngày 19-6, phía Tehran tố chính quyền Taliban đang cố tình "ôm" nguồn nước của Iran để giữ lại cho mình thông qua con đập thủy điện Kajaki ở tỉnh Helmand. Còn Taliban thì phản pháo lại rằng ê hồ chứa giờ cạn kiệt vì ít mưa và nước sông giảm mạnh rồi, chứ có cố ý đâu
Thật ra drama này đã bắt đầu từ những năm 1950, khi 2 đập thủy điện lớn (trong đó có đập Kajaki) được xây, khiến nước chảy vào Iran bị "block" đáng kể. Sau đó 2 bên ký hiệp ước năm 1973, Afghanistan phải chia cho Iran 850 triệu mét khối nước sông Helmand mỗi năm.
Nhưng giờ mọi chuyện đã leo thang nghiêm trọng hơn nhiều! Ngày 27-5, lực lượng biên phòng 2 nước đã nổ súng vào nhau, khiến 2 binh sĩ Iran và 1 binh sĩ Taliban thiệt mạng, nhiều người khác bị thương Tất nhiên là 2 bên đều kêu ca đối phương bắn trước rồi.
Chuyên gia Torbjorn Soltvedt từ Công ty Verisk Maplecroft (Anh) nhận định Iran không thể "thả" vụ này được đâu, vì căng thẳng về nước đang gây bất ổn nặng ở nước này những năm gần đây. Theo tờ Jerusalem Post, Tổng thống Iran Ebrahim Raisi hồi tháng 5 đã "dằn mặt" Taliban rằng nếu không chia nước công bằng cho tỉnh Sistan-Baluchenstan thì phải chịu trách nhiệm đấy nhé!
Tuần trước, quyền Thủ tướng Afghanistan Mawlawi Abdul Kabir cho biết họ đang đàm phán với Iran về chuyện nước và nhấn mạnh Afghanistan không đòi hỏi gì quá đáng cả. Ông còn nói nếu Iran lo lắng thì cứ ngồi lại nói chuyện, giải quyết bằng đối thoại chứ đâu cần căng thẳng vậy
Đại sứ Iran tại Afghanistan Hassan Kazemi Qomi cũng cho biết Taliban đã đồng ý để chuyên gia Iran đến thăm đập Kajaki, hy vọng 2 bên tìm được cách giải quyết ổn thỏa.
"Nếu có nước trong đập thì Taliban phải chia cho Iran, còn không có thì phải làm rõ xem sao" - Bộ trưởng Bộ Nội vụ Iran Ahmad Vahidi nói thẳng luôn, đồng thời cho biết sẽ lập ủy ban chung để xử lý vụ này.
Khủng hoảng nước không chỉ làm Afghanistan - Iran căng thẳng mà còn là vấn đề toàn cầu luôn! Hồi tháng 3, trong Hội nghị Thượng đỉnh về nước của Liên Hiệp Quốc, Tổng thư ký Tổ chức Khí tượng thế giới Petteri Taalas đã cảnh báo khủng hoảng nước là một trong những thách thức "hardcore" nhất thế giới đang phải đối mặt
Hạn hán kéo dài, lũ lụt tàn phá, thời tiết cực đoan đang bóp nghẹt tài nguyên nước. Quỹ Nhi đồng Liên Hiệp Quốc (UNICEF) còn chỉ ra biến đổi khí hậu đang làm tình hình khan hiếm nước trầm trọng hơn và gây ô nhiễm nguồn cấp nước nữa
## Giải pháp mưa nhân tạo - Malaysia "ra tay" đối phó El Nino
El Nino bắt đầu ảnh hưởng đến Malaysia trong tháng này, dự kiến mạnh lên vào tháng 11 và có thể kéo dài đến tháng 4-2024. Bộ trưởng Môi trường Malaysia Nik Nazmi Nik Ahmad cảnh báo do El Nino, lượng mưa sẽ giảm 20%-40% vào cuối năm và nhiệt độ tăng thêm 0,5 - 1 độ C
Đối mặt với nguy cơ cạn kiệt nước trữ, chính phủ Malaysia đã hợp tác với các bang để ứng phó. Tuần trước, theo tờ South China Morning Post, Cơ quan Quản lý thảm họa quốc gia Malaysia đã tiến hành làm mưa nhân tạo trong 2 ngày ở khu vực phía Bắc bang Penang.
Truyền thông địa phương cho biết nỗ lực này đã giúp tăng mực nước tại đập Air Itam. Đây là lần thứ 2 công nghệ làm mưa nhân tạo được dùng ở đây theo yêu cầu của nhà chức trách Penang (lần đầu là hồi tháng 5).
Giới chức bang Penang cho biết họ phải đối phó với "combo" vừa ít mưa vừa tiêu thụ nước tăng cao. Trong 5 tháng đầu năm nay, 2 đập ở Penang chỉ nhận được lượng mưa bằng một nửa so với cùng kỳ năm ngoái. Trong khi đó, mức tiêu thụ đạt 876 triệu lít/ngày trong quý đầu tiên, cao hơn nhiều so với mức 868 triệu lít/ngày từ tháng 4 đến tháng 12-2022.
Nguồn: soha.vn