Ngoài chiếc USS Hué City (CG-66) nổi tiếng, Hải quân Mỹ còn từng định đặt tên địa danh Việt Nam cho tàu đổ bộ tấn công LHA-5 thuộc lớp Tarawa nữa đấy!
USS Peleliu (LHA-5) là chiếc thứ 5 và cũng là chiếc cuối cùng thuộc lớp tàu đổ bộ tấn công Tarawa. Tên gọi này được lấy từ trận đánh khốc liệt trên đảo Peleliu (một hòn đảo thuộc Palau) giữa Hải quân Mỹ và Hải quân Đế quốc Nhật Bản trong Thế chiến thứ hai.
Con tàu này hạ thủy ngày 12/11/1976 và chính thức vào biên chế vào 3/5/1980. Với thông số khủng: chiều dài 250m, rộng 32,5m, mớn nước 8,2m, lượng giãn nước tiêu chuẩn 25.982 tấn và đầy tải 39.438 tấn. Hệ thống động lực gồm 2 động cơ hơi nước Combustion Engineering kết hợp với 2 động cơ turbine Westinghouse cung cấp công suất 70.000 mã lực (52.000 kW) tới 2 chân vịt, giúp tàu phóng với tốc độ tối đa 24 hải lý/h (44 km/h), tầm hoạt động 10.000 hải lý (19.000 km) khi chạy ở tốc độ 20 hải lý/h (37 km/h).
Vũ khí ban đầu của LHA-5 gồm: 1 hệ thống tên lửa phòng không Mk-25 Sea Sparrow và 2 pháo 127mm Mk-45. Sau này được upgrade xịn sò hơn với 1 hệ thống tên lửa phòng không tầm ngắn Mk-49 RAM, 2 hệ thống CIWS Phalanx, 6 pháo tự động 25mm Mk-242 và 8 súng máy hạng nặng 12,7mm.
Với kích thước đồ sộ, USS Peleliu có thể mang theo 19 trực thăng Sikorsky CH-53E Super Stallion hoặc 26 trực thăng Boeing Vertol CH-46 Sea Knight, hoặc mix cả 2 loại. Tàu được trang bị 2 thang máy nâng hạ máy bay, boong tàu cho phép 9 chiếc Super Stallion hoặc 12 chiếc Sea Knight hoạt động cùng lúc. Sau khi được sửa đổi, USS Peleliu còn có thể chở 6 máy bay phản lực cất hạ cánh thẳng đứng McDonnell Douglas AV-8B Harrier nữa này!
Được thiết kế như một căn cứ nổi của Lính thủy đánh bộ, USS Peleliu có sức chứa max 1.703 lính hải quân, mang theo được 4 xuồng đổ bộ LCU-1610 hoặc mix 2 LCU với 2 LCM-8 hoặc 17 LCM-6 hoặc 45 chiếc LVT (tùy nhiệm vụ). Khoang đổ bộ của tàu còn có thể điều chỉnh mức ngập nước cho phù hợp với từng loại xuồng đổ bộ luôn đấy!
Điểm đặc biệt ở đây nè: LHA-5 ban đầu dự định được đặt tên là USS Khe Sanh rồi sau đó đổi thành USS Da Nang trước khi mang tên USS Peleliu như hiện tại! Tàu được Hải quân Mỹ đặt hàng ngày 6/11/1970 và đóng ở nhà máy Litton thuộc Ingalls Shipbuilding tại Pascagoula, Mississippi. Con tàu được bảo trợ bởi bà Peggy Hayward, vợ của Đô đốc Thomas B. Hayward - Tham mưu trưởng Hải quân Hoa Kỳ lúc đó. Thuyền trưởng đầu tiên là T. P. Scott.
Logo của tàu có khẩu hiệu "Pax per Potens" ("Peace through power") nghĩa là "Hòa bình thông qua sức mạnh". 8 ngôi sao chạy dọc phần trên chiếc khiên tượng trưng cho 8 huân chương danh dự đã được trao cho những người lính tham gia trận đánh trên đảo Peleliu năm 1944. Chữ V ở trung tâm là số La Mã tượng trưng cho số thân tàu (LHA-5). Ngôi sao 4 cánh ở giữa chữ V xác định 4 chức năng của lực lượng đổ bộ và duy trì hoạt động của họ trong đất liền. Chiếc nhẫn ở góc trái bên dưới theo truyền thống có nghĩa biểu tượng chiếc thứ năm của lớp tàu. Bên góc phải là Chòm sao chữ thập phương Nam với số 1 chính giữa - biểu tượng của Sư đoàn 1 Thủy quân lục chiến Mỹ, đơn vị có vai trò lớn nhất trong trận đánh.
Sau khi vào biên chế, USS Peleliu ngay lập tức thực hiện chuyến hải trình về phương Nam. Con tàu quá cảnh qua kênh đào Panama để tiến về Thái Bình Dương, vượt qua xích đạo ngày 27/7/1980 và lập kỷ lục trong Hải quân Mỹ về thời gian giữa lúc bàn giao cho đến khi thực hiện chuyến hành trình dọc qua Nam bán cầu.
Vào ngày 17/10/1989, USS Peleliu cùng 24 chiến hạm khác được điều động tới để khắc phục thảm họa động đất tại San Francisco, con tàu cung cấp chỗ trú chân cho 3.000 nạn nhân trong thời gian chờ ổn định tình hình. Thấy ý nghĩa chưa!
Tháng 1/1990, Peleliu được triển khai lần nữa tới Tây Thái Bình Dương. LHA-5 cùng với đơn vị đổ bộ đã tham dự cuộc tập trận đa quốc gia với Quân đội Hàn Quốc sau đó là cuộc tập trận Hổ mang vàng diễn ra tại Thái Lan. Peleliu về cảng nhà - Căn cứ hải quân Long Beach vào tháng 7 và sau mùa hè trở lại nhà máy để sửa chữa bảo dưỡng định kỳ dự kiến kéo dài gần 1 năm. Tuy nhiên phản ứng của Mỹ trước cuộc xâm lược của Iraq vào Kuwait tháng 8/1990 khiến tốc độ sửa chữa Peleliu được đẩy nhanh. Nhưng con tàu đã không kịp hoàn thành để tham gia Chiến dịch Bão táp sa mạc.
Cuối cùng Peleliu rời căn cứ Long Beach vào tháng 6/1991 để hỗ trợ hoạt động của Quân đội Mỹ tại Trung Đông nhưng khi đang trên đường tới Vịnh Ba Tư, Peleliu nhận lệnh chuyển hướng đến Philippines để di tản các nhân viên phục vụ trong căn cứ quân sự Mỹ tại Vịnh Subic do núi lửa Pinatubo phun trào. Nhiệm vụ này đòi hỏi Peleliu phải tiếp nhận toàn bộ bệnh nhân đang điều trị tại bệnh xá căn cứ Subic bao gồm cả những trường hợp đang nằm trong nhà hộ sinh, nên đã có vài ca sinh nở diễn ra ngay trên tàu luôn!
Năm 1992, USS Peleliu trải qua đợt nâng cấp lớn và tái triển khai vào 21/1/1994, con tàu chuyển cảng nhà từ Long Beach sang căn cứ hải quân San Diego. Sau đó LHA-5 cùng đơn vị viễn chinh số 11 của Hải quân Mỹ đã đi thực hiện nhiệm vụ tại ngoài khơi Somalia đến 25/3/1994.
Ngày 30/6/1994, Peleliu cùng với các đại đội thuộc Tiểu đoàn 2, đơn vị Thủy quân lục chiến số 5 dừng lại làm lễ tưởng niệm vinh danh những người lính ngã xuống tại bờ biển mà con tàu được mang tên. Nơi này 50 năm trước Sư đoàn 1 Thủy quân lục chiến Mỹ đã chịu thương vong 6.526 người trong đó thiệt mạng 1.256 khi đối đầu với 10.138 lính Nhật phòng thủ trên đảo.
Từ 26/10 - 27/11/1999, USS Peleliu được triển khai tới Đông Timor trong lực lượng gìn giữ hòa bình INTERFET (International Force for East Timor) do Australia dẫn đầu. Sau sự kiện 11/9, USS Peleliu được điều tới biển Bắc Ả rập vào 26/10/2001 cùng đơn vị Thủy quân lục chiến để tham gia Chiến dịch Tự do bền vững.
Trong năm 2008, Peleliu được gửi tới Ấn Độ Dương để hỗ trợ chiến dịch "Tự do cho Iraq", "Tự do bền vững" và các hoạt động chống cướp biển. Ngày 10/8/2008, LHA-5 đã giải cứu thành công tàu buôn "the Gem of Kilakari" khỏi cướp biển tại Vịnh Aden mà không để xảy ra thương vong. Quá xịn!
Tháng 8/2010, Peleliu được gửi tới cảng Karachi, Pakistan và sử dụng 19 trực thăng cho nhiệm vụ tìm kiếm cứu hộ cứu nạn trong trận lụt được mô tả là tồi tệ nhất lịch sử Pakistan. Theo lời thuyền trưởng David Schnell, đây là nhiệm vụ "quá mức quen thuộc" với thủy thủ đoàn rồi.
Ngày 24/10/2010, Peleliu quay lại cảng Subic lần đầu tiên kể từ sau cuộc di tản lớn năm 1991, sau đó con tàu thăm một loạt các nước khác trong khu vực trước khi về cảng nhà San Diego vào 18/12/2010.
Ngày 14/5/2013, Peleliu trở về cảng nhà sau 8 tháng làm nhiệm vụ từ 17/9/2012 cùng với 2 tàu đổ bộ khác là USS Green Bay (LPD-20) và USS Rushmore (LSD-47). Hiện tại Peleliu đã tham dự cuộc tập trận lớn nhất thế giới Vành đai Thái Bình Dương-RIMPAC 2014 tại Hawaii cùng hải quân 22 quốc gia khác. Dự kiến USS Peleliu đã ngừng hoạt động vào 31/3/2015 sau khi tàu đổ bộ LHA-6 America chính thức gia nhập biên chế.
Nguồn: soha.vn